Αφιέρωμα από το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Χριστούγεννα: Η περίοδος πριν από τα Χριστούγεννα, γνωστή ως Σαρακοστή των Χριστουγέννων, είναι μια ευλογημένη εποχή πνευματικής προετοιμασίας και ενδοσκόπησης για τους πιστούς.
Οι Άγιοι Γέροντες της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας διδάσκουν τρόπους να ανοίξουμε την καρδιά μας ώστε να υποδεχθούμε τον Χριστό που έρχεται στον κόσμο ως Σωτήρας και Λυτρωτής. Οι συμβουλές τους επικεντρώνονται στη νηστεία, την προσευχή, την ταπείνωση και την αγάπη προς τον πλησίον.
1. Η Νηστεία ως Εργαλείο Πνευματικής Ανάτασης
Η νηστεία πριν από τα Χριστούγεννα είναι μια ευκαιρία για τους πιστούς να αποδεσμευτούν από τα πάθη και τις κοσμικές επιθυμίες, και να καλλιεργήσουν την εγκράτεια. Όπως έλεγε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, «η νηστεία είναι το κλειδί που ανοίγει την καρδιά για να μπει ο Χριστός». Δεν είναι μόνο σωματική, αλλά και πνευματική: πρέπει να απέχουμε από την κατάκριση, την οργή και τις αδικίες.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος συμβουλεύει: «Η νηστεία είναι η μητέρα της προσευχής, και η προσευχή είναι το όχημα που μας οδηγεί στον Χριστό». Κατά την περίοδο αυτή, η εγκράτεια στο φαγητό μας βοηθά να αποκτήσουμε εσωτερική καθαρότητα και να στραφούμε προς τον Θεό με περισσότερη προσοχή.
2. Προσευχή: Ο Διάλογος με τον Ενανθρωπήσαντα Χριστό
Η προσευχή είναι το θεμέλιο της πνευματικής ζωής και απαραίτητη για να δεχθούμε τα Χριστούγεννα ως πνευματική εμπειρία. Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης τονίζει: «Όταν ο άνθρωπος προσεύχεται με ταπείνωση, τότε ο Χριστός έρχεται και τον επισκέπτεται».
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι Γέροντες προτείνουν να αυξήσουμε την προσωπική μας προσευχή και να συμμετέχουμε ενεργά στις λατρευτικές συνάξεις της Εκκλησίας. Οι ψαλμοί και οι ύμνοι της Σαρακοστής είναι γεμάτοι προσμονή για τη γέννηση του Σωτήρα και μας καλούν να Τον υποδεχθούμε με αγνότητα καρδιάς.
Ο Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας υπογράμμιζε τη σημασία της ευχής «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Αυτή η σύντομη προσευχή, όταν λέγεται με πίστη και ταπείνωση, βοηθά να καθαρίσει ο νους από τις σκέψεις και να ενωθεί η ψυχή με τον Θεό.
3. Ταπείνωση και Εξομολόγηση
Η ταπείνωση είναι η βάση της πνευματικής ζωής. Ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ έλεγε: «Όταν ο άνθρωπος ταπεινώνεται, τότε γίνεται δεκτικός στη χάρη του Θεού». Τα Χριστούγεννα δεν είναι απλώς μια γιορτή, αλλά μια πρόσκληση να αφήσουμε τον Χριστό να γεννηθεί στην καρδιά μας. Για να γίνει αυτό, πρέπει να απαλλαχθούμε από τα βάρη της αμαρτίας μέσω της εξομολόγησης.
Οι Γέροντες τονίζουν ότι η ειλικρινής εξομολόγηση είναι το κλειδί για τη συμφιλίωση με τον Θεό. Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης εξηγεί: «Η εξομολόγηση είναι η πύλη που μας οδηγεί στη μετάνοια και στη νέα ζωή εν Χριστώ». Μετά την εξομολόγηση, η ψυχή γίνεται καθαρή και έτοιμη να υποδεχθεί τον Χριστό ως Βασιλέα και Λυτρωτή.
4. Αγάπη προς τον Πλησίον
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης μας διδάσκει ότι η αγάπη είναι ο δρόμος προς τον Θεό: «Αγάπα τον πλησίον σου και θα δεις τον Χριστό μέσα σου». Τα Χριστούγεννα είναι μια υπενθύμιση της άπειρης αγάπης του Θεού, που έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία μας.
Κατά την προετοιμασία μας, καλούμαστε να εκδηλώσουμε την αγάπη μας έμπρακτα, βοηθώντας τους φτωχούς, παρηγορώντας τους πονεμένους και συγχωρώντας όσους μας έχουν πικράνει. Οι Γέροντες διδάσκουν ότι η ελεημοσύνη δεν είναι μόνο υλική αλλά και πνευματική, όπως η προσευχή για τους άλλους και η υπομονή στις δυσκολίες που προξενούν οι συνάνθρωποί μας.
5.Εσωτερική Ειρήνη και Ενότητα με τον Χριστό
Ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ τονίζει ότι «η ειρήνη της καρδιάς είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε στον Χριστό». Οι μέριμνες και οι θλίψεις της καθημερινότητας μπορεί να μας απομακρύνουν από τη χαρά των Χριστουγέννων. Ωστόσο, όταν στρέφουμε τον νου μας στον Θεό και Τον εμπιστευόμαστε, αποκτούμε την ειρήνη που ξεπερνά κάθε λογική.
Ο Αγιος Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής δίνει μια όμορφη εικόνα για την εσωτερική προετοιμασία: «Η καρδιά μας πρέπει να γίνει φάτνη όπου θα γεννηθεί ο Χριστός». Αυτή η φάτνη πρέπει να είναι καθαρή και γεμάτη αγάπη, ταπείνωση και ευγνωμοσύνη προς τον Θεό.
6. Συμμετοχή στη Θεία Ευχαριστία
Τέλος, η συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικής προετοιμασίας. Οι Γέροντες υπογραμμίζουν ότι η Θεία Κοινωνία είναι το πραγματικό Χριστούγεννα της ψυχής, καθώς ενωνόμαστε με το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.
Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος έλεγε ότι «η Θεία Ευχαριστία είναι το φάρμακο της αθανασίας». Μέσω της μετάληψης, λαμβάνουμε τη χάρη του Θεού και γινόμαστε κοινωνοί της σωτηρίας που φέρνει ο Χριστός με τη Γέννησή Του.
Η περίοδος πριν από τα Χριστούγεννα είναι μια πολύτιμη ευκαιρία να αναζωογονήσουμε την πνευματική μας ζωή. Ακολουθώντας τις συμβουλές των Αγίων Γερόντων για νηστεία, προσευχή, εξομολόγηση, αγάπη και ταπείνωση, ετοιμάζουμε την ψυχή μας να δεχθεί τον Χριστό. Όπως έλεγε ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, «η καρδιά που αγαπά τον Χριστό γίνεται ο ουρανός όπου κατοικεί ο Θεός». Είθε αυτά τα Χριστούγεννα να είναι μια ευκαιρία να ζήσουμε τη γέννηση του Χριστού ως μια ζωντανή πνευματική εμπειρία.
