ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ – Πρέπει να κάνουμε υπακοή στους διδασκάλους και τους ιερείς και να μην τους κατακρίνουμε, ακόμα και όταν έχουν ασεβή ζωή.
Αν όμως η πίστη τους είναι λανθασμένη, τότε όχι μόνο δεν πρέπει να τους υπακούσουμε, αλλά και να φύγουμε απ’ αυτούς και να τους κατακρίνουμε!
Αν ο Θεός κάποτε μίλησε δια μέσου του γαϊδουριού του Βαλαάμ και δια μέσου ανθρώπου μιαρού, πολύ περισσότερο ενεργεί δια μέσου του ιερέως. Αν ενήργησε δια του Ιούδα (με το να κάνει θαύματα), πολύ περισσότερο δια των ιερέων θα ενεργήσει.
Είναι περισσότερες οι φουρτούνες που ταράζουν την ψυχή του ιερέως, από τα κύματα που χτυπούν την θάλασσα.
Οι γονείς μας, ο πατέρας μας και η μητέρα μας, είναι ιερά πρόσωπα για εμάς. Έχουν από το Θεό μεγάλη χάρη και ευλογία. Μα πιο μεγάλη από αυτούς Χάρη και ευλογία έχουν οι ιερείς μας. Η διαφορά ανάμεσα στους ιερείς και στους γονείς μας, είναι πολύ μεγάλη. Είναι τόσο μεγάλη, όσο μεγάλη είναι η διαφορά ανάμεσα στην παρούσα ζωή και στην αιώνια. Οι γονείς, γεννούν παιδιά, για την παρούσα ζωή· οι ιερείς, για την άλλη. Οι γονείς, δεν μπορούν, ούτε να σώσουν τα παιδιά τους, ούτε να τα προφυλάξουν· ούτε από αρρώστειες· ούτε από τον θάνατο! Οι ιερείς, μπορούν και σώζουν ψυχές άρρωστες, από το χείλος της απωλείας! Κάνουν και σταματάει το κατρακύλισμα: με τα λόγια τους· με τις συμβουλές τους και με τις ευχές τους. Οι γονείς, αν τα παιδιά τους πρόσβαλαν κάποιον μεγάλο, δεν μπορούν να τα προστατεύσουν! Οι ιερείς, μας βγάζουν ασπροπρόσωπους, ακόμη και αν εναντίον μας έχει οργιστεί ο ίδιος ο Θεός. Γιατί ο Θεός έχει δεσμευθή να τους ακούει…
Όποιος είναι ασεβής ως λαϊκός, θα είναι πιο ασεβής, όταν καταλάβει Εκκλησιαστικό αξίωμα. Ο ασεβής γίνεται ασεβέστερος, όταν αναλαμβάνει αξίωμα.
Δεν έχει άλλο όπλο ο κληρικός, παρά το λόγο. Αν κάποιος δεν διαθέτει την δύναμη του λόγου, οι ψυχές του ποιμνίου του μοιάζουν με πλοίο που ταλαντεύεται στην τρικυμία. Γι’ αυτό ο ιερέας τα πάντα πρέπει να κάνει, ώστε να αποκτήσει την δύναμη του λόγου. Γιατί ο κόσμος αν δει τον κληρικό να νικιέται και να μην έχει επιχειρήματα κατά των αντιλεγόντων, θεωρεί ως αιτία της ήττας του, όχι την δική του αδυναμία, αλλά την αδυναμία των δογμάτων της Ορθοδοξίας. Και έτσι λόγω της απειρίας και αμέλειας του κληρικού, ο κόσμος (το εκκλησίασμα) οδηγείται στην χειρότερη καταστροφή.
Τίποτα δεν εξοργίζει τόσο τον Θεό, όσο το να ασκεί κανείς το λειτούργημα του ιερέα, χωρίς να το αξίζει. Σαν το φως που λάμπει στην οικουμένη, πρέπει να λάμπει η ψυχή του ιερέα.
Πάνω και πρώτα από όλα, όποιος επιθυμεί να γίνει κληρικός, δεν πρέπει στην ψυχή του να έχει φωλιασμένη την επιθυμία του αξιώματος της ιερωσύνης. Αν όμως το ποθεί με πάθος, μόλις καταλάβει το αξίωμα, η φλόγα του αξιώματος ανάβει χειρότερα. Και παραδίνεται σ’ αυτό το πάθος και κάνει τα πάντα για να κρατιέται στο αξίωμα, δηλ. κολακεύει, συμπεριφέρεται με δουλοπρέπεια και μηδαμινότητα, ξοδεύει άφθονα χρήματα…
Δυστυχώς στην Εκκλησιαστική εξουσία συμβαίνει, ό,τι και με τις κοσμικές εξουσίες. Επιδιώκουμε την ιερωσύνη ως αξίωμα. Όταν όμως γινόμαστε ιερείς για να δοξαστούμε και να τιμηθούμε από τους ανθρώπους χανόμαστε για τον Θεό.
Γιατί έχει καταστεί περιζήτητο το αξίωμα του Επισκόπου; Δυστυχώς δεν επιδιώκουμε την σωτηρία των αδελφών αλλά για την τιμή και την απόλαυση γινόμαστε Επίσκοποι. Αν ήξερες, ότι είναι οφειλέτης όλων ο Επίσκοπος, ότι βαστάζει τα βάρη όλων, ότι για τους άλλους που οργίζονται υπάρχει συγγνώμη, γι’ αυτόν όμως καθόλου, δεν θα έσπευδες και δεν θα έτρεχες να γίνεις Επίσκοπος.
Νομίζω, ότι ο υποψήφιος για την ιερωσύνη, όσο και αν τον καλούν και τον πιέζουν, δεν πρέπει να προσβλέπει σ’ αυτούς, αλλά προηγουμένως να δοκιμάζει τον εαυτόν του, να εξετάζει με ακρίβεια τις ροπές και τις τάσεις του και ύστερα να υποχωρεί σε όσους τους παρακινούν. Όταν κάποιος πρόκειται να αναλάβει την επιμέλεια πολλών ψυχών, δεν θα πρέπει να εξετάσει προηγουμένως τον εαυτόν του; Θα δεχτεί την διακονία, επειδή του την προτείνουν, έστω και αν αυτός είναι άπειρος; Αν καλέσουμε κάποιον για την ανέγερση κτιρίου, που νομίζουμε ότι είναι τεχνίτης, αλλά δεν είναι και εκείνος δεχτεί, τί θα συμβεί; Μόλις αρχίσει το έργο με τα οικοδομικά υλικά, το σπίτι που θα αρχίσει να φτιάχνει, αμέσως θα γκρεμιστεί. Σ’ αυτόν άραγε, θα είναι επαρκής η δικαιολογία, ότι δεν προσήρθε μόνος του να χτίσει το κτίριο, αλλά αναγκάστηκε από άλλους να αναλάβει το έργο;
Να χειροτονείς κάποιον κληρικό, όχι με την πρώτη δοκιμασία, ούτε με την δεύτερη, ούτε με την τρίτη, αλλά αφού το σκεφτείς πολλές φορές και εξετάσεις το θέμα με προσοχή. Διότι είναι επικίνδυνη η υπόθεση. Και εσύ που με την χειροτονία δίνεις την εξουσία, θα δώσεις λόγο, για τις αμαρτίες του χειροτονουμένου και του παρελθόντος και του μέλλοντος. Τις πρώτες, τις παρέβλεψες άκαιρα και έτσι είσαι υπεύθυνος και για τις δεύτερες, τις μελλοντικές. Θα είσαι αίτιος των μελλοντικών αμαρτημάτων, διότι εσύ του έδωσες εξουσία. Θα είσαι αίτιος για τις περασμένες αμαρτίες του, επειδή δεν του έδωσες την ευκαρία να κλάψει γι’ αυτές και να νοιώσει κατάνυξη. Όπως δηλαδή είσαι συμμέτοχος στα κατορθώματά του, έτσι είσαι και υπεύθυνος στα αμαρτήματά του.
Μην υπερηφανεύεσαι που ο Θεός σε αξίωσε, να γίνεις ιερέα του. Να θεωρείς τον εαυτόν σου φτωχό και άδοξο ταπεινό υπηρέτη στο έργο του Θεού.
Κανένας απάνθρωπος ας μην προσέλθει στην Θεία Κοινωνία. Κανένας σκληρός και ανελέητος. Κανένας τελείως ακάθαρτος. Τα λέω και σε εσάς (τους κληρικούς), που διακονείτε τα Μυστήρια. Δεν είναι μικρή η ευθύνη σας, αν επιτρέψετε σε κάποιον να μετάσχει της Τραπέζης αυτής, ενώ ξέρετε, ότι έχει διαπράξει πονηριά και δεν έχει μετανοήσει. Το αίμα του θα ζητηθεί από τα δικά σας χέρια. Και αν ακόμα είναι στρατηγός, εμπόδισέ τον. Και αν ακόμα είναι αυτός βασιλιάς, εμπόδισε, αν προσέρχεται ανάξια. Έχεις μεγαλύτερη εξουσία από εκείνον.
