ΟΠΕΚΕΠΕ: Σε μείζον πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα εξελίσσεται το θέμα των πληρωμών του αγροτικού κόσμου, καθώς οι καθυστερήσεις και η αβεβαιότητα γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ δημιουργούν πρωτόγνωρη πίεση στις αγροτικές κοινωνίες.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Αρχές Νοεμβρίου και, παρά τις δεσμεύσεις για «ταχεία πίστωση» της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, η πραγματικότητα στα χωράφια και στους στάβλους είναι σκληρή: κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα το πότε θα μπουν τα χρήματα.
Αναμονή χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα
Οι αγρότες, ήδη εξαντλημένοι από την έλλειψη ρευστότητας, βλέπουν ότι ο έλεγχος των φακέλων ΟΣΔΕ για το έτος 2025 συνεχίζεται αργά, καθώς η Οικονομική Αστυνομία έχει παραλάβει σκληρούς δίσκους και αρχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ για διασταύρωση δεδομένων. Το γεγονός αυτό έχει επιτείνει την αβεβαιότητα, αφού η ολοκλήρωση των ελέγχων θα καθορίσει ποιοι παραγωγοί θα θεωρηθούν τελικά «επιλέξιμοι».
Όπως ανέφεραν στο tilegrafimanews.gr άνθρωποι που παρακολουθούν τις διαδικασίες, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο αρκετοί δικαιούχοι να μείνουν εκτός πληρωμής είτε για μέρος των αγροτεμαχίων τους είτε συνολικά. Κι ενώ τα προηγούμενα χρόνια, οι προκαταβολές δίνονταν γύρω στα μέσα Οκτωβρίου, φέτος οι υποσχέσεις για πίστωση έως τα τέλη Νοεμβρίου φαντάζουν περισσότερο πολιτικές παρά τεχνικές.
«Θα πληρωθούν 800 εκατομμύρια ευρώ» λέει το ΥΠΑΑΤ
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας υποστήριξε, κατά την παρουσία του στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, ότι «μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα πληρώσει την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης ύψους 500-600 εκατ. ευρώ και το Μέτρο 23 ύψους 178 εκατ. ευρώ». Παράλληλα, υπογράμμισε πως οι καθυστερήσεις οφείλονται σε «τεχνικά ζητήματα» και σε «διορθώσεις του συστήματος», ενώ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Κομισιόν έχει λάβει πλέον το Action Plan 2, του οποίου η έγκριση θεωρείται κρίσιμη για την ομαλή εκταμίευση.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε πρόσφατα ότι «η έγκριση του σχεδίου δεν θα πάρει δίμηνο, αλλά λίγες ημέρες», προσθέτοντας πως υπάρχει «ξεκάθαρη και συγκρατημένη αισιοδοξία» ώστε να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών. Ωστόσο, στον αγροτικό κόσμο επικρατεί καχυποψία. «Αν δεν δούμε λεφτά στους λογαριασμούς, δεν πιστεύουμε τίποτα», δηλώνουν χαρακτηριστικά κτηνοτρόφοι από τη Θεσσαλία στο tilegrafimanews.gr.
Η αλλαγή στους ελέγχους των ζώων
Την ίδια ώρα, μια σημαντική παράμετρος που απειλεί να τινάξει στον αέρα την προκαταβολή του τσεκ είναι η νέα μέθοδος προσδιορισμού του ζωικού κεφαλαίου. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των ζώων θα επιβεβαιώνεται βάσει αντικειμενικών στοιχείων, όπως τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος, αλλά και αγορών ζωοτροφών.
Η καταμέτρηση αυτή θα καθορίζει αν ο κτηνοτρόφος πληροί τις ελάχιστες προϋποθέσεις πυκνότητας βόσκησης (0,2 ΜΜΖ για διατήρηση και 0,7 ΜΜΖ για παραγωγικό τόπο). «Είναι σωστό να υπάρχει διαφάνεια, αλλά αν δεν προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία, θα καθυστερήσουν και άλλο οι πληρωμές», δηλώνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Ανατολικής Μακεδονίας.
Σκληρό σιτάρι: τα συμβόλαια του 2026
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η αγορά σκληρού σίτου δείχνει να ανακτά λίγη από την παλιά της δυναμική. Οι νέες συμβάσεις για τη σοδειά του 2026 διαμορφώνονται από 23 έως 27,5 λεπτά το κιλό, με τα συμβολαιακά σιτάρια να ανακτούν το ενδιαφέρον των παραγωγών.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Φαρσάλων «Ο Ενιπέας», που ανακοίνωσε τιμές από 24,5 έως 27,5 λεπτά/κιλό για πρωτεΐνη άνω του 12,5%, αφήνοντας πίσω τα χαμηλά του 2024. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος του Συνεταιρισμού, «στόχος είναι να εξασφαλιστεί ένα δίκτυ ασφαλείας για τους παραγωγούς, ώστε να καλύψουν το αυξημένο κόστος παραγωγής».
Παρά ταύτα, τα περισσότερα ανοιχτά στάρια της περσινής χρονιάς παραμένουν στα 20 λεπτά το κιλό. Ο Καραγιώργος εξακολουθεί να πληρώνει στα ίδια επίπεδα την παραγωγή της ΕΑΣ Ορεστιάδας, γεγονός που δείχνει πως η άνοδος στις διεθνείς τιμές δεν έχει ακόμη μεταφερθεί στην εγχώρια αγορά.
Διεθνείς πιέσεις και ευκαιρίες
Στην Τουρκία, η κρατική Τουρκική Αρχή Σιτηρών (TMO) αναμένεται να διαθέσει 250.000 τόνους σκληρού σίτου μέσα στον Νοέμβριο με τιμές που κινούνται από 13.000 έως 13.850 λίρες ανά τόνο, δηλαδή 295-315 ευρώ στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Αυτό λειτουργεί ως «οροφή» για τη διεθνή αγορά, καθιστώντας δύσκολο για τους Έλληνες εξαγωγείς να πετύχουν καλύτερες συμφωνίες.
Παράλληλα, στον Καναδά –σύμφωνα με το τελευταίο report της SaskWheat– παρατηρείται μείωση της διαθεσιμότητας ποιοτικού σκληρού σίτου, με τις τιμές να ανεβαίνουν στα 285 ευρώ/τόνο. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πως το παγκόσμιο εμπόριο σιτηρών κινείται ανοδικά, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί θετικό για τις ελληνικές εξαγωγές εφόσον υπάρξει σταθερότητα στις πληρωμές των παραγωγών.
«Θαύμα» αν γίνουν οι πληρωμές
Οι περισσότεροι αγρότες μιλούν πλέον για «θαύμα» αν πράγματι μπουν τα 800 εκατομμύρια ευρώ μέσα στο Νοέμβριο, καθώς το σύστημα βρίσκεται σε πρωτοφανή αναστάτωση. Οι καταλογισμοί της Ε.Ε. παραμένουν ανοιχτοί, οι εσωτερικοί έλεγχοι δεν έχουν ολοκληρωθεί και οι διοικητικές εγκρίσεις αργούν.
Αν τελικά η πίστωση γίνει στις ημερομηνίες που ανακοινώνονται, η κυβέρνηση θα μπορεί να επικαλεστεί μια «τεχνική επιτυχία» σε ένα πολιτικά δύσκολο φθινόπωρο. Αν όχι, ο θυμός του πρωτογενούς τομέα θα ξεσπάσει με απρόβλεπτες συνέπειες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του telegraphmanews.gr, εξετάζεται ήδη το ενδεχόμενο μιας μερικής πληρωμής προς το τέλος Νοεμβρίου, η οποία θα περιλαμβάνει περίπου το 70% των δικαιούχων. Ωστόσο, το υπόλοιπο 30% κινδυνεύει να μεταφερθεί για εξόφληση μέσα στον Ιανουάριο του 2026, ανάλογα με τα αποτελέσματα των ελέγχων στα αρχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η πίεση στην ύπαιθρο συνεχίζεται
Οι Ενώσεις Αγροτών, όπως δήλωσαν στην Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών (ΠΕΝΑ), ζητούν πλέον ρητή δέσμευση από το ΥΠΑΑΤ για συγκεκριμένες ημερομηνίες πληρωμών. «Δεν μπορούμε να σχεδιάσουμε ούτε τη σπορά, ούτε την αγορά λιπασμάτων, όταν δεν γνωρίζουμε πότε θα πληρωθούμε», αναφέρει μέλος του Δ.Σ. της ΠΕΝΑ.
Η αγροτική παραγωγή βρίσκεται στο όριο. Οι επιδοτήσεις είναι η βασική πηγή ρευστότητας για τις τοπικές οικονομίες και η καθυστέρησή τους συμπαρασύρει τους προμηθευτές, τα συνεργεία, ακόμη και τα καφενεία των χωριών.
Αν τελικά η κυβέρνηση κατορθώσει να πραγματοποιήσει την πληρωμή εντός Νοεμβρίου, θα είναι κυριολεκτικά ένα «θαύμα» για τον αγροτικό κόσμο — ένα σημάδι ότι, έστω και προσωρινά, το πολύπαθο σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να λειτουργήσει ξανά. Αν όχι, το φθινόπωρο θα μείνει στην ιστορία ως ακόμη μια χαμένη ευκαιρία για την ελληνική ύπαιθρο.
