Βουλγαρικό δημοσίευμα, μετά από το επεισόδιο με την καταστροφή της βουλγαρικής μαρμάρινης επιγραφής στο Καϊμακτσαλάν καταφεύγει στις διαπιστώσεις του Sir Arthur Evans, του γνωστού αρχαιολόγου και εθνογράφου των αρχών του 20ου αιώνα, ο ποίος διαπίστωσε ιδίοις όμμασι ότι δεν υπάρχει «εθνικότητα Μακεδόνα» στη γεωγραφική Μακεδονία.
Γράφει το δημοσίευμα:
Ο Sir Arthur Evans, ο ειδικός για τα Βαλκάνια, αρχαιολόγος και εθνογράφος, γνωστός για τις ανακαλύψεις του στη Μικρά Ασία και στην επικράτεια της Αρχαίας Ελλάδας, συγκεκριμένα στην Κρήτη με ανάδειξη του μινωϊκού πολιτισμού, θεωρείται ο πρωτοπόρος στη μελέτη του πολιτισμού του Αιγαίου κατά την εποχή του Χαλκού. Είναι ο άνθρωπος που ανακάλυψε το παλάτι του Μίνωα στην Κρήτη.
Ο Έβανς επέκτεινε την ανακάλυψη του Ερρίκου Σλήμαν περί τον μυκηναϊκό πολιτισμό, αποδεικνύοντας την ύπαρξη του άλλου παλαιότερου, του Μινωϊκού.
Ως μέλος της βρετανικής αποστολής συνέδραμε για τον δοκιμαζόμενο πληθυσμό της Μακεδονίας μετά το Ίλιντεν του 1903, ο ίδιος επισκέφθηκε και συνείσφερε προσωπικά στην περιοχή.
Σε επιστολή, που έγραψε στους ‘Times’ στις 30 Σεπτεμβρίου 1903 έχει τίτλο «Ποιοι είναι οι Μακεδόνες;». Ο συντάκτης παρουσιάζει πολύ ξεκάθαρα τη γνώμη του για την περιοχή της Μακεδονίας που τότε ήταν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Γράφει ο Έβανς (το παρουσιάζουμε ασχολίαστα):
«Επιτρέψτε μου να κάνω μια διόρθωση σε μια καθολική αυταπάτη. Δεν υπάρχουν «Μακεδόνες» (ως εθνότητα). Υπάρχουν Βούλγαροι, Ρουμάνοι- απομεινάρια των λατινογενών κατοίκων των ρωμαϊκών επαρχιών που συνεχίζουν να βρίσκονται στην οροσειρά της Πίνδου και σε γειτονικές πόλεις.
Υπάρχουν Έλληνες, συμπεριλαμβανομένων περισσότερο ή λιγότερο εξελληνισμένων Ρουμάνων και «Τούρκων», εκτός από τους Οθωμανούς, που προϋπήρχαν πριν από την Οθωμανική κατάκτηση στην περιοχή της κοιλάδας της Βαρντάρσκας (Κοιλάδα Αξιού ποταμού).
Επίσης υπάρχει μια μικρή μερίδα Αλβανών στα δυτικά και βόρεια άκρα. Υπάρχει, ακόμη, ο ισπανόφωνος εβραϊκός πληθυσμός στη Θεσσαλονίκη. Αλλά δεν υπάρχει κανείς λεγόμενος «Μακεδόνας».
Το ελληνικό στοιχείο κυριαρχεί στη Θεσσαλονίκη, στο Μοναστήρι και στην Καστοριά, στα χωριά μιλούν κυρίως διαλέκτους της βουλγαρικής.
Αυτή είναι η άποψή μου μετά από μελέτη που έκανα σε όλη την περιοχή για τον πληθυσμό της (γεωγραφικής) Μακεδονίας».
