ΟΠΕΚΕΠΕ: Η βιολογική φυτική παραγωγή παίρνει ξανά μπροστά, καθώς εγκρίθηκαν πιστώσεις ύψους 43,09 εκατ. ευρώ για πληρωμές μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η ανακατανομή των πιστώσεων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αφορά ειδικά το σκέλος της βιολογικής φυτικής παραγωγής (νέα προκήρυξη), προσφέροντας μια ανάσα στους χιλιάδες παραγωγούς που περίμεναν την πληρωμή ενίσχυσης του 2024.
Η απόφαση, με αριθμό πρωτοκόλλου 303728, δείχνει ότι από τα αρχικά 130 εκατ. ευρώ που είχαν δεσμευτεί για πληρωμή έως τον Ιούνιο, τελικά ενεργοποιείται ποσό 43 εκατ. ευρώ για το τελευταίο δίμηνο του έτους. Σύμφωνα με πηγές του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι πιστώσεις αυτές αφορούν περίπου το ένα τρίτο των ενταγμένων, δηλαδή όσους έχουν ολοκληρώσει ελέγχους και πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος.
Τσιάρας: «Προσπαθούμε να κρατήσουμε ζωντανό το πρόγραμμα»
Όπως ανέφερε στην Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, η κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανό το πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας, τουλάχιστον για τη φυτική παραγωγή.
«Στη βιολογική γεωργία επιχειρούμε να κρατήσουμε ζωντανό το πρόγραμμα. Οι 9.500 παραγωγοί είχαν ήδη αγοράσει λιπάσματα και χρειάζεται έλεγχος από τον ΕΛΓΟ για να διαπιστωθεί αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βιολογικές καλλιέργειες. Εδώ υπάρχουν έντιμοι παραγωγοί που έχουν τηρήσει τη νομιμότητα και πρέπει να στηριχθούν», είπε χαρακτηριστικά.
Πηγές του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ επισημαίνουν πως οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι έχουν δείξει υψηλά ποσοστά αποκλίσεων, αλλά και περιπτώσεις όπου παραγωγοί έκαναν σημαντικές δαπάνες για πιστοποιήσεις και βιολογικά σκευάσματα χωρίς ακόμη να έχουν αποζημιωθεί.
Πώς σώθηκε η φυτική παραγωγή
Η βιολογική φυτική παραγωγή φαίνεται πως «σώθηκε» χάρη στην απόφαση ένταξης του Ιουνίου 2024, η οποία δημιούργησε νομική δέσμευση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύσκολα θα παρακάμψει. Όπως αναφέρουν στελέχη της Διεύθυνσης Προγραμματισμού του ΥΠΑΑΤ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έδωσε το «πράσινο φως» για ακύρωση του 2024, καθώς θεωρεί ότι η καθυστέρηση οφείλεται σε εθνική διαχείριση και όχι σε κοινοτικά εμπόδια.
Το αποτέλεσμα είναι πως το ΥΠΑΑΤ θα χρειαστεί να χρηματοδοτήσει μεγάλο μέρος των πληρωμών από εθνικούς πόρους, ώστε να μην χαθεί η χρονιά. «Η Ευρώπη δεν μας εμποδίζει να πληρώσουμε, αλλά θα πρέπει να καλύψουμε εμείς το ποσό», παραδέχονται αρμόδιοι παράγοντες.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Θα γίνει «θαύμα» αν πληρώσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ Μέτρο 23 και προκαταβολή τσεκ
Η χαμένη υπόθεση της κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας
Σε αντίθεση με τη φυτική παραγωγή, τα προγράμματα βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας θεωρούνται πλέον χαμένα για το 2024. Όπως ανέφερε ο υπουργός, η χώρα έχει ζητήσει νέα προκήρυξη εντός του 2026, με τριετείς δεσμεύσεις για τους κτηνοτρόφους και πενταετείς για τους μελισσοκόμους.
Η εικόνα είναι απογοητευτική:
• Για τη βιολογική μελισσοκομία υποβλήθηκαν 4.770 αιτήσεις, συνολικού αιτούμενου προϋπολογισμού 166 εκατ. ευρώ.
• Για τη βιολογική κτηνοτροφία 8.530 αιτήσεις, με προϋπολογισμό περίπου 170 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, είχαν δηλωθεί βιολογικές κυψέλες σχεδόν όσες είναι και οι συνολικές της χώρας, γεγονός που προκάλεσε «αναστολή εμπιστοσύνης» από τις υπηρεσίες της ΕΕ.
Τα ερωτήματα της Ελλάδας στην Κομισιόν
Το ΥΠΑΑΤ έχει αποστείλει δύο κρίσιμα ερωτήματα στις Βρυξέλλες:
1. Για τη φυτική παραγωγή, ζητείται η δυνατότητα να μετακυλιστεί η περίοδος δεσμεύσεων από 2024–2026 σε 2025–2027, με τον ίδιο πίνακα ενταγμένων. Ωστόσο, η ΕΕ δεν επιθυμεί να χαθεί το 2024, εξ ου και η έγκριση των 43 εκατ. ευρώ.
2. Για τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία, προτείνεται η ακύρωση των προσκλήσεων και η έκδοση νέων μέσα στο 2026, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι οι δικαιούχοι δεν θα λάβουν καμία ενίσχυση φέτος.
Παρά τα προβλήματα, το υπουργείο διαβεβαιώνει πως η ενεργοποίηση πληρωμών για τη φυτική παραγωγή θα ξεκινήσει άμεσα, με προτεραιότητα όσους έχουν ήδη ολοκληρώσει πιστοποιήσεις και παρακολουθούνται μέσω AMS Monitoring.
Εκκρεμότητες σε ζωοτροφές και φερτά υλικά
Την ίδια ώρα, χιλιάδες αγρότες παραμένουν απλήρωτοι για τα προγράμματα de minimis ζωοτροφώνκαι φερτών υλικών που άφησε πίσω του ο κυκλώνας «Ντάνιελ». Αν και εγκρίθηκαν συνολικά 75 εκατ. ευρώ, ο ΟΠΕΚΕΠΕ κατέβαλε μόλις 54,3 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα να μένουν εκτός όσοι υπέβαλαν δηλώσεις 27–29 Οκτωβρίου.
Η ενίσχυση για ζωοτροφές κυμαίνεται από 4 έως 14 ευρώ ανά ζώο, ενώ για τα φερτά υλικά οι πληρωμές αφορούν 9,6 εκατ. ευρώ. Οι παραγωγοί που δεν έκαναν έγκαιρα την υπεύθυνη δήλωση στην ΕΑΕ 2024 ή δεν υπέβαλαν οριστική αίτηση, δεν έχουν λάβει ακόμη καμία πίστωση.
Οργή στον αγροτικό κόσμο
Από την πλευρά των παραγωγών, το κλίμα είναι βαρύ. Πολλοί εκφράζουν αγανάκτηση για τη συχνότητα των καθυστερήσεων, σημειώνοντας πως οι πληρωμές των αγροπεριβαλλοντικών μέτρων μετατρέπονται σε «λοταρία».
«Πληρώνουμε πιστοποιήσεις και δαπάνες εδώ και έναν χρόνο χωρίς ούτε ένα ευρώ αποζημίωση. Μας λένε ότι το πρόγραμμα “σώζεται”, αλλά στην πράξη οι λογαριασμοί μας είναι άδειοι», λένε παραγωγοί από τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία στο telegraphmanews.gr.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επόμενες πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ για τα βιολογικά αναμένονται μέσα στον Δεκέμβριο, ενώ εξετάζεται η έκδοση διορθωτικών πληρωμών για τις εκκρεμότητες στα προγράμματα ζωοτροφών και φερτών.
Το επόμενο βήμα
Αν όλα κυλήσουν ομαλά, μέχρι το τέλος του έτους θα έχουν πληρωθεί περίπου 3.500 δικαιούχοι της φυτικής παραγωγής. Το υπόλοιπο ποσό αναμένεται να καταβληθεί στις αρχές του 2026, μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων πιστοποίησης από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και την οριστικοποίηση των αρχείων της ΕΑΕ.
Παρά τα θετικά βήματα, οι αγρότες ζητούν ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα και σταθερότητα. Το στοίχημα πλέον είναι διπλό: να διασωθεί ο κύκλος 2024–2026 και να αποφευχθεί η πλήρης αποσύνθεση της βιολογικής παραγωγής, σε μια στιγμή που η πράσινη μετάβαση αποτελεί κεντρικό στόχο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
