ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται ο αγροδιατροφικός τομέας, καθώς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξηςκινείται προς παράταση της προθεσμίας ολοκλήρωσης των επενδύσεων που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, την ώρα που εκατοντάδες έργα κινδυνεύουν να μείνουν στον αέρα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η αρχική προθεσμία της 30ής Απριλίου φαίνεται πως μεταφέρεται για το τέλος Μαΐου, με στόχο να αποφευχθεί απώλεια πόρων που μπορεί να ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μεγάλες επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού κλάδου. Αφορά συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών, μεταποιητικές μονάδες, ψυγεία, συσκευαστήρια, επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και υποδομές που συνδέονται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.
Γιατί ζητείται παράταση
Το αίτημα για παράταση έχει ήδη διαβιβαστεί προς το Υπουργείο Ανάπτυξης, καθώς η αγορά πιέζει ασφυκτικά. Επενδυτές και μελετητικά γραφεία τονίζουν ότι ο ένας μήνας δίνει ανάσα, αλλά δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα.
Σε σύνολο περίπου 580 εγκεκριμένων έργων, μόλις 80 έχουν υποβάλει τελικά αιτήματα πληρωμής. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων βρίσκεται ακόμη σε φάση ολοκλήρωσης, ελέγχου ή διευθέτησης εκκρεμοτήτων.
Οι καθυστερήσεις οφείλονται σε πολλούς παράγοντες: δυσκολίες στην παράδοση μηχανολογικού εξοπλισμού, καθυστερήσεις στις τραπεζικές εγκρίσεις, αργές αξιολογήσεις, υποστελέχωση υπηρεσιών και αβεβαιότητα στην αγορά λόγω των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.
Ο φόβος για απώλεια πόρων
Η μεγάλη ανησυχία είναι ότι, αν δεν υπάρξει άμεση και καθαρή λύση, μπορεί να χαθούν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι εμπλεκόμενοι στην αγορά υποστηρίζουν ότι με δίμηνη παράταση, έως το τέλος Ιουνίου, θα μπορούσαν να διασωθούν πάνω από 520 έργα.
Αν όμως δοθεί μόνο ένας μήνας, αρκετοί εκτιμούν ότι το ποσοστό ολοκλήρωσης θα περιοριστεί σημαντικά. Αυτό θα προκαλέσει απεντάξεις, απορρίψεις αιτημάτων και σοβαρό πλήγμα στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό επειδή το ευρωπαϊκό deadline για το Ταμείο Ανάκαμψης παραμένει ανελαστικό. Τα έργα πρέπει να ολοκληρωθούν, να παραληφθούν και να πληρωθούν εγκαίρως, αλλιώς ο κίνδυνος απώλειας δεν θα αφορά μόνο μεμονωμένες επενδύσεις, αλλά συνολικά το πρόγραμμα.
Τι λένε υπηρεσιακά στελέχη
Στο Βήμα Ορθοδοξίας.gr μίλησαν ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία επισημαίνουν ότι η παράταση ενός μήνα είναι σήμερα το πιο ρεαλιστικό σενάριο, καθώς οι χρονικές δεσμεύσεις απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια.
Όπως εξηγούν, το ζητούμενο είναι να σωθεί το μεγαλύτερο δυνατό μέρος των επενδύσεων χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο το σύνολο των πληρωμών. Γι’ αυτό, οι υπηρεσίες πιέζουν για ταχύτερους ελέγχους, σαφέστερες οδηγίες και άμεση διεκπεραίωση των αιτημάτων πληρωμής.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΝΕΑ: De Minimis στη μηδική: μπλόκο στον κωδικό 54350 και αγωνία για πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ
Αποζημιώσεις για κεράσια και μήλα
Παράλληλα, μέσα στον Μάιο αναμένεται ειδική ρύθμιση από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τις αποζημιώσεις σε κεράσια και μήλα που υπέστησαν ζημιές στο προανθικό στάδιο από τον εαρινό παγετό του 2025.
Η εξέλιξη αφορά κυρίως παραγωγούς της Πέλλας και άλλων περιοχών της Βόρειας Ελλάδας, οι οποίοι εδώ και μήνες ζητούν καθαρή λύση. Οι ζημιές ήταν σοβαρές, ενώ πολλές εκμεταλλεύσεις βρέθηκαν χωρίς επαρκές εισόδημα.
Η κυβερνητική πλευρά αναφέρει ότι η ρύθμιση θα προχωρήσει σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να υπάρξει νόμιμη και εφαρμόσιμη διαδικασία αποζημίωσης.
Λύση και για τα μπλοκαρισμένα ΚΑΕΚ
Στο ίδιο πακέτο εξελίξεων εντάσσεται και η υπόθεση των αγροτεμαχίων που εμφάνισαν προβλήματα λόγω ΚΑΕΚ και ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου εκτάσεις που καλλιεργούνται επί δεκαετίες εμφανίζονται ως δημόσιες, με αποτέλεσμα να μπλοκάρονται επιδοτήσεις.
Το πρόβλημα έχει επηρεάσει πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ και έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση σε παραγωγούς που έχασαν μέρος ή το σύνολο των ενισχύσεών τους.
Με διορθώσεις στον νόμο του 2023, η κυβέρνηση υπόσχεται ότι θα αντιμετωπιστούν οι παράλογες διεκδικήσεις του Δημοσίου και θα ξεμπλοκάρουν επιδοτήσεις που κόλλησαν φέτος λόγω ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων.
Το μεγάλο στοίχημα του Μαΐου
Ο Μάιος εξελίσσεται σε μήνα αποφάσεων για τον αγροτικό κόσμο. Από τη μία πλευρά, κρίνονται επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Από την άλλη, αναμένονται αποζημιώσεις για ζημιές που έχουν αφήσει παραγωγούς χωρίς ρευστότητα.
Το κρίσιμο πλέον είναι η ταχύτητα. Αν οι αποφάσεις καθυστερήσουν, οι απώλειες μπορεί να είναι μεγάλες. Αν όμως οι υπηρεσίες κινηθούν συντονισμένα, μπορεί να διασωθεί σημαντικό μέρος των έργων και να αποκατασταθούν αδικίες που ταλαιπωρούν τους αγρότες.
Για την ελληνική αγροδιατροφή, η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα προθεσμιών. Είναι μάχη επιβίωσης, ανάπτυξης και αξιοπιστίας απέναντι στους παραγωγούς που επένδυσαν, ρίσκαραν και τώρα περιμένουν από το κράτος να μη χαθούν χρήματα, κόπος και προοπτική.
