ΑΓΙΑ ΓΗ: Η κατάσταση των Χριστιανών στην Αγία Γη εισέρχεται σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, σύμφωνα με την εκτενή έκθεση που παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 2025 το Συμβούλιο των Πατριαρχών και των Προκαθημένων των Εκκλησιών στα Ιεροσόλυμα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
H έκθεση βασισμένη σε επιτόπιες μαρτυρίες και στοιχεία των τοπικών Εκκλησιών, καταγράφει με ανησυχητική σαφήνεια ότι οι χριστιανικές κοινότητες στην Ιερουσαλήμ, τη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με μια υπαρξιακή απειλή, καθώς η βία, οι περιορισμοί στη λατρεία και τα εμπόδια στην ανθρωπιστική βοήθεια συνθέτουν ένα εκρηκτικό μίγμα.
Σύμφωνα με την έκθεση, «οι λίγοι Χριστιανοί που παραμένουν δεν έχουν τη δυνατότητα να λάβουν ούτε τη στοιχειώδη φροντίδα», καθώς η συνεχιζόμενη σύγκρουση και οι διοικητικοί αποκλεισμοί καθιστούν σχεδόν αδύνατη την πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικές υπηρεσίες. Οι Πατριάρχες προειδοποιούν ότι, εάν η διεθνής κοινότητα συνεχίσει να παρακολουθεί αδρανής, η ιστορική χριστιανική παρουσία στους Αγίους Τόπους κινδυνεύει να μετατραπεί σε απλή ανάμνηση.
Γάζα: Εκκλησίες και πιστοί κάτω από ασφυκτική πίεση
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, χριστιανικές υποδομές έχουν πληγεί άμεσα από τις εχθροπραξίες, ενώ σημαντικά ιδρύματα, όπως ο Ναός της Αγίας Οικογένειας και το νοσοκομείο Αλ-Αχλί, έχουν δεχθεί σοβαρά πλήγματα. Οι εναπομείναντες Χριστιανοί, σύμφωνα με την καταγραφή των Εκκλησιών, «δεν έχουν καταφέρει να λάβουν βασική ιατρική και ανθρωπιστική φροντίδα», εξαιτίας των περιορισμών στην είσοδο φαρμάκων και βοήθειας.
Μικρός αριθμός πιστών συνεχίζει να βρίσκει προσωρινό καταφύγιο σε εκκλησιαστικούς χώρους, όμως οι συνθήκες χαρακτηρίζονται εξαιρετικά επικίνδυνες. Η έκθεση κάνει λόγο για ανθρώπους που ζουν σε μόνιμο καθεστώς φόβου, χωρίς σαφή προοπτική ασφάλειας ή αποκατάστασης.
Ιερουσαλήμ: Περιορισμοί στη λατρεία και στους Αγίους Τόπους
Για την Ιερουσαλήμ, το κείμενο καταγράφει αυξανόμενους περιορισμούς στην ελευθερία της λατρείας και στη δυνατότητα πρόσβασης στους Αγίους Τόπους. Ειδική αναφορά γίνεται στον Πανάγιο Ναό της Αναστάσεως, όπου, ιδίως κατά τις μεγάλες εορτές, οι πιστοί έρχονται αντιμέτωποι με ενισχυμένους ελέγχους, περιορισμούς εισόδου και παρεμβάσεις που αλλοιώνουν τη λειτουργική κανονικότητα αιώνων.
Οι Πατριάρχες επισημαίνουν ότι τέτοιες πρακτικές δεν πλήττουν μόνο τη θρησκευτική ζωή, αλλά και την ιστορική ταυτότητα της πόλης, υπονομεύοντας την ειρηνική συνύπαρξη των κοινοτήτων. Η παραδοσιακή συμμετοχή στις ιερές ακολουθίες δυσχεραίνεται ολοένα και περισσότερο, γεγονός που ενισχύει το αίσθημα αποκλεισμού στους Χριστιανούς κατοίκους.
Δυτική Όχθη: Ανασφάλεια, βία και οικονομική ασφυξία
Στη Δυτική Όχθη, η έκθεση περιγράφει ένα περιβάλλον μόνιμης ανασφάλειας. Καταγράφονται περιστατικά βίας από εποίκους, εμπρησμοί κοντά σε χριστιανικούς οικισμούς και επιθέσεις που «καθιστούν απροσπέλαστους τους ελαιώνες», με άμεσες συνέπειες στην οικονομική ζωή των κατοίκων. Οι πιέσεις αυτές, σύμφωνα με το κείμενο, οδηγούν πολλές οικογένειες στη μετανάστευση, αποδυναμώνοντας περαιτέρω μια ήδη αποδεκατισμένη κοινότητα.
Παράλληλα, γίνεται ειδική μνεία στις οικονομικές και νομικές πιέσεις που δέχονται οι εκκλησιαστικοί θεσμοί. Η επιβολή δυσβάσταχτης φορολογίας και οι διοικητικές διεκδικήσεις σε βάρος εκκλησιαστικών περιουσιών θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία σχολείων, νοσοκομείων και φιλανθρωπικών δομών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σημειώνεται, μέτρα που επηρέασαν τραπεζικούς λογαριασμούς εκκλησιαστικών φορέων «ακυρώθηκαν μόνον κατόπιν διεθνούς παρέμβασης», γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Δηλώσεις με σαφές πολιτικό μήνυμα
Μιλώντας στο Βήμα Ορθοδοξίας, πρωτοκλασάτος Ιεράρχης υπογράμμισε ότι «είναι ανάγκη να επιπληστούν οι συνειδήσεις των κυβερνήσεων, των ισχυρών και λιγότερων ισχυρών, προκειμένου να σταματήσει αυτή η σφαγή». Όπως τόνισε, η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη γεωπολιτική εκκρεμότητα, αλλά ως ζήτημα ανθρωπίνων ζωών και θρησκευτικής ελευθερίας.
Την ίδια στιγμή, ανώτατος Αξιωματού του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος δήλωσε στο vimaorthodoxias.gr, ότι η ελληνική διπλωματία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, σημειώνοντας ωστόσο ότι «δεν αρκεί». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, απαιτείται ακόμη περισσότερη δουλειά, ουσιαστική πολιτική δουλειά, ώστε να εξαλειφθούν τα φαινόμενα βίας και να υπάρξουν εγγυήσεις προστασίας για τις χριστιανικές κοινότητες.
Έκκληση πριν από το σημείο μηδέν
Η έκθεση των Πατριαρχών καταλήγει με μια κατηγορηματική έκκληση: οι Χριστιανοί της Αγίας Γης δεν είναι φιλοξενούμενοι ή ξένοι, αλλά αυτόχθονες, με αδιάλειπτη παρουσία από τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας. Οι Εκκλησίες τονίζουν ότι παραμένουν βασικός παράγοντας για μια βιώσιμη ειρήνη τόσο για τους Ισραηλινούς όσο και για τους Παλαιστινίους και καλούν διεθνείς οργανισμούς και κυβερνήσεις να στηρίξουν έμπρακτα τους εκκλησιαστικούς θεσμούς, μέσω οικονομικής ενίσχυσης και στοχευμένης διπλωματικής πίεσης.
Το μήνυμα είναι σαφές: αν δεν υπάρξει άμεση κινητοποίηση, η Αγία Γη κινδυνεύει να χάσει ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της πνευματικής της ταυτότητας – και αυτή η απώλεια θα αφορά ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα.
