Διαχωρισμός Εκκλησίας-Κράτους
Προσπάθεια να μην διαταράξει τις σχέσεις του με την Εκκλησία της Ελλάδος φέρεται να κάνει ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος πάντως, έστω και με πλάγιο τρόπο, προχωρά σε διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας στην επερχόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος.
Συγκεκριμένα, σε μια ενδιάμεση διατύπωση για «ανεξάρτητους ρόλους Κράτους-Εκκλησίας» φαίνεται πως καταλήγει η πολιτική διάθεση του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ να αποτυπώσει στο πλαίσιο της αναθεωρητικής διαδικασίας την αναγκαιότητα για αποσύνδεση των σχέσεων μεταξύ των δύο θεσμών.
O αμοιβαίος σεβασμός χαρακτηρίζει τη σχέση Τσίπρα–Ιερώνυμου. Ο πρωθυπουργός δεν άφησε την κόντρα ανάμεσα στην τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και στον Αρχιεπίσκοπο για το μάθημα των Θρησκευτικών να τραυματίσει τις σχέσεις του με τον προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας.
Ετσι, από το διαχρονικό αριστερής οπτικής αίτημα για διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας και τη σταδιακή μεταβολή του σε πρόταση για διακριτούς ρόλους, η συνταγματική επιτροπή παρά τω πρωθυπουργώ για την αναθεώρηση του Συντάγματος προτίθεται τις επόμενες ημέρες να παρουσιάσει τη νέα εκδοχή για τις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας.
Σημειωτέον πως η σχετική πρόταση θα κατατεθεί στην επιτροπή διαλόγου για την αναθεώρηση η οποία πριν από το καλοκαίρι θα απευθυνθεί στα πολιτικά κόμματα ζητώντας τις θέσεις τους για μια σειρά ζητημάτων που θα απασχολήσουν τη διαδικασία. Από εκεί και πέρα τον λόγο θα πάρει η Βουλή.
Ολα αυτά ενδεχομένως να ήταν λεπτομέρειες εάν ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν επιβεβαίωνε διαρκώς το ενδιαφέρον του για τη διατήρηση σχέσεων ισορροπίας ανάμεσα στην κυβέρνησή του και την Εκκλησία. Ο Αλέξης Τσίπρας μέσα σε τρεις ημέρες θα βρεθεί από την καρδιά της Ορθοδοξίας και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων στη μήτρα των καθολικών, το Βατικανό. Κι αν η εύκολη ερμηνεία είναι ότι ο πρωθυπουργός επιθυμεί να πάρει την ευλογία των προκαθημένων της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας για να κλείσει η αξιολόγηση, η βαθύτερη προσέγγιση της στάσης του Αλέξη Τσίπρα υποδηλώνει μια συνειδητή επιλογή της κυβέρνησής του να διαφυλάξει τους διαύλους επικοινωνίας με τους εκπροσώπους της και κατ’ επέκτασιν το πλήρωμά της.
Είναι ενδεικτικοί οι πρωθυπουργικοί χειρισμοί στην τελευταία σύγκρουση Πολιτείας και Αρχιεπισκοπής για το μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν άφησε την κόντρα ανάμεσα στην τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και στον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να πιάσει «κόκκινο» τραυματίζοντας τις σχέσεις του με τον προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας.
Ούτε επέτρεψε η αντιπαράθεση για το μάθημα των Θρησκευτικών να γίνει εστία σύγκρουσης ανάμεσα στους δύο κυβερνητικούς εταίρους, με τον Πάνο Καμμένο να δηλώνει δημοσίως και σε όλους τους τόνους την πίστη του στον κ. Ιερώνυμο. Κάτι που φάνηκε και στον τελευταίο ανασχηματισμό με την έξοδο του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση, κίνηση που τα πολιτικά της απόνερα ταράζουν ακόμη και σήμερα τις ευαίσθητες ισορροπίες της συγκυβέρνησης αλλά και τις σχέσεις πρωθυπουργού και Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου. Μόλις πριν από λίγες ημέρες η αντίθεση Ιερώνυμου και Νίκου Φίλη αναζωπυρώθηκε με τη συζήτηση γύρω από τα πρακτικά της περίφημης συνάντησης στο Μαξίμου μετά την οποία άπαντες είχαν μιλήσει για «λύση της παρεξήγησης».
Ενώ εσχάτως η απόσταση Καμμένου-Φίλη έγινε χαώδης, με τον δεύτερο να ζητά εξηγήσεις για το ύψος των εξοπλιστικών προγραμμάτων που τρέχει το Πεντάγωνο.
Αρμονικές σχέσεις
Γίνεται σαφές πως οι αρμονικές σχέσεις της κυβέρνησής του με την Εκκλησία αποτελούν προτεραιότητα για τον Αλέξη Τσίπρα. Το Μαξίμου βρίσκεται αντιμέτωπο με πολλά κοινωνικά μέτωπα και δεν επιθυμεί να ανοίξει κι άλλα.
Η συνεχιζόμενη οικονομική κρίση αναγκάζει την κυβέρνηση σε υποχωρήσεις και στο εσωτερικό της χώρας, γνωρίζοντας πως η δύναμη της Εκκλησίας αποτυπώνεται σε ποσοστά. Με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων να προκαλούν προβληματισμό, το Μαξίμου δεν επιθυμεί να χαλαρώσει τις σχέσεις του με την Εκκλησία. Ο φόβος και ο τρόμος άλλωστε των βουλευτών όλων των κομμάτων, κυρίως στην περιφέρεια, δεν είναι άλλος από τους αγρότες και τους μητροπολίτες.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε μία από τις τελευταίες επισκέψεις του στη Θεσσαλονίκη -στο πλαίσιο της λειτουργίας του πρωθυπουργικού γραφείου στη συμπρωτεύουσα- ο Τσίπρας κάθισε υπομονετικά στον τριθέσιο καναπέ της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης ακούγοντας τις παραινέσεις του κ. Ανθιμου, τα πύρινα κηρύγματα του οποίου για θέματα που ξεκινούν από την οικονομία και καταλήγουν στους μετανάστες είναι αμιγώς πολιτικά.
Ο Αλέξης Τσίπρας διατηρεί στενές σχέσεις και με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, τον οποίο συνάντησε προ ημερών στα Ιεροσόλυμα με την ευκαιρία της αναστήλωσης του Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου. Οι σχέσεις τους είναι σχέσεις αμοιβαίας εκτίμησης. Οι δυο τους στάθηκαν όρθιοι για αρκετή ώρα σε κάποιο από τα διαλείμματα των ειδικών εκδηλώσεων στα Ιεροσόλυμα και τα είπαν. Η σχέση τους έχει διάρκεια.
[irp posts=”338790″ name=”Οι σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας στην Επιτροπή Διαλόγου του Ποταμιού (ΦΩΤΟ)”]
Ο Τσίπρας αν και άθεος επισκέφθηκε για πρώτη φορά το Φανάρι ως πρόεδρος του Συνασπισμού τον Ιανουάριο του 2011. Τότε δηλαδή που ακόμη κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί την εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. «Συνάντησα έναν άνθρωπο με οξυδέρκεια, με κατανόηση των προβλημάτων, πράγμα το οποίο αποδεικνύεται και από τις παρεμβάσεις του στα φλέγοντα ζητήματα των καιρών, το ενδιαφέρον του για το περιβάλλον, για τα μεγάλα προβλήματα κοινωνικού αποκλεισμού και κοινωνικής περιθωριοποίησης και του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς» είχε δηλώσει τότε ο Αλέξης Τσίπρας.
Ο κ. Βαρθολομαίος βρέθηκε πέρυσι τον Απρίλιο στη Λέσβο μαζί με τον Πάπα Φραγκίσκο αλλά και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο για μια ολιγόωρη επίσκεψη στις μονάδες φιλοξενίας των προσφύγων, την ώρα που το Προσφυγικό βρισκόταν στην κορύφωσή του. Στη Μυτιλήνη ο Αλέξης Τσίπρας συνάντησε για δεύτερη φορά τον Πάπα των Φτωχών, Φραγκίσκο, ο οποίος εξήρε τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης και των κατοίκων των νησιών του Αιγαίου στη διαχείριση του Μεταναστευτικού.
Η πρώτη φορά που ο Τσίπρας είχε τετ α τετ με τον Ποντίφικα ήταν τον Σεπτέμβριο του 2014, όταν ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επεχείρησε νέα ανοίγματα συναντώντας τον εκπρόσωπο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στο Βατικανό. Ηταν η πρώτη φορά που ένας αριστερός ηγέτης διέβη το κατώφλι του Βατικανού για συνάντηση με τον Πάπα, σε μια κίνηση απολύτως συμβολική για έναν ΣΥΡΙΖΑ που ετοιμαζόταν να αναρριχηθεί στην κυβερνητική εξουσία.
Η νέα τους συνάντηση στη Ρώμη θα γίνει υπό άλλες συνθήκες, με τον Πάπα Φραγκίσκο να επιθυμεί ουσιαστικά να «ευλογήσει» το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τον εορτασμό των 60 χρόνων από την ιδρυτική διακήρυξη.
Βεβαίως, πριν επισκεφθεί για πρώτη φορά το Βατικανό ο Αλέξης Τσίπρας πέρασε και από τη μοναστική πολιτεία του Αθω, το Αγιον Ορος. Ηταν τον Αύγουστο του 2014 όταν, βγαίνοντας χαράματα από τη λειτουργία που παρακολούθησε στην ιστορική Μονή Ιβήρων, δήλωσε: «Οταν βλέπεις αυτά τα μοναστήρια, είτε πιστεύεις είτε όχι στον Θεό νομίζεις ότι έχεις επικοινωνία με τα θεία».
Οι επαφές με Βαρθολομαίο
Ο πρωθυπουργός επισκέπτεται την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου κάθε φορά που βρίσκεται στην Τουρκία, ενώ οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται πάντα στην ατζέντα των συζητήσεών του με τον προκαθήμενο της Ορθοδοξίας, Βαρθολομαίο.
