ΚΥΠΡΙΑΚΟ: Σημαντική ώθηση φαίνεται να λαμβάνει το Κυπριακό ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, έπειτα από την άτυπη συνάντηση στα Ηνωμένα Έθνη που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, τόνισε με έμφαση πως «το Κυπριακό επιστρέφει στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας», οκτώ χρόνια μετά την αποτυχημένη Διάσκεψη στο Κραν Μοντανά.
Νέα ώθηση από τον ΟΗΕ και η αποστολή της Προσωπικής Απεσταλμένης
Η πιο απτή ένδειξη της ενεργοποίησης του ΟΗΕ είναι η τοποθέτηση Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, με στόχο την παρακολούθηση και διευκόλυνση των συνομιλιών για το Κυπριακό. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο, καθώς η Ευρώπη και η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετωπίζουν γεωπολιτικές εντάσεις και ρευστότητα στις περιφερειακές ισορροπίες.
Στο πλαίσιο της συνάντησης αξιολογήθηκε η εφαρμογή των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που είχαν συμφωνηθεί στη Γενεύη, με τον Υπουργό Εξωτερικών να επισημαίνει ότι τέσσερα από τα έξι μέτρα έχουν ήδη υλοποιηθεί, ενώ προστέθηκαν ακόμη τέσσερα. Στόχος είναι να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης που να επιτρέπει την έναρξη μιας πιο ουσιαστικής πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Κοινό μέτωπο Ελλάδας – Κυπριακής Δημοκρατίας
Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα παραμένει σε πλήρη σύμπνοια με την Κυπριακή Δημοκρατία, στηρίζοντας τις θέσεις της για επανένωση της νήσου βάσει των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος υπογράμμισε την ανάγκη επιστροφής στην ουσία των διαπραγματεύσεων με στόχο μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, χωρίς ξένα στρατεύματα και εγγυήσεις.
Η ελληνική διπλωματία εμφανίζεται συντονισμένη και ενισχυμένη, με τον Υπουργό Εξωτερικών να εκπέμπει μήνυμα αποφασιστικότητας: «Το μήνυμα μιας ενιαίας Κύπρου είναι σήμερα αναγκαίο σε έναν κόσμο που βιώνει πολέμους, μισαλλοδοξία και κατακερματισμό».
Ο γεωπολιτικός αντίκτυπος και η τουρκική στάση
Το momentum είναι σημαντικό, ωστόσο η πρόκληση παραμένει η στάση της Τουρκίας και της Τουρκοκυπριακής ηγεσίας. Η Άγκυρα συνεχίζει να υποστηρίζει τη θέση για λύση δύο κρατών, κάτι που έρχεται σε άμεση αντίθεση με το πλαίσιο του ΟΗΕ. Παρά τις διακηρύξεις καλής θέλησης, η πραγματικότητα στην κατεχόμενη Κύπρο παραμένει αμετάβλητη. Η παρουσία του τουρκικού στρατού και οι επανειλημμένες παραβιάσεις στη νεκρή ζώνη και την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
Ήδη, η Ειδική Αντιπροσωπεία της Ε.Ε. για το Κυπριακό παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με στόχο να συμβάλει σε μια πολυμερή επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας, παρά τις διμερείς εντάσεις. Σημειώνεται ότι πρόσφατα, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικών της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, επανέλαβε τη θέση της Ένωσης υπέρ της λύσης εντός των πλαισίων του ΟΗΕ.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα
Η άτυπη συνάντηση της Νέας Υόρκης δεν φέρνει άμεση επιστροφή σε επίσημες συνομιλίες, ωστόσο αποτελεί βάση. Το φθινόπωρο αναμένεται να γίνουν επαφές σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στη Λευκωσία, με τη Συντονιστική Ομάδα του ΟΗΕ για το Κυπριακό να σχεδιάζει νέες συναντήσεις των εμπλεκομένων μερών.
Παράλληλα, η Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ σε συνεργασία με τον Κύπριο ομόλογό της επεξεργάζονται προτάσεις για την εμπλοκή περισσότερων διεθνών παικτών στον διάλογο. Η Λευκωσία έχει ήδη υποβάλει αίτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας για ενίσχυση του ψηφίσματος ανανέωσης της UNFICYP.
Η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει κομβική. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Άντονι Μπλίνκεν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, έδωσε σιωπηρή στήριξη στην πρωτοβουλία του ΟΗΕ, ενώ η Αμερικανική Πρεσβεία στη Λευκωσία παρακολουθεί στενά τις πολιτικές διεργασίες.
Εθνική υπόθεση με διεθνείς διαστάσεις
Το Κυπριακό δεν είναι μόνο ένα εθνικό θέμα. Είναι δείκτης της διεθνούς ικανότητας να επιλύει δίκαια και ειρηνικά τις συγκρούσεις. Η επανεκκίνηση του διαλόγου δεν εγγυάται λύση, αλλά προσφέρει ελπίδα. Όπως είπε ο Γιώργος Γεραπετρίτης: «Είναι ώρα να δείξουμε ότι η ενότητα και η ειρήνη μπορούν να νικήσουν τη διαίρεση και το μίσος».
Η εξέλιξη στη Νέα Υόρκη ίσως αποτελέσει την αφετηρία για το αυτονόητο: μια Κύπρο ενιαία, ελεύθερη και κυρίαρχη.
