ΟΣΔΕ: Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η διαδικασία ενεργοποίησης του ΟΣΔΕ 2026, με τις εξελίξεις να επιβεβαιώνουν ότι η φιλοδοξία για άνοιγμα του συστήματος εντός Μαρτίου έχει πλέον καταρρεύσει.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Οι καθυστερήσεις που καταγράφονται στην ανάπτυξη και λειτουργία των εφαρμογών, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες περί οργανωμένης υπονόμευσης της ΑΑΔΕ, δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό στον χώρο των αγροτικών ενισχύσεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, δεν είναι απλώς προβληματική, αλλά επικίνδυνη για τη συνολική λειτουργία της αγροτικής οικονομίας. Οι παραγωγοί βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας, την ώρα που οι μηχανισμοί διαχείρισης των επιδοτήσεων εμφανίζονται ανέτοιμοι να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας περιόδου.
Καθυστέρηση χωρίς προηγούμενο στο ΟΣΔΕ
Με τον Μάρτιο να ολοκληρώνεται, οι εφαρμογές που απαιτούνται για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026 δεν έχουν τεθεί σε πλήρη λειτουργία. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς υπό φυσιολογικές συνθήκες η διαδικασία θα έπρεπε ήδη να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η καθυστέρηση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τις δηλώσεις των παραγωγών, αλλά και κρίσιμα εργαλεία όπως η χρηματοδότηση μέσω της Κάρτας Αγρότη, οι πιστώσεις για αγροτικά εφόδια και η συνολική ρευστότητα της αγοράς. Όσο το σύστημα παραμένει ανενεργό, η πραγματική οικονομία «παγώνει».
Σκιές υπονόμευσης και επιστροφή παλαιών μηχανισμών
Στο παρασκήνιο, πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η κατάσταση δεν είναι τυχαία. Πηγές αναφέρουν ότι πρόκειται για οργανωμένο σχέδιο αποσταθεροποίησης της ΑΑΔΕ, το οποίο συνδέεται με συμφέροντα που είχαν εδραιωθεί στον πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης των κοινοτικών ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτέλεσε μια βαθιά τομή στο σύστημα. Ωστόσο, η μετάβαση φαίνεται πως συνοδεύεται από έντονες αντιδράσεις, με παλαιά δίκτυα να επιχειρούν να επανακτήσουν τον έλεγχο.
Δεν είναι τυχαίο ότι έργα κρίσιμης σημασίας για τη λειτουργία του ΟΣΔΕ παραμένουν ημιτελή, ενώ στελέχη που είχαν αναλάβει συγκεκριμένες ευθύνες είτε δεν παρέδωσαν το έργο τους είτε αποσύρθηκαν, αφήνοντας πίσω τους ένα κενό που σήμερα αποτυπώνεται σε πλήρη δυσλειτουργία.
Αγρότες σε απόγνωση – Στα όρια η αγορά
Κάθε ημέρα καθυστέρησης μεταφράζεται σε πραγματική πίεση για τον αγροτικό κόσμο. Η αδυναμία υποβολής δηλώσεων σημαίνει ότι δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν οι διαδικασίες πληρωμών, ενώ καθυστερεί και η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η αγορά των αγροτικών εφοδίων λειτουργεί ήδη με μειωμένη ταχύτητα, καθώς οι παραγωγοί δεν έχουν σαφή εικόνα για το πότε θα λάβουν τις ενισχύσεις τους. Αυτό δημιουργεί ένα ντόμινο επιπτώσεων που επηρεάζει όλη την αλυσίδα της αγροτικής παραγωγής.
Παράλληλα, ενισχύεται η αίσθηση ότι το σύστημα οδηγείται εκ νέου σε ένα καθεστώς αδιαφάνειας, με τους ίδιους κύκλους που στο παρελθόν κατηγορήθηκαν για στρεβλώσεις να επιχειρούν να επανεμφανιστούν ως «σωτήρες».
Σε εκκρεμότητα η διαπίστευση της ΑΑΔΕ
Καθοριστικής σημασίας παραμένει και το ζήτημα της διαπίστευσης της ΑΑΔΕ ως οργανισμού πληρωμών. Όπως αναγνωρίζεται και επίσημα, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί, με την τελική απόφαση να βρίσκεται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο και συγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα επιπλέον επίπεδο αβεβαιότητας, καθώς χωρίς πλήρη διαπίστευση δεν μπορεί να διασφαλιστεί η ομαλή ροή των κοινοτικών ενισχύσεων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει ήδη κατατεθεί σχέδιο δράσης και έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις για την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, με τη συμβολή της ΕΔΕΛ και άλλων αρμόδιων αρχών. Ωστόσο, η τελική έγκριση παραμένει εκκρεμής, κρατώντας «στον αέρα» το σύστημα.
Παράταση για τις δηλώσεις ΦΠΑ – Ανάσα αλλά όχι λύση
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η απόφαση για παράταση έως τις 30 Απριλίου 2026 για τη μετάταξη αγροτών από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ προσφέρει μια προσωρινή ανάσα. Η καθυστέρηση στην έκδοση των βεβαιώσεων επιδοτήσεων καθιστούσε πρακτικά αδύνατη την έγκαιρη συμμόρφωση των παραγωγών.
Η δυνατότητα υποβολής δηλώσεων χωρίς κυρώσεις δίνει χρόνο στους αγρότες, αλλά δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα: τη δυσλειτουργία του ίδιου του συστήματος.
Πολιτικές διαστάσεις και πίεση προς το Μαξίμου
Οι εξελίξεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστο και το πολιτικό επίπεδο. Η υπόθεση φαίνεται να φτάνει εκ νέου στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς η επιλογή μεταφοράς των αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ βρίσκεται πλέον υπό πίεση.
Η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί μια κατάσταση που, αν δεν αναστραφεί άμεσα, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή κρίση αξιοπιστίας. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο τεχνικό ή διοικητικό, αλλά βαθιά πολιτικό, καθώς αφορά τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα στη διαχείριση των κοινοτικών πόρων.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό. Είτε θα υπάρξει επιτάχυνση των διαδικασιών και αποκατάσταση της λειτουργίας του ΟΣΔΕ, είτε το σύστημα θα εισέλθει σε μια νέα περίοδο αστάθειας, με σοβαρές συνέπειες για την αγροτική οικονομία.
Η επιτυχία ή αποτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ικανότητα της ΑΑΔΕ να επιβληθεί απέναντι στα φαινόμενα υπονόμευσης, να ολοκληρώσει τη διαπίστευσή της και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των παραγωγών.
Σε κάθε περίπτωση, ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος. Και αυτή τη φορά, το κόστος της καθυστέρησης δεν θα είναι απλώς διοικητικό — θα είναι οικονομικό και κοινωνικό.
