Άγιος Παΐσιος: Η οικογένεια ως μικρή Εκκλησία-Η οικογένεια είναι το πρώτο μικρό εκκλησάκι του ανθρώπου. Εκεί δοκιμάζεται η αγάπη, εκεί αποκαλύπτεται η υπομονή, εκεί φαίνεται αν η πίστη είναι αληθινή ή μόνο λόγια.
Του Γιώργου Θεοχάρη
Οι σύγχρονοι Άγιοι της Ορθοδοξίας μίλησαν πολλές φορές για τις εντάσεις, τους καβγάδες και τις διενέξεις μέσα στο σπίτι, τονίζοντας πως ο μεγαλύτερος πόλεμος δεν γίνεται έξω από την πόρτα, αλλά πολλές φορές μέσα στην ίδια την οικογένεια.
Ο άνθρωπος μπορεί να δείχνει ευγένεια στον έξω κόσμο, αλλά μέσα στο σπίτι να χάνει την ειρήνη του. Εκεί όμως κρίνεται η αληθινή πνευματική κατάσταση. Η οικογένεια είναι ο τόπος όπου μαθαίνεται η θυσία, η συγχώρεση και η πραγματική αγάπη.
Τι έλεγε ο Άγιος Παΐσιος
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε χαρακτηριστικά πως «το σπίτι που δεν έχει ταπείνωση, γίνεται πεδίο μάχης». Εξηγούσε ότι οι περισσότεροι καβγάδες δεν ξεκινούν από μεγάλα προβλήματα, αλλά από μικρούς εγωισμούς που μεγαλώνουν και γίνονται τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους.
Όταν ο ένας θέλει να επιβληθεί στον άλλον, τότε χάνεται η ειρήνη. Ο Άγιος συμβούλευε τους συζύγους να μη λογαριάζουν ποιος έχει δίκιο, αλλά ποιος θα κάνει πρώτος την αρχή της ειρήνης.
«Στον γάμο δεν κερδίζει αυτός που νικάει στον καβγά, αλλά αυτός που κρατάει την αγάπη ζωντανή», έλεγε. Τόνιζε πως πολλές φορές μια σιωπή γεμάτη προσευχή αξίζει περισσότερο από δέκα σωστές απαντήσεις.
Ο Άγιος Πορφύριος και η ατμόσφαιρα του σπιτιού
Ο Άγιος Πορφύριος μιλούσε με ιδιαίτερη λεπτότητα για το οικογενειακό κλίμα. Έλεγε ότι τα παιδιά δεν ακούνε τόσο τα λόγια όσο αισθάνονται την ατμόσφαιρα του σπιτιού.
Αν υπάρχει ένταση, φωνές, πίκρα και ψυχρότητα, αυτό χαράζεται βαθιά μέσα τους. Αν όμως υπάρχει ειρήνη, συγχώρεση και προσευχή, τότε μεγαλώνουν με εσωτερική ασφάλεια.
Ο ίδιος συμβούλευε να μην προσπαθούν οι άνθρωποι να αλλάξουν τον άλλον με πίεση και φωνές, αλλά με αγάπη και προσευχή. «Η προσευχή μιλά πιο δυνατά από τις φωνές», έλεγε.
Όταν ο σύζυγος ή η σύζυγος επιμένει μόνο στο λάθος του άλλου, τότε η πληγή βαθαίνει. Όταν όμως αρχίζει από τη δική του μετάνοια, τότε αλλάζει όλο το σπίτι.
Η συμβουλή του Αγίου Ιακώβου Τσαλίκη
Ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης είχε ιδιαίτερη ευαισθησία στα οικογενειακά προβλήματα και συχνά έλεγε πως ο διάβολος πολεμά πρώτα την οικογένεια, γιατί εκεί γεννιούνται οι ψυχές και εκεί φυτεύεται η πίστη.
Έλεγε πως όταν μπει η κατάκριση και η σκληρότητα ανάμεσα σε αδέλφια, συζύγους ή γονείς και παιδιά, τότε η καρδιά ξεραίνεται.
Συμβούλευε να μη μένει ποτέ η μέρα με πικρία. «Να μη σας βρίσκει η νύχτα θυμωμένους», έλεγε, θυμίζοντας τον αποστολικό λόγο. Ακόμη κι αν υπάρχει πίκρα, πρέπει να προηγείται η συγχώρεση, γιατί αλλιώς η πληγή γίνεται ρίζα.
Ο Άγιος Εφραίμ και η δύναμη της σιωπής
Ο Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, μεγάλος ασκητής του Αγίου Όρους, έδινε ιδιαίτερη σημασία στη σιωπή και στη διάκριση.
Έλεγε πως ο θυμωμένος άνθρωπος δεν βλέπει καθαρά και γι’ αυτό δεν πρέπει να παίρνονται αποφάσεις πάνω στην οργή. «Πρώτα να περάσει το σύννεφο και μετά να μιλήσεις», συμβούλευε.
Η σιωπή δεν είναι αδυναμία αλλά πνευματική δύναμη, όταν συνοδεύεται από ταπείνωση και προσευχή.
Η μαρτυρία από το Άγιον Όρος
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησε ο Γέροντας Ιωσήφ από το Άγιον Όρος, ο οποίος τόνισε πως οι περισσότερες οικογενειακές συγκρούσεις γεννιούνται επειδή οι άνθρωποι ζητούν δικαίωση και όχι σωτηρία.
«Αν μπεις στο σπίτι σου σαν δικαστής, θα βρεις εχθρούς. Αν μπεις σαν άνθρωπος που θέλει να σώσει την ειρήνη, θα βρεις αδελφούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η προσευχή πριν από δύσκολες συζητήσεις αλλάζει το αποτέλεσμα. Όταν ο άνθρωπος λέει πρώτα “Κύριε, φώτισέ με να μη πληγώσω”, τότε πολλές φορές αποφεύγονται μεγάλες καταστροφές.
Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας
Οι Πατέρες της Εκκλησίας, από τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο μέχρι τον Μέγα Βασίλειο, έδιναν τεράστια σημασία στην ειρήνη του σπιτιού.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος έλεγε πως το σπίτι πρέπει να είναι μικρή Εκκλησία. Όχι χώρος εξουσίας, αλλά τόπος θυσίας. Ο άνδρας να αγαπά με θυσία, η γυναίκα με εμπιστοσύνη, τα παιδιά με σεβασμό, οι γονείς με διάκριση.
Ο Μέγας Βασίλειος δίδασκε ότι η γλώσσα μπορεί να γίνει μαχαίρι ή φάρμακο. Ένας σκληρός λόγος μπορεί να μείνει χρόνια στην ψυχή ενός παιδιού ή ενός συζύγου. Γι’ αυτό η εγκράτεια στον λόγο είναι πνευματικός αγώνας.
Η συγχώρεση είναι η λύση
Οι Άγιοι δεν έλεγαν ότι οι καβγάδες δεν θα υπάρξουν ποτέ. Έλεγαν όμως ότι δεν πρέπει να τους αφήνουμε να γίνουν μόνιμη κατάσταση.
Η διαφορά δεν είναι αν θα υπάρξει σύγκρουση, αλλά αν θα υπάρξει μετάνοια. Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε πως πολλές φορές ο Θεός επιτρέπει μικρές δυσκολίες μέσα στην οικογένεια για να μάθουμε αγάπη αληθινή και όχι εγωιστική.
Η υπομονή στον άλλον είναι μορφή προσευχής. Η συγχώρεση είναι μορφή θυσίας. Και η ταπείνωση είναι η πόρτα της ειρήνης.
Λίγο λιγότερο εγώ, λίγο περισσότερο Χριστός
Όταν μέσα στο σπίτι αρχίζει το «συγχώρεσέ με», τότε αρχίζει και η χάρη του Θεού. Όταν κυριαρχεί το «εγώ είχα δίκιο», τότε ξεκινά η ψυχρότητα.
Η οικογένεια δεν σώζεται με επιχειρήματα, αλλά με σταυρό. Με λίγο λιγότερο εγώ και λίγο περισσότερο Χριστό.
Αυτό δίδαξαν οι Άγιοι. Και αυτό παραμένει η πιο μεγάλη αλήθεια για κάθε σπίτι που θέλει να γίνει τόπος ευλογίας και όχι πεδίο μάχης.
