Ιεροσόλυμα: Μέσα σε κλίμα πολεμικής αγωνίας, αλλά και βαθιάς εθνικής και εκκλησιαστικής συγκίνησης, τελέστηκε στα Ιεροσόλυμα η Δοξολογία για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821, σε μια τελετή που έλαβε φέτος ξεχωριστό χαρακτήρα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η εμπόλεμη κατάσταση στην Αγία Γη και το κλείσιμο του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως οδήγησαν το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων να μεταφέρει τον εορτασμό στον κεντρικό μοναστηριακό και Πατριαρχικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, δίνοντας ακόμη πιο έντονο συμβολισμό στην ημέρα.
Η Δοξολογία τελέστηκε ως ευχαριστία προς τον Θεό για τη σωτηρία και την ελευθερία του Γένους, αλλά και ως δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των αγωνιστών που θυσιάστηκαν για πίστη και πατρίδα. Της ακολουθίας προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συμπροσευχομένων Αγιοταφιτών Αρχιερέων και Πατέρων, ενώ παρόντες ήταν ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στα Ιεροσόλυμα Δημήτριος Αγγελοσοπούλος, εκπρόσωποι διπλωματικών αρχών και μέλη της ελληνικής παροικίας, υπό τη σκιά μιας σύγκρουσης που εξακολουθεί να ταράζει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η φετινή τελετή δεν είχε μόνο πανηγυρικό χαρακτήρα. Είχε και χαρακτήρα ομολογίας. Σε μια εποχή όπου οι σειρήνες του πολέμου ακούγονται ξανά κοντά στους Αγίους Τόπους, η αναφορά στην Ελληνική Επανάσταση προσέλαβε διαστάσεις ιστορικής και πνευματικής υπενθύμισης. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος ανέδειξε στον λόγο του πως ο αγώνας του 1821 δεν ήταν μια απλή ένοπλη εξέγερση, αλλά πράξη ελευθερίας με βαθύ εκκλησιαστικό και ηθικό περιεχόμενο, στενά συνδεδεμένη με την ορθόδοξη πίστη και την ιστορική μνήμη του Γένους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η επισήμανσή του ότι η Επανάσταση του 1821 δεν μπορεί να εξομοιωθεί με τις σύγχρονες πολεμικές κρίσεις, οι οποίες υποκινούνται από σκοτεινά και σύνθετα γεωπολιτικά συμφέροντα. Αντιθέτως, όπως τόνισε, επρόκειτο για αγώνα απελευθέρωσης από τετρακόσια χρόνια δουλείας, με σύνθημα που γεννήθηκε μέσα από την ψυχή του λαού: πρώτα υπέρ πίστεως και έπειτα υπέρ πατρίδος.
Μετά το πέρας της Δοξολογίας ακολούθησε μετάβαση στο Πατριαρχείο και μικρή δεξίωση, όμως η ουσία της ημέρας παρέμεινε στη βαριά, συμβολική ατμόσφαιρα που δημιούργησε η τέλεση της εθνικής επετείου μακριά από τον Ναό της Αναστάσεως. Το γεγονός αυτό από μόνο του υπογράμμισε τη δραματικότητα της παρούσας συγκυρίας. Η ελληνική παρουσία στα Ιεροσόλυμα τίμησε την εθνική μνήμη όχι μέσα σε συνθήκες κανονικότητας, αλλά μέσα σε περιβάλλον φόβου, επιφυλακής και προσευχής.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στα Ιεροσόλυμα επισήμανε ότι η Ελληνική Επανάσταση θεμελιώθηκε σε αξίες όπως η ελευθερία, το δίκαιο και ο νόμος, αξίες που παραμένουν επίκαιρες και σήμερα. Σε μια εποχή όπου η έννοια της εθνικής ανεξαρτησίας και της πνευματικής ταυτότητας δοκιμάζεται εκ νέου, το μήνυμα της 25ης Μαρτίου αποκτά νέα βαρύτητα.
Ακολουθεί αυτούσιο χαρακτηριστικό απόσπασμα από το μήνυμα του Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, όπως αναγνώστηκε στη Δοξολογία:
«Ὅταν ἀποφασίσαμε νά κάμωμε τήν ἐπανάσταση, δέν ἐσυλλογιστήκαμε, οὔτε πόσοι εἴμεθα, οὔτε πώς δέν ἔχομε ἄρματα… ἀλλά ὡς μία βροχή ἔπεσε σέ ὅλους μας ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας μας».
«Ἡ Ἑλληνική Ἐπανάστασις τοῦ ΄21 ἀναγνωρίζεται ὡς παγκόσμιον ἱστορικόν γεγονός ἀκαταλύτων ἠθικῶν καί πνευματικῶν ἀξιῶν».
«Ἡ Ἐκκλησία διεφύλαξε παντοιοτρόπως τήν πίστιν, τήν γλῶσσαν, τήν ἱστορικήν μνήμην καί τήν τῆς Ρωμηοσύνης παράδοσιν».
Το μήνυμα αυτό, που αντήχησε στην καρδιά της Αγίας Πόλης, είχε έναν διπλό αποδέκτη: τον Ελληνισμό και τη δοκιμαζόμενη χριστιανική παρουσία της περιοχής. Η Εκκλησία της Ελλάδος και ο απανταχού ορθόδοξος κόσμος μπορούν να διακρίνουν σε αυτή τη φετινή Δοξολογία κάτι περισσότερο από μια ετήσια επέτειο. Μπορούν να δουν μια μαρτυρία συνέχειας, πίστης και ιστορικής ευθύνης.
Στα Ιεροσόλυμα, όπου η Ιστορία συναντά καθημερινά το δράμα και την προσευχή, η 25η Μαρτίου του 2026 δεν γιορτάστηκε απλώς. Βιώθηκε. Και αυτό της έδωσε μια δύναμη που ξεπερνά τις τυπικές εθνικές τελετές, θυμίζοντας ότι το αίτημα της ελευθερίας παραμένει πάντοτε ζωντανό όταν συνδέεται με τη θυσία, τη μνήμη και την πίστη.
