Πόσο πιο χαμηλά θα πέσουν οι άνθρωποι για το κέρδος; Που μας οδηγούνε οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής ένωσης;
Οργανισμός-σφραγίδα, που εργάζεται, απροκάλυπτα πλέον, μόνον για τα συμφέροντα των φαρμακοβιομηχανιών, έχει καταντήσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκου, που υποτίθεται ότι είναι ο αρμόδιος κοινοτικός φορέας που φέρει την ευθύνη για την καταλληλότητα ή μη των φαρμακευτικών σκευασμάτων για ανθρώπινη χρήση, που διοχετεύονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Γεγονός που, όπως τονίζεται ιδιαίτερα, σε πρόσφατο Ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου, με βάση το οποίο δεν εγκρίθηκε, για δεύτερη συνεχή χρονιά, ο προϋπολογισμός του ΕΟΦ για το 2009, δημιουργεί «αμφιβολία για την πραγματική ανεξαρτησία του Οργανισμού», αλλά και ανησυχία για το αν «η αξιολόγηση των φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση», που διοχετεύονται σωρηδόν στην ευρωπαϊκή αγορά, «γίνεται από ανεξάρτητους και καταρτισμένους εμπειρογνώμονες».
Ελεγκτές-φερέφωνα
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του «παζλ», που συνθέτουν τη διαπίστωση ότι ο ΕΟΦ λειτουργεί, απροκάλυπτα πλέον, ως όχημα για την προώθηση των συμφερόντων των φαρμακοβιομηχάνων, αδιαφορώντας για το αν η χρήση των φαρμακοσκευασμάτων, που εγκρίνονται και διατίθενται στους ασθενείς, μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, επιδείνωση των ασθενειών ή ακόμη και τον θάνατο.
Το 18% του προϋπολογισμού λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκου καλύπτεται από την Κομισιόν και το 82% από τις εισφορές των φαρμακοβιομηχανιών που, έναντι αυτών των εισφορών, αποκτούν άδεια εμπορίας φαρμάκων στην Ε.Ε.Οι «εμπειρογνώμονες», που προσλαμβάνονται στον ΕΟΦ και έχουν την αρμοδιότητα ελέγχου καταλληλότητας των φαρμάκων, έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν ως φερέφωνα της φαρμακοβιομηχανίας που μετά τη λήξη της θητείας τους στον Οργανισμό, ανταμείβονται με θέσεις και παχυλές αμοιβές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Ως ενέργεια που δημιουργεί βάσιμες αμφιβολίες ως προς την πραγματική ανεξαρτησία του ΕΟΦ, το Ψήφισμα αναφέρει το παράδειγμα του πρώην εκτελεστικού διευθυντή του Οργανισμού, που μετά την αποχώρησή του ανέλαβε καθήκοντα συμβούλου σε εταιρείες φαρμάκων σχετικά με την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και τη μείωση του χρόνου έως την εισαγωγή των νέων προϊόντων στην αγορά.
Εκφράζεται, ακόμη, η βάσιμη υπόνοια ότι οι εμπειρογνώμονες και το προσωπικό που ασχολήθηκε με τα φάρμακα της κατηγορίας benfluorex δεν λειτούργησαν ως ανεξάρτητοι και δεν υπέβαλαν αληθή δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων.Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η αξιολόγηση των φαρμάκων που διοχετεύονται στην ευρωπαϊκή αγορά γίνεται από ανεξάρτητους και επιστημονικά καταρτισμένους εμπειρογνώμονες, τονίζεται στο Ψήφισμα. Καταγγέλλεται ως απαράδεκτο το γεγονός ότι με έγκριση του ΕΟΦ κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά φάρμακα, για ανθρώπινη χρήση, με ανεπαρκείς πληροφορίες. Σχετικά μ’ αυτό υπενθυμίζεται ότι ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής, Νικηφόρος Διαμαντούρος, είχε επικρίνει, τον ΕΟΦ ότι απέκρυπτε τις παρενέργειες που είχε η χρήση ορισμένων σκευασμάτων για τη θεραπεία σοβαρής ακμής, που μπορούσαν να οδηγήσουν τους ασθενείς στην… αυτοκαταστροφή.
Σε εφαρμογή τέθηκε από 1 Μαΐου 2011 Οδηγία της Ε.Ε. (εκδόθηκε 31 Μαρτίου του 2004), η οποία θέτει νέες προδιαγραφές για την απόκτηση άδειας κυκλοφορίας των φυτικών παραδοσιακών φαρμάκων. Σύμφωνα με αυτή την Οδηγία, μεγάλο μέρος των φαρμακευτικών σκευασμάτων με βάση τα βότανα δεν θα μπορούν πλέον να επωφεληθούν της απλοποιημένης διαδικασίας για να κυκλοφορήσουν στην αγορά, αλλά θα πρέπει να υποβληθούν σε παρόμοιες διαδικασίες έγκρισης με τα φάρμακα σύνθεσης που παρασκευάζονται σε εργαστήρια. Στόχος της Οδηγίας, που φέρει χαρακτηριστικό όνομα Traditional Herbal Medicinal Products, THMPD directive (Οδηγία για τα παραδοσιακά φυτικά θεραπευτικά προϊόντα) είναι, σύμφωνα με τους συντάκτες της, η προστασία των καταναλωτών.
Συγκεκριμένα, στην Οδηγία επισημαίνεται ότι στο εξής άδεια κυκλοφορίας σ” ένα φυτικό φάρμακο ή στην ουσία που του αντιστοιχεί παρέχεται μόνο στην περίπτωση που αποδεικνύεται η ιατρική του χρήση για περισσότερα από τριάντα χρόνια, από τα οποία τα 15 τουλάχιστον στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. προ της αίτησης για έγκριση. Οσα φάρμακα δεν περιλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία, θα ακολουθήσουν τις ίδιες διαδικασίες έγκρισης με τα φάρμακα σύνθεσης…
Το κόστος αυτών των διαδικασιών, που περιλαμβάνουν έρευνες και πολύχρονες κλινικές δοκιμές, ανέρχεται σε 100.000-150.000 ευρώ για το κάθε φυτικό συστατικό και είναι απαγορευτικός για μικροκαλλιεργητές και παρασκευαστές.
Στην περίπτωση π.χ. ενός σκευάσματος που εμπεριέχει τρεις ή περισσότερες φυσικές ουσίες, το κόστος έγκρισης ξεπερνά τα 500.000 ευρώ.
Η εφαρμογή της Οδηγίας, που μπορεί να θεωρηθεί μία ακόμη νίκη των μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών που εδώ και καιρό είχαν εξαπολύσει κυνήγι των μαγισσών εναντίον των φυσικών φάρμακων και της ομοιοπαθητικής ιατρικής, έχει ήδη προκαλέσει πολλές αντιδράσεις στο χώρο της εναλλακτικής και ομοιοπαθητικής ιατρικής, αλλά και των καλλιεργητών, παραγωγών και εμπόρων φυτικών φαρμακευτικών βοτάνων και παρασκευασμάτων.
Αντιδράσεις
Αρκετοί είναι εκείνοι οι οποίοι, λαμβάνοντας μέρος στο διάλογο που πανευρωπαϊκά έχει ανοίξει στο Διαδίκτυο, αλλά και σε ορισμένα ξένα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, επισημαίνουν ότι η Οδηγία, που σύμφωνα με τους εμπνευστές της στοχεύει στην προστασία του καταναλωτή, κινδυνεύει να εξελιχθεί στην ουσία σε απαγορευτικό μέτρο της ιατρικής χρήσης φυτών, που εδώ και χιλιάδες χρόνια χρησιμοποιούνται με ασφάλεια για θεραπευτικούς σκοπούς.
Επισημαίνεται επίσης ότι η νέα αυτή νομοθεσία εμπεριέχει πολλά κενά, είναι δύσκολο να εφαρμοστεί και, μοιραία, θα αποφέρει ένα καίριο πλήγμα στην ατομική ελευθερία επιλογής της θεραπείας, αλλά και στη δυνατότητα επιβίωσης χιλιάδων στην Ελλάδα και εκατομμυρίων σε όλο τον κόσμο μικροκαλλιεργητών και μικροπαρασκευαστών παραδοσιακών φυτικών φαρμάκων.
Δυσεύρετα, επίσης, θα καταντήσουν σύμφωνα με πολλούς αρκετά φυσικά παρασκευάσματα, αφού εκτιμάται ότι οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες θα εξακολουθήσουν να τα αγνοούν, καθώς για τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν είναι δυνατόν να εκδοθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και άρα το εμπόριό τους αποφέρει σαφώς πολύ μικρότερα κέρδη… Η εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας θα συμβάλει επιπλέον στην άνθηση του παράνομου εμπορίου φαρμακευτικών παρασκευασμάτων, με αποτέλεσμα αντίθετο του επιδιωκόμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς θα τεθεί σε σοβαρό κίνδυνο η ασφάλεια των καταναλωτών.
Σχετικά με την Οδηγία, που τέθηκε σε εφαρμογή, η «Ε» επικοινώνησε με τον ΕΟΦ.
Οι υπεύθυνοι δήλωσαν άγνοια και επιφυλάχθηκαν να ενημερωθούν για τις νέες εξελίξεις στο χώρο των παραδοσιακών φυτικών φαρμάκων. Από την άλλη, η Διεθνής Συμμαχία για τη Φυσική Υγεία (Alliance for Natural Health International – ΑΝΗ int) έδωσε στη δημοσιότητα τον κατάλογο των 79 φυτικών προϊόντων των οποίων η πώληση εγκρίθηκε στη Μεγάλη Βρετανία.
Ο κατάλογος περιλαμβάνει μόνο 39 βοτανολογικά είδη ανάμεσα στα περισσότερα από 1.000 που χρησιμοποιούνται εδώ και αιώνες στα θεραπευτικά παρασκευάσματα. Σημασία έχει να σημειωθεί ότι 27 από τις 79 άδειες κυκλοφορίας στην αγορά που εκδόθηκαν αφορούν παρασκευάσματα που εμπεριέχουν δύο μόνο φυτά, τη βαλεριάνα και την εχινάτσια, και παράγονται από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες με κύριο αντικείμενο το εμπόριο χημικών φάρμακων.
Σύμφωνα πάντα με τους εκπροσώπους της ΑΝΗ, η καινούργια ευρωπαϊκή νομοθεσία, που στόχο έχει την ασφάλεια των καταναλωτών και υποχρεώνει να αναφερθούν στη συσκευασία των φυσικών προϊόντων πιθανές ανεπιθύμητες παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, δεν λαμβάνει υπόψη ότι πολλά από τα εγκεκριμένα φυσικά παρασκευάσματα εμπεριέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες, όπως χημικά συντηρητικά, χρωστικές ουσίες κ.λπ.
