ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει πρόωρα τον δημοσιονομικό της «κουμπαρά» και βάζει στο τραπέζι έως 45 δισ. ευρώ για τους αγρότες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια ύστατη προσπάθεια να ξεμπλοκάρει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur, η οποία παραμένει πολιτικά τοξική για πολλές κυβερνήσεις.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η κίνηση αυτή, που αφορά κονδύλια του πολυετούς προϋπολογισμού 2028–2034, αποκαλύπτει το μέγεθος των αντιδράσεων που εξακολουθεί να προκαλεί η συμφωνία στις αγροτικές κοινωνίες της ΕΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιενπρότεινε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν πρόωρη πρόσβαση έως και στα δύο τρίτα των κονδυλίων που κανονικά θα εκταμιεύονταν μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση του νέου προϋπολογισμού. Στόχος είναι να δοθεί άμεση «ανάσα» στους αγρότες, ώστε να αμβλυνθούν οι πολιτικές πιέσεις που απειλούν να τινάξουν στον αέρα τη συμφωνία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Γιατί η Mercosur μπλοκάρει τη συμφωνία
Η συμφωνία με τη Mercosur αφορά χώρες με τεράστια αγροτική παραγωγή, όπως η Βραζιλία και η Αργεντινή, οι οποίες μπορούν να διαθέτουν στην ευρωπαϊκή αγορά προϊόντα χαμηλότερου κόστους. Αυτό έχει σημάνει συναγερμό σε αγρότες της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας αλλά και της Ελλάδας, που φοβούνται συμπίεση τιμών, αθέμιτο ανταγωνισμό και αποδόμηση του ευρωπαϊκού αγροτικού μοντέλου.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ιταλία και η Γαλλία έχουν εμφανιστεί ιδιαίτερα επιφυλακτικές, παρά τις έντονες πιέσεις από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εμπορικά επιτελεία των Βρυξελλών. Η Κομισιόν γνωρίζει ότι χωρίς ένα ισχυρό «αντιστάθμισμα», οι αγρότες θα συνεχίσουν να βλέπουν τη Mercosur ως υπαρξιακή απειλή.
Το πολιτικό μήνυμα των 45 δισ. ευρώ
Η πρόταση των 45 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς οικονομική. Είναι βαθιά πολιτική. Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να στείλουν το μήνυμα ότι «η Ευρώπη δεν εγκαταλείπει τους αγρότες της», την ώρα που σε πολλές χώρες καταγράφονται κινητοποιήσεις και ενίσχυση ευρωσκεπτικιστικών φωνών στον αγροτικό χώρο.
Όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκές πηγές, η πρόωρη χρηματοδότηση θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε:
• στήριξη εισοδήματος,
• πράσινες μεταβάσεις με χαμηλότερο κόστος για τον παραγωγό,
• επενδύσεις σε ανθεκτικότητα και υποδομές,
• απορρόφηση κραδασμών από τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων.
Η συνεδρίαση-κλειδί των υπουργών Γεωργίας
Η πρόταση παρουσιάζεται την ώρα που συγκαλείται κρίσιμη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, με στόχο να καμφθούν οι τελευταίες αντιστάσεις. Στη συνεδρίαση συμμετέχει και ο Επίτροπος Γεωργίας, ο οποίος καλείται να πείσει ότι τα χρήματα δεν είναι «επικοινωνιακό πυροτέχνημα», αλλά ουσιαστικό εργαλείο προστασίας του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα.
Παράλληλα, η Κομισιόν επιδιώκει να συνδέσει τη χρηματοδότηση με το Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ώστε να αποφευχθούν κατηγορίες περί παρακάμψεων ή αθέμιτης πολιτικής συναλλαγής.
Οι σκιές και τα ερωτήματα
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Η Mercosur αγγίζει ζητήματα περιβάλλοντος, ασφάλειας τροφίμων και κοινωνικών προτύπων. Πολλοί αγρότες φοβούνται ότι, ακόμη και με επιδοτήσεις, θα βρεθούν αντιμέτωποι με προϊόντα που δεν υπόκεινται στους ίδιους αυστηρούς κανόνες.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν τα 45 δισ. ευρώ αρκούν για να αλλάξουν τη στάση των αγροτών ή αν πρόκειται απλώς για μια προσωρινή «αγορά χρόνου» μέχρι την επόμενη έκρηξη δυσαρέσκειας.
