ΟΠΕΚΕΠΕ: Καναδάς και Ιταλία μειώνουν ρίσκο για το 2026 – Ερωτηματικό η Ελλάδα, ασφυκτική η ρευστότητα στην ύπαιθρο-Η νέα χρονιά ξεκινά με έντονη αβεβαιότητα για το σκληρό σιτάρι και με σοβαρές επιπτώσεις στην αγροτική οικονομία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Οι διεθνείς τιμές κινούνται για δεύτερη συνεχή χρονιά χαμηλότερα, τα παγκόσμια αποθέματα αυξάνονται και οι βασικές παραγωγικές χώρες επανεξετάζουν ανοιχτά τις εκτάσεις τους για το 2026. Στην Ελλάδα, το τοπίο επιβαρύνεται περαιτέρω από τις καθυστερήσεις πληρωμών στα έργα Leader, με ευθύνη του ΟΠΕΚΕΠΕ, στερώντας πολύτιμη ρευστότητα από την περιφέρεια.
Παγκόσμια εικόνα: τέλος στο premium του σκληρού
Το κλείσιμο της χρονιάς στη Φότζια αποτυπώνει με σαφήνεια τη νέα ισορροπία: η πρώτη ποιότητα σκληρού σίτου παραμένει στο εύρος 285–290 ευρώ ο τόνος, τιμή αποθήκης, όταν το 2024 κινούνταν πάνω από τα 320 ευρώ και πριν δύο χρόνια άγγιζε τα 380–385 ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Σιτηρών, τα παγκόσμια αποθέματα σκληρού οδεύουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά προς τα 7 εκατ. τόνους, ακυρώνοντας κάθε πλεονέκτημα τιμής που βασιζόταν σε ανησυχίες προσφοράς. Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια παραγωγή ανατιμήθηκε στους 35 εκατ. τόνους, επίπεδο αντίστοιχο με το περσινό, σπάζοντας το μοτίβο καλής–κακής χρονιάς που χαρακτήριζε την προηγούμενη δεκαετία.
Ιταλία: σταθερότητα χαμηλά και καθαρό μήνυμα
Η ιταλική αγορά, βαρόμετρο για την Ευρώπη, έχει «κλειδώσει» εδώ και εβδομάδες σε χαμηλά επίπεδα. Τα ποιοτικά σιτάρια τύπου Fino τιμολογούνται στα 285–290 ευρώ ο τόνος, η δεύτερη ποιότητα στα 270–275 ευρώ και η τρίτη στα 265–270 ευρώ. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το βιολογικό, που διατηρείται στα 340–345 ευρώ.
Το μήνυμα προς τους παραγωγούς είναι σαφές: με αυτά τα επίπεδα τιμών, οι εκτάσεις το 2026 δύσκολα θα διατηρηθούν αμετάβλητες. Ήδη, στις συζητήσεις για τις επόμενες σπορές καταγράφεται πρόθεση περιορισμού, κυρίως σε περιοχές με αυξημένο κόστος παραγωγής.
Ελλάδα: ανοιχτό το αποτέλεσμα των σπορών
Για τα ελληνικά σκληρά, οι διεθνείς τιμές μεταφράζονται σε 250–255 ευρώ ο τόνος FOB, με τις περισσότερες πράξεις να κλείνουν στα 245–250 ευρώ. Σε ενδεχόμενη φυσική αγορά παραγωγού, το Σ1 θα διαμορφωνόταν κοντά στα 21 λεπτά το κιλό.
Η αγορά δείχνει ότι τα επίπεδα αυτά θα διατηρηθούν τουλάχιστον μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, εκτός αν προκύψει σοβαρή αγρονομική καταστροφή σε Ιταλία ή Τουρκία. Το κρίσιμο ερώτημα αφορά τις τελικές αποφάσεις των παραγωγών στις χειμερινές σπορές. Παρότι πολλοί προεξοφλούν μείωση εκτάσεων, η γενικευμένη χαμηλή τιμολόγηση στο σύνολο των αροτραίων καλλιεργειών αφήνει περιθώρια για απρόβλεπτες επιλογές, επηρεαζόμενες και από τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Καναδάς: αποθέματα που πιέζουν τις αποφάσεις
Ο Καναδάς, με τελικό απολογισμό περίπου 7 εκατ. τόνους σκληρού, διαθέτει μεγάλες ποσότητες που πρέπει να απορροφηθούν. Τα εβδομαδιαία δελτία του SaskWheat αποτυπώνουν ξεκάθαρα την εικόνα: από 360–365 καναδικά δολάρια ο αμερικανικός τόνος στα τέλη του 2024, οι τιμές έπεσαν φέτος στα 268–270 δολάρια. Η μείωση της τάξης του 20–25% θεωρείται καθοριστική και αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τις ανοιξιάτικες σπορές του 2026.
Leader: 45 εκατ. ευρώ «παγώνουν» μέχρι το 2026
Παράλληλα με την πίεση των τιμών, σοβαρό πλήγμα στη ρευστότητα της ελληνικής υπαίθρου προκαλεί η καθυστέρηση πληρωμών στα έργα Leader. Έργα συνολικού προϋπολογισμού 45 εκατ. ευρώ κινδυνεύουν να μείνουν απλήρωτα έως το τέλος του έτους και να μεταφερθούν ως ανειλημμένες υποχρεώσεις στο ΣΣ ΚΑΠ.
Πρόκειται για έργα ύψους 25 εκατ. ευρώ που υλοποιήθηκαν έως τις 7 Νοεμβρίου 2025 και δεν έχουν ακόμη εξοφληθεί, παρά τις εισηγήσεις των ΟΤΔ προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Επιπλέον, έχουν προκύψει νέες απαιτήσεις 20 εκατ. ευρώ λόγω αυξημένης υλοποίησης, οι οποίες αν δεν καλυφθούν έγκαιρα μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, θα μετατεθούν χρονικά για το καλοκαίρι του 2026.
Αγροτική οικονομία σε οριακή ισορροπία
Ο συνδυασμός χαμηλών τιμών στο σκληρό σιτάρι, αυξημένων διεθνών αποθεμάτων και καθυστερήσεων στις πληρωμές Leader δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για το 2026. Οι αποφάσεις των επόμενων μηνών θα κρίνουν όχι μόνο τις εκτάσεις, αλλά και τη βιωσιμότητα της αγροτικής οικονομίας σε πολλές περιοχές της χώρας. Αν δεν υπάρξουν άμεσες διορθωτικές κινήσεις, η πίεση κινδυνεύει να μετατραπεί σε μόνιμη συρρίκνωση.
