ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: «Σύντομα θα γιορτάσουμε και μία συμφωνία που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ των αιγυπτιακών αρχών και της Μονής Σινά» – με αυτή τη φράση ο Αιγύπτιος Υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελατί, μετά τη συνάντησή του με τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη, προανήγγειλε ουσιαστικά μία διευθέτηση στο ακανθώδες ζήτημα της ιδιοκτησίας και νομικής υπόστασης της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ωστόσο, παρά τις φιλικές δηλώσεις και το κλίμα συνεργασίας, καμία επίσημη, έγγραφη συμφωνία δεν υπεγράφη, ενώ απουσιάζει και οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση από την αιγυπτιακή πλευρά που να κατοχυρώνει σαφώς το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής, καθώς και τη διοικητική της αυτοτέλεια.
Επιφυλακτικότητα και καχυποψία
Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, εκκλησιαστικοί και πολιτικοί κύκλοι στην Ελλάδα εκφράζουν έντονη επιφυλακτικότητα για τη βαρύτητα των δηλώσεων του Αιγύπτιου ΥΠΕΞ, επισημαίνοντας πως «μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία εγγύηση επί του πρακτέου».
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Σινά δεν προστατεύεται επαρκώς από τις αιγυπτιακές αρχές, ενώ το υπάρχον καθεστώς φαίνεται να οδηγεί σε έμμεση απώλεια της περιουσίας της Μονής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά ακίνητα, εδάφη και διοικητικά δικαιώματα.
Αρκετοί βλέπουν πίσω από τις κινήσεις της Αιγύπτου μια απόπειρα “αφομοίωσης” της Μονής εντός του αιγυπτιακού νομικού πλαισίου, στερώντας της το ιστορικό και πνευματικό της προνόμιο να λειτουργεί ως αυτόνομη και αυτοδιοίκητη εκκλησιαστική οντότητα.
Η διπλωματική γλώσσα της Αθήνας
Ο κ. Γεραπετρίτης, από την πλευρά του, επέλεξε μια διπλωματική στάση, κάνοντας λόγο για «στρατηγική εταιρική σχέση» με την Αίγυπτο και για «υποδειγματική συνεργασία» σε πολλά επίπεδα. Ο ίδιος σημείωσε ότι η πενταετής συμφωνία για την ΑΟΖ αποτελεί μοντέλο περιφερειακής σταθερότητας και αναφέρθηκε και στην ανάγκη επίτευξης εκεχειρίας στη Γάζα.
Ωστόσο, καμία αναφορά δεν έγινε σε συγκεκριμένους όρους συμφωνίας για τη Μονή Σινά, γεγονός που προβληματίζει βαθιά την Ορθόδοξη Εκκλησία και όσους παρακολουθούν στενά το ζήτημα. Ακόμα και η αναφορά του Έλληνα ΥΠΕΞ στην «ελληνορθόδοξη ταυτότητα της Μονής» παρέμεινε σε επίπεδο δηλώσεων καλής θέλησης.
Η Ελληνική Πολιτεία, παρά τις διαβεβαιώσεις στήριξης, δεν έχει δημοσιοποιήσει έως τώρα καμία πρόταση για θεσμική κατοχύρωση της Μονής μέσω διεθνών συμβάσεων ή διπλωματικών εγγράφων, ούτε έχει θέσει ρητώς το ζήτημα στη Βουλή ή στον ΟΗΕ.
Το χρονικό της κρίσης και το διακύβευμα
Η Μονή Σινά, το αρχαιότερο εν λειτουργία μοναστήρι της Ορθοδοξίας, υπάγεται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο πολιτιστικό και θρησκευτικό μνημείο, προστατευόμενο από την UNESCO.
Το τελευταίο διάστημα, όμως, έχουν ανακύψει σοβαρά προβλήματα με την αιγυπτιακή γραφειοκρατία, καθώς και δικαστικές ενέργειες που αμφισβητούν την κυριότητα ακινήτων που ανήκουν ιστορικά στη Μονή. Εκτός από αυτό, ακούγονται φωνές εντός Αιγύπτου που επιδιώκουν να καταστήσουν τη Μονή πλήρως εξαρτώμενη από το αιγυπτιακό υπουργείο Θρησκευμάτων ή άλλους κρατικούς θεσμούς.
Πολιτικοί και εκκλησιαστικοί παράγοντες στην Ελλάδα εκφράζουν φόβους πως, αν δεν υπάρξει σαφής νομοθετική ρύθμιση, η Μονή θα βρεθεί σε μια γκρίζα ζώνη, όπου τα αιγυπτιακά δικαστήρια θα μπορούν να επεμβαίνουν αυθαίρετα.
Απαιτείται διεθνής πίεση
Η επίλυση του ζητήματος δεν μπορεί να επαφίεται στις προφορικές διαβεβαιώσεις. Απαιτείται:
1. Έγγραφη συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου με σαφή αναγνώριση της αυτοτέλειας της Μονής,
2. Νομοθετική ρύθμιση από το αιγυπτιακό κοινοβούλιο,
3. Ενημέρωση διεθνών οργανισμών, όπως η UNESCO και ο ΟΗΕ, για τις εξελίξεις που θέτουν σε κίνδυνο τη θρησκευτική και πολιτιστική ταυτότητα του μοναδικού αυτού χώρου.
Όπως τονίζουν ιεράρχες που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, δεν αρκεί η καλή πρόθεση – απαιτείται κατοχύρωση. Οι στιγμές είναι κρίσιμες και η αμέλεια σήμερα μπορεί να αποβεί μοιραία για το αύριο της Μονής Σινά.
