Για το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – Υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΙΒΗΡΙΤΗΣ: Συμφώνως με τους Λεξικογράφους, Σημειολόγος είναι ο επιστήμων με ειδίκευσιν εις την Σημειολογίαν· ήτοι, την επιστήμην η οποία μελετά τα σημειακά συστήματα: γλώσσας, κώδικας και σύμβολα, κυρίως των ανθρώπων, τα οποία επιτρέπουν την επικοινωνίαν εις το πλαίσιον της κοινωνικής ζωής [= συνεκδοχικώς δε, τα σημεία τα οποία περιλαμβάνονται εις ένα έκαστον τούτων των συστημάτων].
Εκτός από την ομώνυμον επιστήμην, η λέξις Σημειολογία χρησιμοποιείται ως όρος και διά την αναγνώρισιν των σημείων, τα οποία θα προηγηθούν της ενδόξου Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού εις την γην.
Είναι αληθές, ότι η Εκκλησία μετά την Ανάληψιν του Κυρίου ζη την «εσχάτην ώραν», καθώς λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Παιδία εσχάτη ώρα εστί, και καθώς ηκούσατε ότι ο άντίχριστος έρχεται, και νυν αντίχριστοι πολλοί γεγόνασιν· όθεν γινώσκομεν ότι εσχάτη ώρα εστίν» [= Παιδιά μου, έρχομαι τώρα να σας υποδείξω ένα νέον κίνδυνον. Είναι ώρα κρίσιμος και γεμάτη από κινδύνων η σημερινή εποχή. Και καθώς ηκούσατε από το ευαγγελικόν κήρυγμα, ότι πρόκειται να έλθη ο αντίχριστος, και τώρα έχουν αναφανή πολλοί αιρετικοί, πρόδρομοι του αντιχρίστου.
Εξ αυτού λοιπόν μανθάνομεν, ότι η εποχή μας είναι εποχή κρίσιμος] (Α ́ Ιωάν. β ́, 18). «Ειπέ ημίν πότε ταύτα έσται, και τι το σημείον της σης παρουσίας και της συντελείας του αιώνος;» (Ματθ. κδ ́ 3). Είναι το ερώτημα, το οποίον απηύθυνον και οι Απόστολοι προς τον Ιησούν Χριστόν, αλλά και το ερώτημα όπερ θέτουν οι Χριστιανοί εκάστης εποχής.
Εις τας ημέρας μας γίνεται ευρύς λόγος και γράφονται πολλά περί των σημείων των καιρών. Ένεκα τούτου, η γραμματεία των σημειολογικών κειμένων παρουσιάζει αξιοσημείωτον εκδοτικήν δραστηριότητα, δεδομένου
ότι το αναγνωστικόν κοινόν, πιστοί και μη, είναι πρόθυμοι προς μελέτην τοιούτων αναγνωσμάτων.
Η ανθρωπότης εβίωσεν εις το παρελθόν και άλλας παρομοίας με την σημερινήν εποχήν καταστάσεις. Τον Μεσαίωνα υπήρχεν η πεποίθησις εις την Ευρώπην και πέραν αυτής, ότι το έτος 1000 θα ήτο το τέλος του κόσμου, δεδομένου ότι τα σημεία των καιρών εκείνων απετέλεσαν το κριτήριον επί τη βάσει του οποίου οι άνθρωποι είχον πεισθή, ότι ευρίσκοντο προ του τέλους του κόσμου.
Ομολογουμένως, οι άνθρωποι εκείνης της εποχής, ιδία προς της συμπληρώσεως χιλίων ετών από της Γεννήσεως του Χριστού, ευρέθησαν προς μιάς φύσεως ήτις εφάνη εξόχως εχθρική προς αυτούς. Τότε παρετηρήθησαν φοβερά φαινόμενα πλημμυρών, υψηλών θερμοκρασιών και λοιμών εις Γαλλίαν, Ιταλίαν και Γερμανίαν, και δεν υπήρχε περίοδος να ευνοή είτε την σποράν είτε την συγκομιδήν.
Επί τη βάσει των σημείων τούτων και της ερμηνείας της Αποκαλύψεως, λεγούσης: «και εκράτησε τον δράκοντα, τον όφιν τον αρχαίον, ος εστι Διάβολος και ο Σατανάς ο πλανών την οικουμένην, και έδησεν αυτόν χίλια έτη και έβαλεν αυτόν εις την άβυσσον, και έκλεισε και εσφράγισεν επάνω αυτού, ίνα μη πλανά τα έθνη, άχρι τελεσθή τα χίλια έτη» (Αποκ. κ ́, 2-4), οι άνθρωποι του καιρού εκείνου επίστευον ότι όντως ευρίσκοντο εις τους εσχάτους χρόνους.
Με βάσιν μάλιστα το έτος της Σταυρώσεως του Χριστού, ήτοι το 33 μ.Χ., υπελόγιζον ότι η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού θα έπρεπε να συμβή περί το έτος 1033 μ.Χ.
Αλλ’ ως απεδείχθη , ο ανωτέρω υπολογισμός εφάνη απολύτως αντίθετος προς την πρωτοχριστιανικήν πίστιν· ορίζουσαν, ότι ο καθορισμός των καιρών ανήκει αποκλειστικώς εις την κυριαρχικήν δύναμιν του Θεού και οι άνθρωποι με όλην την γνώσιν αυτών δεν τους ελέγχουν.
Με αφορμήν άλλων επίσης μεταγενεστέρων κοσμοιστορικών γεγονότων κατά τα έτη 1430-1530, επραγματοποιούντο δημόσιαι συζητήσεις περί των σημείων των καιρών.
Εις το ερώτημα, ποίος εκ των ανθρώπων έχει την ικανότητα να αναγνωρίζη τα σημεία των καιρών, ασφαλήν απάντησιν δίδει η ρήσις του Χριστού: η Δευτέρα Παρουσία θα συμβή όπως συνέβη την εποχήν του Νώε, καθ’ ην οι άνθρωποι της εποχής εκείνης «ουκ έγνωσαν έως ήλθεν ο κατακλυσμός και ήρεν άπαντας, ούτως έσται και παρουσία του υιού του ανθρώπου (Ματθ. κδ ́, 39).
Απάντησιν εις το ανωτέρω ερώτημα δίδει και ο σοφός Σολομών, λέγων: «Ει δε και πολυπειρίαν ποθεί τις, οίδε τα αρχαία και τα μέλλοντα εικάζειν, επίσταται στροφάς λόγων και λύσεις αινιγμάτων, σημεία και τέρατα
προγινώσκει και εκβάσεις καιρών και χρόνων» [= Επιθυμεί κανείς πολλήν γνώσιν και πείραν; Ας σκεφθή, ότι η σοφία γνωρίζει τα αρχαία, προβλέπει και προαναγγέλει τα μέλλοντα, κατέχει καλώς τους πολυπλόκους και
δυσνοήτους λόγους, τας λύσεις των γριφωδών φράσεων. Γνωρίζει ακριβώς και προαναγγέλει μεγάλα και μικρά, θαυμαστά πάντοτε γεγονότα. Όπως επίσης διαδοχάς εποχών και χρόνων](Σοφ. Σολ. η ́, 8).
Το αυτό εκφράζει και ο Καβάφης εις το ποίημά του, υπό τίτλον: «Σοφοί δε προσιόντων», λέγων: «Εκ των μελλόντων οι σοφοί τα προσερχόμενα αντιλαμβάνονται. Η ακοή αυτών κάποτε εν ώραις σοβαρών σπουδών
ταράττεται. Η μυστική βοή τους έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων. Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί».
Εκ τούτων καταλήγομεν εις το συμπέρασμα, ότι η αναγνώρισις των σημείων είναι ακατόρθωτος διά την πλειονότητα των ανθρώπων. Είναι όμως κατορθωτή διά των Σοφών Αγίων, των οποίων τας ρήσεις πρέπει να
γνωρίζωμεν επακριβώς και να είμεθα πάντοτε εν εγρηγόρσει· διότι δυστυχώς, εις την εποχήν μας διάφοροι αυτοεχρίσθησαν προφήται και ειδικοί εις το να αναγινώσκουν και να ερμηνεύουν τα σημεία των καιρών, με αποτέλεσμα η φωνή των να καλύπτη την φωνήν των Σοφών Αγίων και να θεωρούνται και οι Άγιοι ως πλανώντες και πλανώμενοι. Χριστός Ανέστη!
(Τη Πέμπτη της Διακαινησίμου 2023]
