ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ: Η δοκιμασία του ανθρώπου, προκειμένου να εκδηλωθεί η δύναμη του μεγάλου και ιδιαίτερης σημασίας προσόντος του αυτεξουσίου, αυτής της δυνάμεως που μας βοηθάει να γίνουμε τέλειοι, ήταν απολύτως αναγκαία, γιατί δίχως δοκιμασία δεν στερεώνεται η αρετή, και δίχως την αρετή είναι αδύνατη η τελειοποίηση, η οποία είναι και ο σκοπός του ανθρώπου.
Τέτοιου είδους δοκιμασία, κατά θεία παραχώρηση, ήταν ο πειρασμός από τον διάβολο.
Ο άνθρωπος αμάρτησε, γιατί ενώ μπορούσε να αντισταθεί στον διάβολο, δεν αντιστάθηκε· καθότι η έγινε όχι σε άγνωστο σ’ αυτόν αντικείμενο, αλλά σε γνώριμο, που από τη φύση του ποθούσε.
Θα μπορούσε λοιπόν, υπακούοντας στην εσωτερική του φωνή και όχι στη φωνή του διαβόλου, να παραμείνει στο αγαθό με τη θέλησή του, το οποίο θα επιθυμούσε πλέον και εκουσίως, κι έτσι θα βάδιζε προς την τελειοποίηση.
Ο λόγος που ενέδωσε και υπέταξε το θέλημά του στον διάβολο ήταν η επιθυμία της αποκτήσεως του αγαθού. Άκουσε ότι θα γίνει όμοιος με τον Ύψιστο.
Και βεβαίως εφόσον θα τελειοποιούταν σαν εικόνα Θεού, θα απέβαινε όμοιος με τον Ύψιστο -καθώς γνωρίζουμε, αυτό ζήτησε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός· «άνθρωπος εγένετο ο Θεός ίνα Θεόν τον Αδάμ απεργάσηται»- και σωστά, δικαίως επιθύμησε την απόκτηση του αγαθού, αλλά υπό εντελώς αντίθετες συνθήκες.
Αφού πλανήθηκε από τον διάβολο, θεώρησε ότι θα γινόταν τέλειος χωρίς αγώνα και αθέτησε την εντολή του Θεού που του είχε δοθεί γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Διότι η τήρηση της εντολής θα επέφερε αυτό ακριβώς για το οποίο ψευδώς τον διαβεβαίωνε ο διάβολος.
Ως εκ τούτου, ο άνθρωπος επιζητώντας το αγαθό, βρέθηκε να πράττει το κακό· παρέβη τη θεία εντολή για την απόλαυση του ύψιστου αγαθού. Η αμαρτία επέφερε την τιμωρία, διότι ο άνθρωπος, καθώς είναι ον ηθικώς ελεύθερο που από τη φύση του αγαπάει τον νόμο του Θεού και από τη φύση του επιθυμεί την εκπλήρωση των εντολών Του, δεν έπραξε κατά τη θέλησή του αλλά παρά τη θέλησή του, αφού υπέταξε τη φιλόνομη βούλησή του στη θέληση του διαβόλου.
Τιμωρήθηκε λοιπόν ο Αδάμ, γιατί χάριν της απολαύσεως του ύψιστου αγαθού, αθέτησε με επίγνωση την εντολή του Θεού, άρα αμάρτησε όταν πλανήθηκε αναζητώντας το αγαθό.
Αυτή λοιπόν είναι αιτία των αμαρτημάτων.
Απόσπασμα Από Την «Περί Αμαρτίας», Ομιλία Του Αγίου Νεκταρίου, Η Οποία Περιέχεται Στο Βιβλίο Του, «Περί Επιμελείας Ψυχής», Των Εκδόσεων Άθως. Απόδοση Στα Νέα Ελληνικά Ευανθία Χατζή, Επιμέλεια Κειμένου, Επίμετρον Γιώργος Μπάρλας.
