ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ
Από την Παλαιά Διαθήκη
1. Σήμερα, αδελφοί μου χριστιανοί, η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του προφήτου Μιχαία. Ανήκει στους 12 μικρούς προφήτες, αλλά είναι πολύ μεγάλος κατά την θεολογία του, είναι ο μεγαλύτερος όλων των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης.
Και αν μου έλεγε κανείς να του πω την καλύτερη περικοπή από όλη την Παλαιά Διαθήκη, θα του διάβαζα από τον προφήτη Μιχαία την περικοπή που θέλω να σας παρουσιάσω σήμερα. Παρακαλώ, προσέξτε:
2. Ο προφήτης Μιχαίας έζησε κατά την εποχή του 8ου αιώνα π.Χ. Πριν από αυτόν ήταν ο προφήτης Αμώς, μετά από τον προφήτη Αμώς ο προφήτης Ωσηέ και μετά από αυτόν ο προφήτης Ησαίας. Μετά τον προφήτη Ησαία έχουμε τον προφήτη Μιχαία. Ακούστε: Ο προφήτης Αμώς κήρυττε τον Θεό ως δικαιοσύνη, γιατί αυτό απαιτούσε η εποχή του να τονίσει. Ο προφήτης Ωσηέ έπειτα κήρυττε τον Θεό ως αγάπη. Ένα οικογενειακό του επεισόδιο, το οποίο, σαν προφήτης αυτός, το ερμήνευσε προφητικά, του επέβαλε να τονίσει την αγάπη περισσότερο, γι᾽ αυτό και τον ωνόμασαν «Ιωάννη της Παλαιάς Διαθήκης»! Ο Ησαίας μετά τον Ωσηέ κήρυξε τον Θεό ως παντοκράτορα, ως παντοδύναμο, κύριο και εξουσιαστή όλου του κόσμου· «καδώς» εβραικά, που σε μας ερμηνεύεται με το «άγιος». Και απέναντι αυτού του παντοκράτορα αγίου Θεού ο άνθρωπος πρέπει να έχει «φόβο», συντριβή και ταπείνωση. Απόλυτο υπακοή στα προστάγματά Του.
3. Μετά από τους προφήτες αυτούς έρχεται, χριστιανοί μου, ο προφήτης Μιχαίας. Στα χρόνια του προφήτου αυτού οι άνθρωποι αναζητούσαν τον Θεό περισσότερο. Και κατέφευγαν στους ιερείς και τους ρωτούσαν τι να κάνουν, για να ευαρεστήσουν τον Θεό. Αλλά οι απαίδευτοι ιερείς, απαίδευτοι και συμφεροντολόγοι, δεν έλεγαν στους ανθρώπους αυτούς που τους ρωτούσαν σωστά λόγια, όπως να προσεύχονται στον Θεό και να κάνουν καλές πράξεις, αλλά τους απαντούσαν ως εξής: Τους έλεγαν να φέρουν στον Θεό κριάρια και μοσχάρια για θυσία και λάδι πολύ· ακόμη δε μερικοί – πολύ αυστηροί και ακραίοι αυτοί – τους έλεγαν να θυσιάσουν και το πρωτότοκό τους παιδί, για να συγχωρεθούν τα αμαρτήματά τους (βλ. Μιχ. 6,6.7).
4. Έρχονταν έπειτα οι άνθρωποι αυτοί και στον προφήτη Μιχαία και τον ρωτούσαν και αυτόν τι να κάνουν για να ευαρεστήσουν τον Θεό. Και έλεγαν στον προφήτη ο,τι τους είπαν οι άλλοι, οι απαίδευτοι ιερείς. Και τον ρωτούσαν: Να δώσουν στον Θεό κριάρια και μοσχάρια και λάδια πολλά; Να δώσουν το πρωτότοκό τους παιδί για θυσία; Αλλά ο σωστός προφήτης του Θεού, ο Μιχαίας, τους απαντούσε: Όχι άνθρωποι, όχι! «Σας αναγγέλθηκε ποιο είναι το καλό και τι ο Θεός ζητάει από σας». Γιατί, χριστιανοί μου, λέει «σας αναγγέλθηκε»; Από ποιους τους αναγγέλθηκε; Από τους προηγούμενους προφήτες, τον Αμώς, τον Ωσηέ και τον Ησαία, τους οποίους όμως αυτοί δεν διάβαζαν, αλλά πήγαιναν σε απαίδευτους ιερείς και ζητούσαν να κάνουν αυτούς για καθοδηγούς.
5. Συνεχίζει, λοιπόν, ο προφήτης Μιχαίας και λέγει σε αυτούς, που τον ρωτούσαν τι να κάνουν για να ευαρεστήσουν τον Θεό. «Τίποτε άλλο – τους λέγει – παρά μόνο δικαιοσύνη να εξασκείτε, με αγάπη να φέρεστε και ταπείνωση να έχετε έναντι του Θεού σας» (Μιχ. 6,8).
Τρία πράγματα, χριστιανοί μου, λέει ο προφήτης Μιχαίας στους ανθρώπους που τον ερωτούσαν τι να κάνουν για να ευαρεστήσουν τον Θεό. Το πρώτο είναι «να εξασκούν δικαιοσύνη». Είναι το κήρυγμα του προφήτη Αμώς, που κήρυττε τον Θεό ως δικαιοσύνη, όπως είπαμε. Το δεύτερο, που λέγει ο προφήτης Μιχαίας, είναι «να φέρονται με αγάπη». Είναι το κήρυγμα του προφήτη Ωσηέ. Και το τρίτο που ζητά ο προφήτης Μιχαίας είναι οι άνθρωποι «να έχουν ταπείνωση απέναντι του Θεού». Αυτό το κήρυττε με πολλά του κηρύγματα ο προφήτης Ησαίας, ο οποίος κήρυττε τον Θεό ως παντοκράτορα και άγιο («καδώς»), έναντι του Οποίου, όπως είπαμε οι άνθρωποι πρέπει να φέρονται με ταπείνωση και απόλυτη υπακοή.
6. Δηλαδή, ο προφήτης Μιχαίας στην απάντηση προς τους ανθρώπους που τον ρωτούσαν τι να κάνουν για να είναι όπως τους θέλει ο Θεός, δεν είπε τίποτε το δικό του, αλλά επανέλαβε τα κηρύγματα των προηγουμένων του προφητών, του Αμώς, του Ωσηέ και του Ησαίου. Γι᾽ αυτό και στους ανθρώπους που τον ρωτούσαν τους απάντησε, «σας αναγγέλθηκε», «σας ειπώθηκε». Τους ειπώθηκε ήδη από τους προηγούμενους προφήτες. Για να το πούμε καλύτερα, ο προφήτης Μιχαίας σε ένα μόνο στίχο του βιβλίου του, στον 6,8, συνόψισε την διδασκαλία όλων των προηγουμένων του προφητών. Σαν να πήγε, δηλαδή, ο προφήτης σε τρία ωραία περιβόλια, έκοψε απ᾽ αυτά το καλύτερο λουλούδι τους, έκανε ένα μπουκέτο και το προσφέρει σ᾽ όλη την ανθρωπότητα για να μοσχοβολήσει ο κόσμος!
Χριστιανοί μου, η ουσία της θρησκείας μας, μας λέγει σήμερα ο προφήτης Μιχαία που εορτάζουμε, είναι αυτά τα τρία: Να είμαστε δίκαιοι, να αγαπάμε ο ένας τον άλλο και να έχουμε ευλάβεια και ταπείνωση προς τον παντοκράτορα Θεό μας, «φόβο» Θεού, όπως το λένε τα ιερά βιβλία.
Ναί, αυτά τα τρία είναι η ουσία της αληθινής θρησκείας μας.
Καλή Παναγιά!
Με πολλές ευχές
†Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
