ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ: Για να νιώσει κανείς ανάπαυση, πρέπει να πετάξει τα σκουπίδια από μέσα του, με την εξομολόγηση. Ποιοι είναι οι σκοποί της εξομολόγησης;
Η εξομολόγηση είναι αναγκαία για τους εξής λόγους: α) διότι είναι εντολή του Θεού, β) διότι επαναφέρει και αποκαθιστά την ειρήνη μεταξύ Θεού και ανθρώπων και γ) διότι ωφελεί τον άνθρωπο από ηθική και πνευματική άποψη. (Άγιος Νεκτάριος)
Η νηστεία και η προσευχή είναι ο μοναδικός τρόπος προετοιμασίας για την αληθινή εξομολόγηση. (Άγιος Νεκτάριος)
Η εξομολόγηση είναι θεληματική και ειλικρινής, των αμαρτημάτων που διαπράχθηκαν, χωρίς ντροπή και δισταγμό, αλλά με αυτομεμψία και συντριβή καρδιάς, ενώπιον του προσώπου που η Εκκλησία έχει ορίσει για την συγχώρεση των αμαρτιών. Για να είναι αληθινή και αποτελεσματική, πρέπει να είναι εκούσια και ειλικρινής, γιατί η βεβιασμένη και ανειλικρινής εξομολόγηση είναι άκαρπη, καθώς δεν αποτελεί γνήσια υπαγόρευση της καρδιάς, έκφραση μεταμέλειας και φανέρωση του πόθου για θεραπεία. Η εξομολόγηση πρέπει να γίνεται χωρίς ντροπή και δισταγμό, αλλά με θάρρος και αυτοκατάκριση, γιατί το θάρρος είναι εκδήλωση αποστροφής προς την αμαρτία, ενώ η ντροπή δείχνει την έλλειψη θάρρους. (Άγιος Νεκτάριος)
Αυτός που δεν εξομολογείται τις αμαρτίες του βρίσκεται διαρκώς κάτω από το βάρος της ενοχής και μακριά από τον Θεό, γι’ αυτό και η ψυχή του θλίβεται και πονά. Η ανώμαλη ηθική κατάσταση που επικρατεί στον αμαρτωλό, ο αδιάκοπος έλεγχος, προξενείται από τη συναίσθηση της ψυχής, που αναγνωρίζει την αμαρτία της και ζητά ανακούφιση. Η ψυχή αναζητά την εξομολόγηση, γιατί γνωρίζει τη Θεία εντολή, γιατί κατάλαβε, ότι αυτή είναι το μόνο μέσο συμφιλιώσεως και συνδιαλλαγής με τον Θεό. (Άγιος Νεκτάριος)
Για να νιώσει κανείς ανάπαυση, πρέπει να πετάξει τα σκουπίδια από μέσα του, με την εξομολόγηση. Ανοίγοντας ο άνθρωπος την καρδιά του στον Πνευματικό, λέγοντας τα αμαρτήματά του, ταπεινώνεται και έτσι ανοίγει την πύλη του ουρανού, έρχεται πλούσια η Χάρις του Θεού και ελευθερώνεται. Αν όμως βλέπεις ότι δεν έχεις γαλήνη, αλλά στεναχώρια, να ξέρεις ότι υπάρχει μέσα σου κάτι ατακτοποίητο και πρέπει να το βρεις, για να το διορθώσεις. Κάνεις ας υποθέσουμε ένα σφάλμα, στεναχωριέσαι, αλλά δεν το εξομολογείσαι. Σου συμβαίνει μετά ένα ευχάριστο γεγονός και νιώθεις χαρά. Αυτή η χαρά σκεπάζει τη στεναχώρια για το σφάλμα σου και σιγά-σιγά το ξεχνάς, δεν το βλέπεις επειδή καπακώθηκε από τη χαρά. Αλλά εκείνο εσωτερικά δουλεύει… (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Τα ψυχιατρεία θα ήταν άδεια, αν οι Χριστιανοί εξομολογούνταν Ορθόδοξα. (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Ο άνθρωπος το σφάλμα του, να πονέσει, να ζητήσει συγχώρεση από τον Θεό και μετά να εξομολογηθεί. Έτσι θα έρθει η Θεία παρηγοριά. Γι’ αυτό πάντα συνιστώ μετάνοια και εξομολόγηση. Μόνο εξομολόγηση ποτέ δεν συνιστώ. (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Ποιοι είναι οι σκοποί της εξομολόγησης; 2 σκοπούς έχει η εξομολόγηση. Ο ένας είναι να ευχαριστήσουμε τον Θεό για τα αγαθά που μας έχει χαρίσει. Ο άλλος γίνεται για έλεγχο και εξέταση εκείνων που κακώς πράξαμε. Γιατί εξομολόγηση λέγεται και η απαρίθμηση των Θείων ευεργεσιών μ’ ευχαριστία απ’ όσους ευεργετήθηκαν, αλλά και η φανέρωση των σφαλμάτων τους από τους ενόχους. Και οι 2 τρόποι φέρνουν ταπείνωση. Γιατί και εκείνος που ευχαριστεί για τα καλά και εκείνος που εξετάζει τον εαυτό του για τα κακά που έπραξε, ταπεινώνονται. Ο πρώτος κρίνει τον εαυτό του ανάξιο για τα καλά που του έδωσε ο Θεός· ο δεύτερος παρακαλεί να λάβει την άφεση των αμαρτιών του. (Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)
Την ώρα που μπαίνει κάποιος να εξομολογηθεί, τον κοιτάζω. Όταν φεύγει, τον συνοδεύω με προσευχή, του στέλνω την αγάπη μου ως έξω. Είναι καλύτερα να στέλνεις σιωπηλά την αγάπη σου, παρά να λες λόγια… (Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης)
