ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι συνταξιούχοι μπαίνουν πλέον στην τελική ευθεία για τις πληρωμές του Μαΐου, με το χρονοδιάγραμμα να έχει ουσιαστικά κλειδώσει και τα ποσά να αναμένονται στους λογαριασμούς πριν καν φύγει ο Απρίλιος.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Με βάση το ισχύον πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ, οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις θα καταβληθούν ξανά μαζί, ενώ ταυτόχρονα παραμένει ανοιχτό το μεγάλο κεφάλαιο των αναδρομικών για χιλιάδες δικαιούχους του Δημοσίου, των ειδικών μισθολογίων, των συντάξεων χηρείας και των επικουρικών.
Πότε μπαίνουν οι συντάξεις Μαΐου 2026
Το σύστημα πληρωμών ακολουθεί τον γνωστό διαχωρισμό μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών. Αυτό σημαίνει ότι οι πρώτοι που θα πληρωθούν είναι οι μη μισθωτοί και οι νέοι συνταξιούχοι του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ, ενώ ακολουθούν οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι του Δημοσίου.
Έτσι, τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 θα καταβληθούν οι συντάξεις για ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ και για όσους συνταξιοδοτήθηκαν από 1ης Ιανουαρίου 2017 και μετά. Την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 θα πληρωθούν οι συντάξεις ΙΚΑ, ΝΑΤ, Δημοσίου, τραπεζών, ΔΕΗ, ΟΤΕ και λοιπών ταμείων μισθωτών.
Οι επικουρικές συντάξεις του Μαΐου θα πληρωθούν τις ίδιες ακριβώς ημέρες με τις κύριες, όπως έχει αποφασιστεί μόνιμα από το Υπουργείο Εργασίας και τη διοίκηση του ασφαλιστικού φορέα. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι δεν θα χρειαστεί να περιμένουν δεύτερη ημερομηνία για την επικουρική τους, κάτι που τα τελευταία χρόνια έχει περιορίσει σημαντικά την ταλαιπωρία.
Τι προβλέπει ο νόμος για τις πληρωμές
Η βάση για το σύστημα αυτό είναι ο νόμος 4611/2019, ο οποίος καθόρισε ότι οι κύριες συντάξεις των μη μισθωτών καταβάλλονται την τέταρτη τελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μήνα, ενώ για τους μισθωτούς η πληρωμή γίνεται την προτελευταία εργάσιμη.
Το ίδιο θεσμικό πλαίσιο ορίζει και τη δυνατότητα διαφοροποίησης μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά από αιτιολογημένη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΦΚΑ και έγκριση της πολιτικής ηγεσίας. Μέχρι στιγμής, πάντως, για τις συντάξεις Μαΐου δεν προκύπτει καμία αλλαγή στον βασικό προγραμματισμό.
Ποιοι βρίσκονται πιο κοντά σε αναδρομικά
Πέρα από τις τακτικές πληρωμές, μεγάλο ενδιαφέρον προκαλούν και οι επιστροφές που προκύπτουν από δικαστικές αποφάσεις. Δύο βασικές κατηγορίες συνταξιούχων του Δημοσίου φαίνεται πως παίρνουν πλέον πιο καθαρά τον δρόμο για το ταμείο.
Η πρώτη κατηγορία αφορά απόστρατους και πολιτικούς συνταξιούχους που προσέφυγαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο για την επιστροφή κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, την γνωστή ΕΑΣ. Η δεύτερη αφορά συνταξιούχους ειδικών μισθολογίων, οι οποίοι διεκδικούν διαφορές συντάξεων από αντισυνταγματικές περικοπές.
Σε αυτές τις περιπτώσεις τα ποσά είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Για ορισμένους δικαιούχους ειδικών μισθολογίων οι επιστροφές από την ΕΑΣ φτάνουν έως και 8.418 ευρώ, ενώ για άλλες υποθέσεις, όπως αυτή συνταξιούχου γιατρού του ΕΣΥ, η δικαστική απόφαση αναγνώρισε αναδρομικά 6.627 ευρώ.
Η υπόθεση της ΕΑΣ και οι 330.000 συνταξιούχοι
Η ΕΑΣ παραμένει μια από τις πιο βαριές εκκρεμότητες του ασφαλιστικού συστήματος. Η κράτηση αυτή κρίθηκε αντισυνταγματική για συντάξεις του Δημοσίου άνω των 1.400 ευρώ για το διάστημα Φεβρουαρίου 2017 έως Δεκεμβρίου 2018. Όσοι προσέφυγαν εγκαίρως φαίνεται να έχουν ισχυρό προβάδισμα στις διεκδικήσεις τους.
Ωστόσο, το πραγματικό εύρος του ζητήματος είναι πολύ μεγαλύτερο. Υπολογίζεται ότι περίπου 330.000 συνταξιούχοι θα μπορούσαν να έχουν αξιώσεις επιστροφών από τις ίδιες κρατήσεις, εφόσον υπάρξει πολιτική απόφαση για γενικευμένη λύση. Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο η πίεση προς την κυβέρνηση αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα.
Τα αναδρομικά στις συντάξεις χηρείας
Εξίσου σοβαρό είναι το θέμα για τις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου. Εκεί το λάθος αφορούσε τον τρόπο υπολογισμού της παροχής. Σε πολλές περιπτώσεις, ο ΕΦΚΑ κατέβαλε στους δικαιούχους το 50% της επανυπολογισμένης σύνταξης του θανόντος, ενώ έπρεπε να υπολογίσει το 50% της αρχικής, που ήταν μεγαλύτερη.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές χήρες να λαμβάνουν σημαντικά χαμηλότερα ποσά. Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα, δικαιούχος λάμβανε 769,51 ευρώ αντί για 978 ευρώ και η συνολική οφειλή για το διάστημα 2016-2019 έφτασε στα 7.089 ευρώ. Οι αποφάσεις που έχουν ήδη εκδοθεί θεωρούνται πιλότος για πολλές ακόμη περιπτώσεις.
Επικουρικές, Δώρα και παλιές περικοπές
Το μέτωπο των αναδρομικών παραμένει ανοιχτό και για τις επικουρικές. Εδώ περιλαμβάνονται οι περικοπές των νόμων 4051 και 4093, αλλά και η κατάργηση των Δώρων σε κύριες και επικουρικές συντάξεις.
Τα ποσά διαφέρουν ανά ταμείο. Για συνταξιούχους ΙΚΑ οι επιστροφές φτάνουν έως 2.372 ευρώ, για ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών έως 4.004 ευρώ, για το Δημόσιο έως 2.820 ευρώ, ενώ για το ΝΑΤ αγγίζουν τα 1.985 ευρώ. Όταν σε αυτά προστεθούν οι τόκοι, το συνολικό ύψος των καταβολών μπορεί να ανέβει ακόμη περισσότερο.
Ο ρόλος του ΑΚΑΓΕ και το κόστος των επιστροφών
Το συνολικό κόστος για την επιστροφή όλων των αναδρομικών εκτιμάται ότι φτάνει τα 2,4 δισ. ευρώ. Για αυτόν τον λόγο επανέρχεται στο προσκήνιο ο ρόλος του ΑΚΑΓΕ, του αποθεματικού λογαριασμού του ασφαλιστικού συστήματος.
Τα διαθέσιμα του ΑΚΑΓΕ υπολογίζονται περίπου στα 22 δισ. ευρώ, ενώ οι ετήσιοι τόκοι ξεπερνούν τα 650 εκατ. ευρώ, με εκτιμήσεις για ακόμη υψηλότερα ποσά μέσα στο 2026. Το σενάριο που συζητείται είναι να χρηματοδοτηθούν σταδιακά οι επιστροφές από τους τόκους αυτούς, χωρίς άμεση επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι
Στην παρούσα φάση, οι πιο κερδισμένοι είναι όσοι είχαν προλάβει να προσφύγουν δικαστικά μέχρι τα κρίσιμα χρονικά όρια. Αυτοί έχουν ουσιαστικά κατοχυρώσει τις διεκδικήσεις τους για ΕΑΣ, επικουρικές και Δώρα.
Αντίθετα, οι συνταξιούχοι που δεν κατέθεσαν προσφυγές βρίσκονται σε πιο δυσμενή θέση, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι απαιτήσεις τους έχουν παραγραφεί και δεν μπορούν πλέον να διεκδικηθούν δικαστικά. Για αυτούς, η μόνη πραγματική διέξοδος είναι μια κεντρική κυβερνητική απόφαση.
Το επόμενο κρίσιμο διάστημα
Το προσεχές διάστημα θα είναι καθοριστικό όχι μόνο για τις πληρωμές των συντάξεων Μαΐου αλλά και για το αν θα υπάρξει ευρύτερη πολιτική λύση στα αναδρομικά. Οι ημερομηνίες 27 και 29 Απριλίου έχουν κλειδώσει. Αυτό που μένει ανοιχτό είναι αν οι αποφάσεις των δικαστηρίων θα μετατραπούν τελικά σε μια πιο γενικευμένη αποκατάσταση για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Η πίεση μεγαλώνει, οι δικαιούχοι πολλαπλασιάζονται και το ασφαλιστικό μπαίνει ξανά στο επίκεντρο. Για πολλούς, το ερώτημα δεν είναι πια αν υπάρχουν οφειλές. Το ερώτημα είναι πότε θα αποφασίσει η Πολιτεία να τις πληρώσει.
ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΕΩΣ 338€ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι 7 κατηγορίες που κερδίζουν – 10 παραδείγματα
