“Δεν χωρούν εδώ στο χώρο της εκκλησιαστικής μας ποιμαντικής οι «εξυπνάκηδες» και οι «σβέλτοι», αλλά οι ενάρετοι και οι έχοντες θεολογική γνώσ” αναφέρει σε εγκύκλιό του προς τους ιερείς της περιφέρειάς του ο Μητροπολίτης Γόρτυνος Ιερεμίας.
Ακολουθεί ολόκληρη η εγκύκλιος:
Δημητσάνα – Μεγαλόπολη, Τρίτη 3 Μαίου 2016
Συμπρεσβύτεροι Πατέρες Ιερείς και οσιώτατοι Μοναχοί και Μοναχές
της Ιεράς μας Μητροπόλεως Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως,
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!
1. Αρχίζουμε μία νέα σειρά κηρυγμάτων αναφερόμενη σε κάθε βιβλίο της Αγίας Γραφής. Το κήρυγμα είναι μία μαθητεία, από τα απλούστερα προς τα ανώτερα μαθήματα της πίστης μας. Και πρέπει λοιπόν να μην μείνουμε στα απλά μαθήματα, αλλά να προχωρήσουμε και στα ανώτερα.
Πονέστε, επί τέλους, για την άγνοια του λαού μας, αλλά και για την δική μας την άγνοια στην Αγία Γραφή, που η θέση της είναι πάνω στην Αγία Τράπεζα, και ας φιλοτιμηθούμε, επί τέλους, όλοι για την μαθητεία μας στο βιβλίο του Θεού. Ενωρίτερα, σε κάποια μέρα της εβδομάδας, να διαβάζετε σείς οι ιερείς κατά μόνας το κήρυγμα που λαμβάνετε, για να το νοήσετε σείς πρώτα, ώστε να μπορείτε να το απαγγείλετε έπειτα καλά στον λαό. Να το εκφωνείτε με νόημα, με τόνο και με παλμό, σαν να το κάνετε σείς οι ίδιοι το κήρυγμα. Αυτό που γράφεται στο τέλος κάθε κηρύγματος ως «Διάγραμμα του βιβλίου…» δεν θα το διαβάζετε. Είναι πολύ ωραία και αναγκαία αυτή η νέα σειρά των κηρυγμάτων, το να λες με λίγα λόγια τι περιέχει κάθε βιβλίο της Αγίας Γραφής. Κουράζομαι για να σας τα γράψω.
2. Προσωπικώς μερικά πράγματα στις ιερές τελετές και στην μεταξύ μας συμπεριφορά τα έχω απλοποιήσει ως Επίσκοπος. Δεν επιτρέπεται όμως να γίνεται έτσι, σε μερικά τουλάχιστον. Έρχεται αύριο και ο διάδοχος και θα δεί πολλές αταξίες. Γι᾽ αυτό, χωρίς να εκλείψει η ταπείνωση και απλότητα, πρέπει να τηρείται η παραδοσιακή τάξη. Δηλαδή: Θα προίσταμαι των ιερών Ακολουθιών. ῾Η υποδοχή θα γίνεται έμπροσθεν του Ναού με την είσοδο του Αρχιερέως στον Ναό και την ευλογία έπειτα του λαού υπ᾽ αυτού. Δεν θα κάνετε δέηση στην είσοδο του Ναού. Αυτό έγινε μία πρώτη φορά επισκέψεως του Αρχιερέως στην Ενορία, αλλά δεν θα γίνεται συνεχώς. Έπειτα ο Αρχιερεύς θα εισέλθει εις το ιερό Βήμα και θα προσκυνήσει ο ίδιος το επάνω στην Αγία Τράπεζα Ευαγγέλιο.
Οι οφφικιούχοι ιερείς κατά την υποδοχή θα φέρουν τα διάσημά τους (σταυρό, επανωκαλύμμαυχο) και θα ίστανται κατά τα πρεσβεία. Η τάξη αυτή θα τηρείται και κατά την ιερουργία. Εκ των ιερομονάχων επανωκαλύμμαυχο θα φέρουν μόνο οι έχοντες λάβει μοναχική κουρά – γιατί τότε δίδεται το επανωκαλύμμαυχο –, εκτός βέβαια αν έχουν γίνει Αρχιμανδρίτες.
3. Κατά την θεία Λειτουργία, μετά την δική μας εκφώνηση «Αγαπήσωμεν αλλήλους, ίνα εν ομονοία ομολογήσωμεν», πρέπει να ακούεται από τον ψάλτη, σε απάντηση της εκφωνήσεως του ιερέως, η ομολογία της πίστεως, η οποία είναι το «Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, Τριάδα ομοούσιον και αχώριστον». Αυτή η ομολογία είναι αναγκαία να ακουσθεί, για την συμμετοχή στο Μυστήριο. Παρατηρώ όμως παραδόξως ότι παραλείπεται αυτό (που είναι ομολογία πίστεως) και αντ᾽ αυτού λέγεται το «Αγαπήσω σε, Κύριε, η ισχύς μου…», το οποίο δεν έχει καμμιά σχέση με την προηγηθείσα εκφώνηση του ιερέως. Είναι βέβαια αλήθεια ότι όταν γίνεται συλλείτουργο πολλών ιερέων, δεν επαρκεί ο χρόνος για τον ασπασμό αυτών μεταξύ τους και έτσι εισήχθη το μακροσκελές «αγαπήσω σε, Κύριε, η ισχύς μου…». Αλλά μπορεί, για την εξεύρεση χρόνου, να λέγεται σε αργότερο χρόνο, το «Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα…».Παρακαλώ, λοιπόν, ιερείς μου, να πείτε στους ιεροψάλτες σας μετά την δική σας εκφώνηση «Αγαπήσωμεν αλλήλους…», να λέγουν οπωσδήποτε το «Πατέρα, Υιόν…». Και αν υπάρχει συλλείτουργο πολλών ιερέων, ας λέγουν και το «Αγαπήσω σε, Κύριε», αλλά οπωσδήποτε, επαναλαμβάνω, να λέγεται πρώτα η τριαδική ομολογία «Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα…».
4. Παρακαλώ, πατέρες μου ιερείς, η στάση σας στον Ναό και το Ιερό Βήμα ιδιαίτερα, να είναι σεμνή και ιεροπρεπής και μάλιστα όταν τελείτε τις Ιερές Ακολουθίες και προ παντός αυτήν την Θεία Λειτουργία. Όχι μετακινήσεις από την Αγία Τράπεζα και μεταξύ σας συνομιλίες. Επίσης, όταν θέλετε να μεταβείτε από το ένα κλίτος του ιερού Βήματος στο άλλο, δεν θα περνάτε μπροστά από την Αγία Τράπεζα (μεγάλη ανευλάβεια αυτό), γιατί, απλούστατα, δεν είναι «πέρασμα» η Αγία Τράπεζα.
5. Ιδιαίτερα, συμπρεσβύτεροι πατέρες, παρακαλώ πολύ να φροντίζετε για την προσωπική σας πνευματική ζωή. Μόνο ο καθαρός στην καρδιά ιερεύς, που έχει την Χάρη του Θεού, μόνο αυτός μπορεί να φέρει την πνευματική αναγέννηση στην ενορία του. Δεν χωρούν εδώ στο χώρο της εκκλησιαστικής μας ποιμαντικής οι «εξυπνάκηδες» και οι «σβέλτοι», αλλά οι ενάρετοι και οι έχοντες θεολογική γνώση. Γι᾽ αυτό, για την πρόοδό σας, σας παρακαλώ, να αγαπήσετε αυτά τα τρία: Την προσευχή, το διάβασμα πνευματικών βιβλίων και την άσκηση. Βάλτε, δηλαδή, κάτω τον εαυτό σας και εκεί που τον έχετε συλλάβει σε πάθη και αμαρτήματα, αρχίστε αγώνα, έντονο αγώνα για να καθαριστεί η ιερατική καρδιά από τα πάθη αυτά. Και εγώ προσπαθώ να κάνω το ίδιο. Άλλοτε τα καταφέρνω, άλλοτε όχι. Αλλά αρκεί που γίνεται ο αγώνας και ο Χριστός μας θα μας ευλογήσει.
Σας εύχομαι την δύναμη του αναστάντος Κυρίου μας, για να αρχίσετε τώρα, με την νέα αναστάσιμη λειτουργική περίοδο, μια νέα ιερατική ζωή, αναστημένη, για να σωθεί η ψυχή σας. Αυτό είναι το παν: Η σωτηρία της ψυχής μας. Τότε, με την ζωή της μετάνοιάς σας, θα έλθει και πλούσια η ευλογία του Θεού όχι μόνο στην ενορία σας, αλλά και στις οικογένειές σας. Εύχεσθε και για τον δικό μου αγώνα για την σωτηρία μου.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
