ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ: Η επίσκεψη που προκάλεσε συζητήσεις-Προβληματισμός και εσωτερική αναστάτωση επικρατούν στο σύνολο σχεδόν των Αγιορειτών μοναχών μετά την επίσκεψη του Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Επιφανίου στο Άγιον Όρος.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Όπως πληροφορείται το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, η παρουσία του αμφιλεγόμενου προκαθήμενου της Ουκρανικής Αυτοκέφαλης Εκκλησίας προκάλεσε έντονες συζητήσεις στις Ιερές Μονές, όχι τόσο για το τελετουργικό μέρος της υποδοχής του, όσο για τα όσα αποσιωπήθηκαν κατά την παραμονή του στο Περιβόλι της Παναγίας.
Η αποστολή του Κιέβου έτυχε τυπικής φιλοξενίας, όμως οι περισσότεροι Αγιορείτες πατέρες δεν έκρυψαν τη σιωπηλή τους ανησυχία για τις συνεχιζόμενες διώξεις ιερέων και πιστών στην Ουκρανία που δεν αναγνωρίζουν την εκκλησιαστική εξουσία του Επιφανίου. Παρότι ο ίδιος ο μητροπολίτης προσπάθησε να εκπέμψει μήνυμα ενότητας και ειρήνης, κανένας λόγος δεν έγινε –ούτε δημόσια ούτε κατ’ ιδίαν– για τις συλλήψεις κληρικών της Κανονικής Ουκρανικής Εκκλησίας υπό τον Μητροπολίτη Ονούφριο, οι οποίοι συνεχίζουν να λειτουργούν σε καθεστώς φόβου.
Σιωπή και ανησυχία στις Μονές
Οι πληροφορίες που φθάνουν στο Άγιον Όρος από αδελφότητες και πνευματικά τέκνα στην Ουκρανία μιλούν για πρωτοφανή ένταση. Σε ορισμένες περιοχές, ναοί έχουν κατασχεθεί, μοναχοί εκδιώχθηκαν από τα κελιά τους και πιστοί δέχονται πιέσεις να ενταχθούν στη «νέα Εκκλησία». Οι Αγιορείτες, που γνωρίζουν βαθιά τη σημασία της εκκλησιαστικής ενότητας, θεωρούν ότι τέτοιες πρακτικές αντιβαίνουν στο πνεύμα του Ευαγγελίου και υπονομεύουν την ίδια την έννοια της Ορθοδοξίας.
«Δεν είναι δυνατόν να επιβάλλεται η πίστη με διοικητικές αποφάσεις ή με κρατικές παρεμβάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά γέροντας στο vimaorthodoxias.gr, επισημαίνοντας ότι «η Εκκλησία δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους πολιτικής και γεωστρατηγικής».
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Αθήνα
Πληροφορίες από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος αναφέρουν ότι η Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις, αποφεύγοντας ωστόσο κάθε δημόσια τοποθέτηση, καθώς πρόκειται για ζήτημα που άπτεται των εσωτερικών σχέσεων των Ορθοδόξων Εκκλησιών και εμπλέκει άμεσα το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η χορήγηση του Τόμου Αυτοκεφαλίας το 2019 από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο δημιούργησε νέα δεδομένα, όμως οι πληγές στην ουκρανική κοινωνία και οι διαιρέσεις εντός του ίδιου του εκκλησιαστικού σώματος παραμένουν ανοιχτές. Οι Αγιορείτες κληρικοί τονίζουν πως, εάν δεν υπάρξει ειλικρινής διάλογος μεταξύ των δύο πλευρών, η κατάσταση θα οδηγηθεί σε περαιτέρω απομόνωση και ρήξη.
Η στάση των μοναχών απέναντι στον Επιφάνιο
Η επίσκεψη του κ. Επιφανίου συνοδεύτηκε από τυπικές συναντήσεις με ηγουμένους και προσκυνήματα σε ιστορικά μοναστήρια. Παρά τα φιλικά χαμόγελα, πολλοί κληρικοί παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι οι περισσότερες μονές απέφυγαν να συμμετάσχουν ενεργά ή να εκδώσουν ανακοινώσεις υποδοχής.
«Η πνευματική μας ευθύνη είναι απέναντι στον Χριστό και στην ενότητα της Ορθοδοξίας, όχι στην πολιτική σκοπιμότητα», ανέφερε παλαιός Αγιορείτης, τονίζοντας ότι η στάση αυτή δεν συνιστά απόρριψη, αλλά διακριτική σιωπή. Η απουσία δημόσιου λόγου, κατά τους ίδιους, είναι μια μορφή αγιορείτικης διαμαρτυρίας – ένας τρόπος να υπενθυμίσουν ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να γίνει εργαλείο εθνικών ή διεθνών ισορροπιών.
Ένα μήνυμα προς όλους
Η επίσκεψη του Επιφανίου στο Άγιον Όρος, αν και δεν συνοδεύτηκε από επεισόδια ή αντιδράσεις, ανέδειξε την ένταση που υπάρχει κάτω από την επιφάνεια. Για πολλούς Αγιορείτες, η σιωπή τους είναι κραυγή αγωνίας για την πορεία της Ορθοδοξίας μέσα σε έναν κόσμο όπου η πίστη κινδυνεύει να υποκατασταθεί από διπλωματικές τακτικές.
«Η Εκκλησία δεν χρειάζεται νικητές και ηττημένους, αλλά μετανοούντες και ειρηνοποιούς», ανέφερε κληρικός Μονής αποτυπώνοντας ίσως το πιο αυθεντικό μήνυμα αυτής της περίσκεψης που κυριαρχεί σήμερα στο Άγιον Όρος.
