ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η νέα εποχή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής ανοίγει με ριζικές αλλαγές για τους Έλληνες παραγωγούς, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την οριστική κατάργηση των ιστορικών δικαιωμάτων και την αντικατάστασή τους από ένα νέο σύστημα «φθίνουσας εισοδηματικής στήριξης».
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρουν στο ρεπορτάζ του vimaorthodoxias.gr στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η διαβούλευση της Τρίτης στην Αθήνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο για τις ενισχύσεις της περιόδου 2028-2034, με επίκεντρο νέες συνδεδεμένες ενισχύσεις σε ελιά και μελισσοκομία.
Τέλος εποχής για τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης
Μετά από περίπου 25 χρόνια εφαρμογής, το σύστημα δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης οδηγείται σε οριστική κατάργηση. Τα δικαιώματα θα διατηρήσουν οικονομική αξία έως το 2027, όμως από το 2028 η Ελλάδα αναμένεται να περάσει σε ένα εντελώς νέο μοντέλο επιδοτήσεων.
Το νέο σύστημα θα βασίζεται στην επιλέξιμη έκταση και όχι στα ιστορικά δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι παραγωγοί με μεγάλα χαρτοφυλάκια δικαιωμάτων αλλά μικρή πραγματική γη ενδέχεται να δουν σημαντικές απώλειες, ενώ αντίθετα ενεργοί αγρότες με παραγωγή θα ενισχυθούν.
Πώς θα διαμορφωθεί η νέα ενίσχυση
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η χώρα θα υπολογίσει εκ νέου τις επιλέξιμες εκτάσεις σε τρεις βασικές κατηγορίες: αροτραίες, δενδρώδεις και βοσκοτόπια. Με βάση τα δεδομένα αυτά θα καθοριστεί το νέο ποσό ενίσχυσης, το οποίο εκτιμάται ότι δεν θα ξεπερνά τα 24 ευρώ ανά στρέμμα.
Το ποσό αυτό θα αποτελεί τη βάση της λεγόμενης «φθίνουσας εισοδηματικής στήριξης», η οποία θα αντικαταστήσει πλήρως το σημερινό σύστημα βασικής, αναδιανεμητικής και ενίσχυσης νέων αγροτών.
Παράλληλα, θα θεσπιστούν νέα κριτήρια για τον «ενεργό αγρότη», με έμφαση στην πραγματική παραγωγή και όχι μόνο στην κατοχή γης.
Συνδεδεμένες ενισχύσεις: Ελιά και μέλι στο προσκήνιο
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της νέας ΚΑΠ είναι η ενίσχυση των συνδεδεμένων επιδοτήσεων, με προϋπολογισμό που μπορεί να φτάσει έως και τα 500 εκατ. ευρώ.
Η ελιά επανέρχεται δυναμικά στο τραπέζι, καθώς εξετάζεται σοβαρά η ένταξή της στο καθεστώς συνδεδεμένων ενισχύσεων, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ισχύει στην Ελλάδα. Παράλληλα, για πρώτη φορά ανοίγει ο δρόμος για επιδοτήσεις και στη μελισσοκομία, έναν κλάδο με αυξανόμενη σημασία.
Ωστόσο, η ένταξη νέων προϊόντων απαιτεί τεκμηρίωση ότι αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, κάτι που αναμένεται να αποτελέσει σημείο έντονης διαπραγμάτευσης με τις Βρυξέλλες.
Τι αλλάζει για τους συνταξιούχους αγρότες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των συνταξιούχων. Σύμφωνα με τις προτάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση, έως το 2032 όσοι λαμβάνουν σύνταξη ενδέχεται να αποκλειστούν από τη βασική ενίσχυση.
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί παραγωγοί θα βρεθούν μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: επιδότηση ή σύνταξη. Ωστόσο, φαίνεται ότι θα διατηρηθεί η δυνατότητα συμμετοχής σε συνδεδεμένες ενισχύσεις και αγροπεριβαλλοντικά προγράμματα.
Κατάργηση οικοσχημάτων και νέα πράσινη στρατηγική
Η νέα ΚΑΠ φέρνει και αλλαγές στο περιβαλλοντικό σκέλος. Τα οικοσχήματα καταργούνται και αντικαθίστανται από αγροπεριβαλλοντικά μέτρα, τα οποία θα έχουν πιο ευέλικτο χαρακτήρα.
Η στήριξη θα επικεντρωθεί κυρίως στη βιολογική γεωργία και την εκτατική κτηνοτροφία, ενώ τα κράτη-μέλη θα έχουν μεγαλύτερη ελευθερία να σχεδιάσουν τα δικά τους προγράμματα.
Οικονομικά δεδομένα και πίεση στον προϋπολογισμό
Για την περίοδο 2028-2034, η Ελλάδα αναμένεται να λάβει περίπου 14,6 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 2,1 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η διατήρηση των συνολικών ενισχύσεων θα απαιτήσει επιπλέον εθνικούς πόρους, γεγονός που αυξάνει την πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η εθνική συγχρηματοδότηση για πολλά μέτρα φτάνει το 30%, κάτι που θα επηρεάσει τις τελικές αποφάσεις για το εύρος των παρεμβάσεων.
Το μεγάλο στοίχημα της μετάβασης
Η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν θα είναι εύκολη. Χιλιάδες παραγωγοί θα χρειαστεί να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα, ενώ η απώλεια των ιστορικών δικαιωμάτων δημιουργεί ανησυχία.
Ταυτόχρονα, η ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας και η στόχευση στους ενεργούς αγρότες αποτελούν βασικούς στόχους της νέας πολιτικής.
Η συνεδρίαση της Τρίτης αναμένεται να δώσει το πρώτο σαφές στίγμα για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας, σε μια περίοδο όπου οι αποφάσεις της Ευρώπης θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την επιβίωση και την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα.
