ΟΛΛΑΝΔΙΑ: Μια ιστορική απόφαση που κανείς δεν περίμενε έρχεται από την Ολλανδία: από το σχολικό έτος 2025–2026, η Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη θα διδάσκεται επίσημα στα δημόσια σχολεία της χώρας, μετά την αναγνώρισή της ως όγδοης επίσημης ομολογίας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η εξέλιξη αυτή, που ανακοινώθηκε μέσα από την πλατφόρμα OrthodoxopSchool.nl, έγινε σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας της Ολλανδίας και ήδη χαρακτηρίζεται ως μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές στο ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό τοπίο.
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα, η συζήτηση για το μάθημα των Θρησκευτικών παίρνει διαφορετική κατεύθυνση: οργανωμένα κέντρα πίεσης ζητούν την κατάργηση ή αποδόμησή του, ενώ η ΠΕΘ καταγγέλλει ότι με 229 κενά Θεολόγων, το ελληνικό Υπουργείο προσέλαβε μόλις 17. Το παράδοξο είναι εμφανές: στην Ολλανδία ενισχύεται η παρουσία της Ορθοδοξίας στη δημόσια παιδεία, ενώ στην κοιτίδα της, η συζήτηση γίνεται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Πώς λειτουργεί το νέο πρόγραμμα – Ο κανόνας των τριών μαθητών
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, από το 2025–2026 παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών θα μπορούν να παρακολουθούν μαθήματα ορθόδοξης πίστης στο πλαίσιο ενός τριετούς πιλοτικού προγράμματος. Τα μαθήματα θα πραγματοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, διάρκειας 45 λεπτών, εντός του ωρολόγιου προγράμματος των δημόσιων σχολείων.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, όμως, είναι η απλότητα: για να λειτουργήσει μία τάξη, αρκεί τρία παιδιά να δηλώσουν ότι θέλουν να διδαχθούν. Αυτό το μοντέλο «σεβασμού της μειονοτικής έκφρασης» είναι εντελώς διαφορετικό από ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, όπου οι αλλαγές στο μάθημα Θρησκευτικών προκαλούν ένταση και πολωμένη συζήτηση.
Οι εγγραφές πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, ενώ οι μαθητές μπορούν να είναι είτε ορθόδοξοι είτε οποιοσδήποτε άλλος ενδιαφερόμενος. Η πρωτοβουλία εποπτεύεται από κρατικούς μηχανισμούς και ελέγχεται εκπαιδευτικά σε συνεργασία με το ολλανδικό Υπουργείο Παιδείας.
Οι απαιτήσεις για τους εκπαιδευτικούς και η πρώτη στελέχωση
Η διδασκαλία θα γίνεται μόνο από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς. Το Orthodoxe Zendende Instantie, ο φορέας που είναι υπεύθυνος για την εκπαίδευση προσωπικού, διευκρινίζει ότι οι διδάσκοντες πρέπει να έχουν θεολογικό υπόβαθρο, παιδαγωγική επάρκεια και γνώση της ολλανδικής γλώσσας επιπέδου τουλάχιστον B2. Προς το παρόν έχουν διαπιστευθεί δύο εκπαιδευτικοί, αλλά προετοιμάζεται επέκταση του προγράμματος και δημιουργία ειδικού συμβουλίου μεθοδολογίας.
Η διαδικασία τελεί υπό θεσμική επίβλεψη, ενώ η εποπτεία της ορθόδοξης παρουσίας στον στρατό και στις φυλακές ενισχύεται μέσω της επίσημης αναγνώρισης της ομολογίας από τις δημόσιες αρχές. Αντίστοιχες αναγνωρίσεις σε ευρωπαϊκά κράτη έχουν γίνει μόνο σε λίγα συστήματα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεγονός που καθιστά το ολλανδικό παράδειγμα ακόμη πιο αξιοσημείωτο.
Η στήριξη από την Εκκλησία και οι θεολογικές ανησυχίες
Η Συνέλευση Ορθοδόξων Επισκόπων Μπενελούξ χαιρέτισε την εξέλιξη, τονίζοντας ότι αποτελεί «καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της πνευματικής εκπαίδευσης των παιδιών σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία». Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η παρουσία της Ορθοδοξίας στα σχολεία βοηθά στην κατανόηση της ευρωπαϊκής χριστιανικής παράδοσης.
Την ίδια στιγμή, διεθνείς εκπαιδευτικοί φορείς της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων οργανισμοί που συνεργάζονται με το Συμβούλιο της Ευρώπης, επισημαίνουν ότι η διδασκαλία της Ορθόδοξης Πίστης σε δημόσια σχολεία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενσωμάτωσης των παιδιών από οικογένειες μεταναστών που προέρχονται από ορθόδοξες χώρες, όπως Ελλάδα, Κύπρος, Ρουμανία και Γεωργία.
Το ελληνικό παράδοξο που προκαλεί συζήτηση
Ενώ στην Ολλανδία ανοίγουν πόρτες, στην Ελλάδα κάποιοι θέλουν να τις κλείσουν. Το μάθημα των Θρησκευτικών, παρότι ανανεωμένο, παραμένει στο στόχαστρο ομάδων που επιδιώκουν την πλήρη απομάκρυνσή του από την υποχρεωτική εκπαίδευση. Η ΠΕΘ καταγγέλλει ότι το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας υποσκάπτει το μάθημα αφήνοντας κενά εκπαιδευτικών και μειώνοντας τις προσλήψεις.
Το παράδειγμα της Ολλανδίας δείχνει ότι μια ευρωπαϊκή χώρα με ισχυρή δημόσια δομή θεωρεί την Ορθόδοξη Πίστη όχι πρόβλημα, αλλά προσθήκη στο εκπαιδευτικό της μωσαϊκό.
