Τραμπ : Σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής σκηνής, η πορεία του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να εισέρχεται σε περίοδο έντονης αβεβαιότητας
Ρεπορτάζ : Γιάννης Παπανικολάου- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
. Η σύγκρουση με το Ιράν, η ενεργειακή κρίση και η αυξανόμενη διεθνής πίεση δημιουργούν ένα σκηνικό που, σύμφωνα με κορυφαίους αναλυτές, δεν προμηνύει εύκολη πολιτική συνέχεια.
Το σχέδιο εκεχειρίας που αποκαλύφθηκε από το Reuters, και το οποίο προβλέπει δύο φάσεις – άμεση κατάπαυση πυρός και συνολική συμφωνία – δεν φαίνεται να προχωρά. Η Τεχεράνη απορρίπτει τα τελεσίγραφα, ενώ η Ουάσιγκτον εντείνει τις πιέσεις, οδηγώντας την κρίση σε επικίνδυνη κατεύθυνση.
Οι Αμερικανοί αναλυτές: «Πολιτική χωρίς στρατηγικό βάθος»
Δύο από τους πιο έγκριτους Αμερικανούς αναλυτές που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr περιγράφουν μια στρατηγική που μοιάζει να έχει φτάσει στα όριά της.
Ο John Mearsheimer, καθηγητής διεθνών σχέσεων, τονίζει ότι «οι ΗΠΑ έχουν εγκλωβιστεί σε μια πολιτική πίεσης χωρίς σαφή στόχο εξόδου». Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να εξελιχθεί σε μακροχρόνια φθορά, με υψηλό πολιτικό κόστος.
Από την πλευρά του, ο Stephen Walt επισημαίνει ότι «η υπερβολική εξάρτηση από απειλές και στρατιωτική πίεση δεν δημιουργεί βιώσιμες λύσεις». Όπως λέει, η απουσία αξιόπιστου διπλωματικού πλαισίου καθιστά την πολιτική Τραμπ ευάλωτη σε αποτυχία.
Οι Γάλλοι αναλυτές: «Η Ευρώπη φοβάται ανεξέλεγκτη κρίση»
Στην Ευρώπη, η ανησυχία είναι διάχυτη. Ο Γάλλος αναλυτής Dominique Moïsi, από το Institut Français des Relations Internationales, δηλώνει ότι «η σύγκρουση έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια μιας περιφερειακής κρίσης».
Ο επίσης Γάλλος ειδικός François Heisbourg προειδοποιεί ότι «η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί απροετοίμαστη μπροστά σε μια ενεργειακή και γεωπολιτική καταιγίδα». Επισημαίνει ότι η έλλειψη ενιαίας ευρωπαϊκής στρατηγικής επιδεινώνει την κατάσταση.
Ορμούζ: Το επίκεντρο της παγκόσμιας κρίσης
Το Στενό του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε σημείο μηδέν της κρίσης. Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής ροής, γεγονός που καθιστά κάθε διαταραχή εξαιρετικά επικίνδυνη.
Σύμφωνα με το International Energy Agency, η παρατεταμένη ένταση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ενεργειακή κρίση, με άμεσες συνέπειες στις τιμές και την παγκόσμια οικονομία.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν θα ανοίξει πλήρως το Ορμούζ χωρίς συνολική συμφωνία, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης δηλώνουν ότι «το καθεστώς δεν θα επιστρέψει ποτέ στην προηγούμενη κατάσταση».
Πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Η κατάσταση δεν επηρεάζει μόνο το διεθνές πεδίο αλλά και το εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη κριτική, τόσο από πολιτικούς αντιπάλους όσο και από αναλυτές.
Σύμφωνα με εκθέσεις του Council on Foreign Relations, η διαχείριση της κρίσης θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πολιτική του επιβίωση.
Η κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη, ενώ εντείνεται η πίεση για αποφυγή μιας γενικευμένης σύρραξης.
Τα τρία βασικά σενάρια
Οι αναλυτές συγκλίνουν σε τρία βασικά σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης:
• Διπλωματική συμφωνία: Χαμηλές πιθανότητες, αλλά θα σταθεροποιούσε την περιοχή
• Παρατεταμένη ένταση: Το πιο πιθανό σενάριο, με συνεχείς συγκρούσεις
• Γενικευμένος πόλεμος: Το πιο επικίνδυνο, με παγκόσμιες συνέπειες
Το δεύτερο σενάριο θεωρείται επικρατέστερο, καθώς καμία πλευρά δεν δείχνει πρόθυμη να υποχωρήσει.
Όλες οι τελευταίες εξελίξεις από ΗΠΑ και Ιράν
Η κατάσταση εξελίσσεται ραγδαία:
• Οι ΗΠΑ και το Ιράν έλαβαν σχέδιο εκεχειρίας, αλλά δεν υπάρχει συμφωνία
• Το Ιράν απορρίπτει τελεσίγραφα και απειλεί με αντίποινα
• Ο Τραμπ απειλεί με επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές
• Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 115 δολάρια
• Πυραυλικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει θύματα σε Ισραήλ και Κουβέιτ
• Ελληνικά Patriot κατέρριψαν drone στη Σαουδική Αραβία
• Η European External Action Service προειδοποιεί για κρίση
Το συμπέρασμα: Μια πορεία με αβέβαιο τέλος
Η πολιτική πορεία του Τραμπ δοκιμάζεται σε ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον. Οι διεθνείς αναλυτές συμφωνούν ότι οι επόμενες κινήσεις θα είναι καθοριστικές.
Η κρίση στο Ιράν δεν είναι απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση. Είναι μια δοκιμασία ισχύος, στρατηγικής και πολιτικής αντοχής.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν θα επικρατήσει η διπλωματία ή αν ο κόσμος οδεύει προς μια νέα, ευρύτερη σύγκρουση. Οι εξελίξεις των επόμενων ημερών θα δώσουν την απάντηση.
