ΛΕΥΚΟΣ ΟΙΚΟΣ: Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει αναζωπυρώσει τις συζητήσεις για το πώς θα διαμορφωθεί η νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική, ιδίως απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ενώ προεκλογικά δήλωνε ότι «θα τελειώσει τον πόλεμο σε 24 ώρες με δύο τηλεφωνήματα», τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων και μεγάλα αμερικανικά μέσα επισημαίνουν πως ο Τραμπ δείχνει ασυνέπεια και στρατηγική ρευστότητα, άλλοτε προς τη Μόσχα και άλλοτε προς το Κίεβο.
Από τα «δύο τηλεφωνήματα» στο ραντεβού με τον Ζελένσκι
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι θα υποδεχθεί τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι την Παρασκευή στον Λευκό Οίκο. Πρόκειται για την τρίτη συνάντηση των δύο ανδρών από τότε που ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας επέστρεψε στην εξουσία.
Σύμφωνα με το Reuters, η ατζέντα του ραντεβού περιλαμβάνει την αμερικανική βοήθεια για αντιαεροπορικά συστήματα, ενέργεια και ανοικοδόμηση υποδομών, ωστόσο «η ατμόσφαιρα παραμένει τεταμένη, καθώς ο Τραμπ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον Ζελένσκι για διαφθορά και “παιχνίδι με τα λεφτά των Αμερικανών φορολογουμένων”».
Το Associated Press σημειώνει ότι οι Ουκρανοί προσπαθούν να διασφαλίσουν μια ξεκάθαρη δέσμευση από τον Λευκό Οίκο, ενώ ο Τραμπ αποφεύγει να χρησιμοποιεί τη λέξη “war” και επιμένει να μιλά για “conflict management”.
Οι εναλλαγές ρητορικής απέναντι στη Ρωσία
Τα διεθνή μέσα υπενθυμίζουν ότι ο Τραμπ αλλάζει θέσεις με εντυπωσιακή ταχύτητα απέναντι στη Μόσχα.
• Το BBC News γράφει πως «ο πρόεδρος των ΗΠΑ φλερτάρει επικοινωνιακά με τον Πούτιν, ενώ ταυτόχρονα εγκρίνει πακέτα βοήθειας προς το Κίεβο».
• Η Deutsche Welle σχολιάζει ότι «ο Τραμπ παίζει διπλό παιχνίδι: μιλά για ειρήνη, αλλά δεν απορρίπτει ανοιχτά τις ρωσικές αξιώσεις».
• Το New York Times σημειώνει ότι «η γραμμή του προέδρου παραμένει ασαφής, καθώς επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη βάση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος – που δεν θέλει νέες στρατιωτικές εμπλοκές – και στις πιέσεις του Πενταγώνου».
Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ επιδιώκει να διαπραγματευτεί απευθείας με τη Μόσχα, χωρίς τη μεσολάβηση του ΝΑΤΟ, προκαλώντας ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει τη στάση του Τραμπ με αμηχανία και επιφύλαξη. Όπως σχολιάζει το Reuters, η επίσκεψη Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον «έρχεται τη στιγμή που οι Βρυξέλλες φοβούνται νέα αμερικανική αναδίπλωση απέναντι στη Ρωσία».
Σύμφωνα με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ε.Ε. «δεν μπορεί να στηρίζει επ’ αόριστον την Ουκρανία μόνη της», ενώ αρκετά κράτη-μέλη ζητούν εγγυήσεις από την Ουάσιγκτον ότι η βοήθεια δεν θα “παγώσει” για λόγους εσωτερικής πολιτικής.
Αναλυτές της Le Monde επισημαίνουν ότι ο Τραμπ επιχειρεί να «ανακτήσει τον έλεγχο του αφηγήματος», παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως μεσολαβητή που μπορεί να “κλείσει” τον πόλεμο. Όμως, όπως σχολιάζει το AFP, «ο πρόεδρος που υπόσχεται ειρήνη με ένα τηλεφώνημα, παραμένει ο ίδιος που αλλάζει θέση τρεις φορές μέσα στην εβδομάδα».
Οι ΗΠΑ σε νέα φάση εξωτερικής πολιτικής
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Τραμπ αντιμετωπίζει πιέσεις από το Κογκρέσο να διευκρινίσει ποια στρατηγική ακολουθεί. Δημοκρατικοί βουλευτές κατηγορούν τον Λευκό Οίκο για διπλό μήνυμα, ενώ συντηρητικοί αναλυτές τονίζουν ότι «οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εμφανίζονται αναξιόπιστες στους συμμάχους τους».
Το CNN αναφέρει ότι ο πρόεδρος επιλέγει “ασαφή διπλωματία”, μεταβάλλοντας τη στάση του ανάλογα με τις δημοσκοπήσεις και το πολιτικό κλίμα. Από τη μία, εγκρίνει εξοπλιστικά κονδύλια για την Ουκρανία· από την άλλη, ζητά από το ΝΑΤΟ να «συμβάλει περισσότερο».
Παράλληλα, η Αμερικανική Γερουσία προετοιμάζει ψήφισμα που θα επισημοποιεί τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας, ανεξάρτητα από τις δηλώσεις του Λευκού Οίκου.
Οι συναντήσεις Ζελένσκι – Τραμπ
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Ζελένσκι φτάνει στην Ουάσιγκτον συνοδευόμενος από την πρωθυπουργό Γιούλια Σβιριντένκο και τον επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Ρουστέμ Ουμέροφ.
Στόχος είναι να παρουσιάσουν νέα αμυντικά προγράμματα και επενδύσεις ενέργειας, προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη.
Αμερικανικές πηγές διαρρέουν πως ο Τραμπ σκοπεύει να «ακούσει προσεκτικά» αλλά χωρίς δεσμεύσεις. Το CNN μετέδωσε ότι «ο πρόεδρος δεν επιθυμεί η συνάντηση να εκληφθεί ως πράξη εχθρότητας απέναντι στη Ρωσία».
Ο Τραμπ ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο
Η στάση του Τραμπ αντανακλά ένα σύνθετο πολιτικό παίγνιο. Από τη μία, δεν θέλει να χάσει τους ψηφοφόρους που θεωρούν την Ουκρανία “ευρωπαϊκό πρόβλημα”. Από την άλλη, γνωρίζει ότι η πλήρης αποχώρηση των ΗΠΑ θα αποδυνάμωνε τη Δύση και θα ενίσχυε τη ρωσική επιρροή.
Η Washington Post σημειώνει πως «ο Τραμπ αντιμετωπίζει την Ουκρανία όχι ως γεωπολιτικό ζήτημα, αλλά ως διαπραγματευτικό εργαλείο για εσωτερική πολιτική κατανάλωση».
Αναλυτές του Carnegie Endowment for International Peace εκτιμούν ότι η πολιτική του χαρακτηρίζεται από πραγματισμό χωρίς σταθερότητα, κάτι που καθιστά δύσκολη την προβλεψιμότητα των ΗΠΑ.
Η ειρήνη ως εργαλείο πολιτικής
Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να εμφανιστεί ως ο «πρόεδρος της ειρήνης». Ωστόσο, οι πράξεις του μέχρι τώρα δείχνουν περισσότερο επικοινωνιακή τακτική παρά στρατηγική συνοχής.
Η συνάντηση με τον Ζελένσκι θα αποτελέσει δοκιμασία αξιοπιστίας για τις ΗΠΑ και καθρέφτη των αντιφάσεων μιας προεδρίας που δηλώνει «ουδέτερη», αλλά παραμένει παγιδευμένη στις γεωπολιτικές της αντιθέσεις.
