Τα αναδρομικά των συνταξιούχων παραμένουν ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της επικαιρότητας, καθώς αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που περιμένουν εδώ και χρόνια την επιστροφή των παράνομων περικοπών. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι πρόσφατοι νόμοι και οι εγκύκλιοι του e-ΕΦΚΑ καθορίζουν ποιοι τελικά θα λάβουν ποσά και πότε θα γίνουν οι καταβολές.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ και τι σημαίνουν για τους συνταξιούχους
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι οι περικοπές που έγιναν στο ενδεκάμηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016 στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα εορτών και αδείας ήταν αντισυνταγματικές. Η απόφαση αυτή άνοιξε τον δρόμο για χιλιάδες συνταξιούχους, τόσο του Δημοσίου όσο και των ΔΕΚΟ και του ιδιωτικού τομέα, να διεκδικήσουν επιστροφή των χρημάτων που παρακρατήθηκαν παράνομα. Η νομολογία δίνει επίσης δικαίωμα στους συνταξιούχους που έχουν ήδη προσφύγει δικαστικά να λάβουν τα ποσά με τόκους, αυξάνοντας σημαντικά τα αναδρομικά.
Οι πληρωμές που ξεκίνησαν και αυτές που έρχονται
Ο e-ΕΦΚΑ ανακοίνωσε πρόσφατα ότι καταβάλλονται αναδρομικά σε 47.055 συνταξιούχους που λαμβάνουν μερίσματα από τα Μετοχικά Ταμεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, βάσει του άρθρου 34 του Νόμου 5018/2023. Πρόκειται για ποσά που αφορούν την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2021 έως 31 Μαρτίου 2023 και η εκκαθάριση έχει ήδη ολοκληρωθεί. Η καταβολή έγινε στα τέλη Αυγούστου, ενώ θα ακολουθήσουν και άλλες δόσεις για όσους δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η διαδικασία.
Παράλληλα, εξετάζεται από το Υπουργείο Εργασίας η δυνατότητα να επεκταθούν οι πληρωμές και σε άλλες κατηγορίες συνταξιούχων, καθώς η πίεση από δικαστικές αποφάσεις αυξάνεται. Σύμφωνα με το Nextdeal.gr, οι δικαστικές διαμάχες μοιάζουν με «οδύσσεια χωρίς τέλος», καθώς διαφορετικά δικαστήρια εκδίδουν αντικρουόμενες αποφάσεις, δημιουργώντας σύγχυση στους συνταξιούχους.
Ποιοι συνταξιούχοι δικαιούνται αναδρομικά
Τα ποσά των αναδρομικών ποικίλλουν ανάλογα με το ταμείο και την κατηγορία ασφάλισης. Όσοι συνταξιούχοι του ΙΚΑ είχαν περικοπές σε επικουρικές και δώρα το 2015-2016 διεκδικούν ποσά από μερικές εκατοντάδες έως περίπου 2.400 ευρώ. Αντίστοιχα, οι συνταξιούχοι του Δημοσίου δικαιούνται μεγαλύτερα ποσά, που κυμαίνονται σε αρκετές περιπτώσεις πάνω από 2.600 ευρώ, ενώ οι συνταξιούχοι ΔΕΚΟ και τραπεζών μπορούν να φτάσουν έως και τις 4.000 ευρώ. Επίσης, σε ειδικά επικουρικά ταμεία, όπως των δικηγόρων ή των εμποροϋπαλλήλων, τα αναδρομικά κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 1.200 και 2.400 ευρώ.
Η ΠΟΠΣ Δημοσίου έχει ήδη δημοσιεύσει σχετικές εκτιμήσεις και παραδείγματα, τονίζοντας τη σημασία της σωστής ενημέρωσης των συνταξιούχων για τα δικαιώματά τους.
Χρειάζεται αγωγή ή όχι;
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα είναι αν πρέπει κάποιος να καταθέσει αγωγή για να εξασφαλίσει τα αναδρομικά του. Για όσους έχουν ήδη προσφύγει δικαστικά, οι αποφάσεις των δικαστηρίων ανοίγουν τον δρόμο για την καταβολή με τόκους. Για όσους δεν έχουν κινηθεί νομικά, υπάρχει κίνδυνος να χαθούν δικαιώματα λόγω παραγραφής. Γι’ αυτό οι ενώσεις συνταξιούχων συστήνουν προσοχή και άμεση νομική συμβουλή.
Το esd.gr υπενθυμίζει ότι η απόφαση ΣτΕ είναι σαφής ως προς την αντισυνταγματικότητα, όμως η εφαρμογή της εξαρτάται από την εκάστοτε πολιτική βούληση και τις δημοσιονομικές αντοχές.
Οι νόμοι που ρυθμίζουν τα αναδρομικά
Ο Νόμος 5018/2023 προβλέπει την καταβολή ποσών σε ειδικές κατηγορίες, κυρίως μερισματούχους στρατού, ναυτικού και αεροπορίας. Παράλληλα, ο Νόμος 4734/2020 τροποποίησε παλαιότερες διατάξεις ώστε να συμμορφωθεί με αποφάσεις του ΣτΕ για τις κύριες συντάξεις. Σύμφωνα με το Lawspot.gr, η νομοθεσία εξελίσσεται συνεχώς, αλλά δημιουργεί πολλές εκκρεμότητες που ταλαιπωρούν τους συνταξιούχους.
Αναδρομικά για κληρονόμους
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τους κληρονόμους συνταξιούχων που είχαν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης. Μέσω ειδικής πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ, οι δικαιούχοι μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις ώστε να λάβουν τα ποσά που αναλογούν στους συγγενείς τους. Πρόκειται για περίπου 14.600 περιπτώσεις που εκκρεμούν, με τις διαδικασίες να εξελίσσονται σταδιακά.
Τα προβλήματα και οι εκκρεμότητες
Παρά τις εξαγγελίες και τις καταβολές, τα προβλήματα παραμένουν. Η εκκαθάριση των στοιχείων καθυστερεί, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου μετά τον έλεγχο τα αναδρομικά προκύπτουν μηδενικά. Επιπλέον, συνεχίζονται δικαστικές διεκδικήσεις για τα «δώρα» και τα επιδόματα αδείας, καθώς πολλοί συνταξιούχοι δεν είχαν κάνει προσφυγή εγκαίρως. Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες άνθρωποι να βρίσκονται σε αναμονή, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.
Συμπέρασμα
Οι συνταξιούχοι πρέπει να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις του e-ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Εργασίας, να ελέγχουν αν ανήκουν στις κατηγορίες που δικαιούνται αναδρομικά και να ζητούν νομική συμβουλή για να μην χάσουν δικαιώματα λόγω παραγραφής. Τα αναδρομικά δεν είναι προνόμιο, αλλά επιστροφή χρημάτων που παρακρατήθηκαν παράνομα, και η διεκδίκησή τους παραμένει ζήτημα δικαιοσύνης για χιλιάδες οικογένειες.
