του Αποστολου Φωτιαδη
Ραγδαία φαίνεται να αλλάζουν οι ισορροπίες μετά τη συμφωνία Βελιγραδίου και Πρίστινας την περασμένη Παρασκευή αναφορικά με το καθεστώς του βορείου Κοσόβου. Η υπεύθυνη Εξωτερικής Πολιτικής της Ε.Ε. Κάθριν Αστον μίλησε για «ένα μεγάλο βήμα προς το μέλλον» και για τους δύο. Το κείμενο της συμφωνίας που προσυπέγραψαν αρχικά οι δύο πρωθυπουργοί, της Σερβίας Ιβιτσα Ντάτσιτς και του Κοσόβου Χασίμ Θάτσι, περιέχει 15 σημεία τα οποία διευκρινίζουν το καθεστώς στο βόρειο Κόσοβο και τις δικαιοδοσίες και των δύο πλευρών στο νέο καθεστώς.
Η ουσία είναι ότι ενώ η Σερβία δεν αναγνωρίζει το Κόσοβο ως κράτος, συναινεί στη νομική δικαιοδοσία του σε όλο το έδαφός του, ακόμη και στον Βορρά. Σε αντάλλαγμα, οι Αρχές του Κοσόβου αποδέχονται ένα επίπεδο αυτονομίας για τις τέσσερις επαρχίες όπου ζουν και ελέγχουν οι Σέρβοι του βορείου Κοσόβου. Αυτοί θα δημιουργήσουν μια ένωση η οποία θα φροντίζει ζητήματα που σχετίζονται με τα εκπαιδευτικά, την παροχή υπηρεσιών πρόνοιας και λοιπά θέματα. Η συμφωνία προβλέπει μια αστυνομική δύναμη για όλο το Κόσοβο, αλλά ότι ο αστυνομικός διοικητής στον Βορρά θα είναι Σέρβος και θα επιλέγεται από μια λίστα που προτείνουν οι δήμαρχοι του Βορρά. Σημαντικό σημείο είναι το ότι η συμφωνία δεν αποτρέπει τη Σερβία από το να χρηματοδοτεί προγράμματα εκπαίδευσης και άλλες υπηρεσίες στον Βορρά. Ο στρατός του Κοσόβου δεν θα αναπτυχθεί στο βόρειο τμήμα, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια. Σταδιακά και άλλες κοινότητες Σέρβων που ζουν στο νότιο Κόσοβο μπορούν να ενωθούν διοικητικά με την ένωση των βόρειων δήμων. Το ΝΑΤΟ θα επιβλέπει την εφαρμογή της συμφωνίας.
Η συμφωνία δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει πρόβλημα κατά την έγκρισή της στις δύο πρωτεύουσες. Ηδη η σερβική κυβέρνηση ενέκρινε το σχέδιο και το έστειλε στη Βουλή χθες. Την Κυριακή η Βουλή του Κοσόβου είχε εγκρίνει τη συμφωνία έπειτα από μια πεντάωρη επεισοδιακή συνεδρίαση, με τον Θάτσι να χαρακτηρίζει τη συμφωνία «όχι ιδανική, αλλά την καλύτερη δυνατή». Ολες οι πλευρές, Σέρβοι, Αλβανοί και Ευρωπαίοι, έρχονται τώρα αντιμέτωποι με την πρόκληση της εφαρμογής του συμφώνου. Ωστόσο η Ευρώπη φαίνεται αποφασισμένη να στηρίξει έμπρακτα τη συμφωνία. Και όλα συναινούν στο ότι στο τέλος της εβδομάδας η Κάθριν Αστον θα προτείνει να δοθεί ημερομηνία ενταξιακών διαπραγματεύσεων στο Βελιγράδι.
