επιμέλεια: Γιώργος Μυλωνάς
Η Διεθνής Διάσκεψη για τον « Θρησκευτικό και Πολιτιστικό Πλουραλισμό και την Ειρηνική Συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή», που διεξήχθη στην Αθήνα από τις 18 έως τις 20 Οκτωβρίου 2015, είχε ως αντικείμενο την επείγουσα ανθρωπιστική κρίση με την οποία βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες οι θρησκευτικές κοινότητες και οι πολιτιστικές οντότητες στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, λόγω των συνεχιζόμενων συρράξεων, εντάσεων και του εξτρεμισμού.
Οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη, Πατριάρχες και Προκαθήμενοι Χριστιανικών Εκκλησιών, θρησκευτικοί ηγέτες του Μουσουλμανικού και Εβραϊκού κόσμου, καθώς και άλλες εξέχουσες θρησκευτικές προσωπικότητες, εκπρόσωποι της διεθνούς πολιτικής σκηνής, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών, εξέφρασαν τις ανησυχίες τους σχετικά με την πρωτοφανή ανθρωπιστική κατάσταση και καταδίκασαν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις τρομοκρατικές πράξεις, αλλά και τις πράξεις βίαιου εξτρεμισμού που διαπράττονται κατά των θρησκευτικών και πολιτιστικών κοινοτήτων, λόγω των παρατεταμένων συγκρούσεων στην περιοχή και ειδικότερα στη Συρία και το Ιράκ.
Επιδίωξη της Διάσκεψης ήταν να συμβάλει στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με αυτά τα επιτακτικά ζητήματα και να ενισχύσει τις διεθνείς προσπάθειες για την άμεση παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε αυτές τις κοινότητες, την προστασία τους από τη βία, τους διωγμούς και την άνιση μεταχείριση, καθώς και την ασφαλή, εθελούσια επιστροφή και επανεγκατάστασή τους στις από αρχαιοτάτων χρόνων εστίες τους.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια προκειμένου να σταματήσουν επειγόντως οι συρράξεις και να διασφαλιστεί ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της θρησκευτικής ελευθερίας των εν λόγω κοινοτήτων, καθώς και του δικαιώματός τους να παραμείνουν στη γη των προγόνων τους, όπου διατήρησαν συνεχή παρουσία επί χιλιάδες χρόνια, υπερασπιζόμενες οικουμενικές αξίες, όπως η ανοχή, η πολυπολιτισμικότητα, ο πλουραλισμός και η ειρηνική συνύπαρξη.
Η Διάσκεψη παρείχε την ευκαιρία για τη διεξαγωγή μιας συζήτησης επί των πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ενότητας ενάντια στη βία που διαπράττεται στο όνομα της θρησκείας ή τη βία που προέρχεται από τη μη ανοχή του θρησκευτικού πλουραλισμού, με σκοπό να υποστηριχθεί η θρησκευτική και πολιτιστική ποικιλομορφία στην περιοχή και να καθιερωθεί ένας διάλογος που θα εδράζεται στις αρχές της αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας. Οι συμμετέχοντες μοιράστηκαν τις μαρτυρίες τους, την εμπειρία τους σε ζητήματα διαθρησκευτικότητας και βέλτιστες πρακτικές.
Οι συζητήσεις της Ολομέλειας επικεντρώθηκαν, επίσης, σε τρόπους ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων υποδομών, βελτίωσης της υγείας, της εκπαίδευσης και των συνθηκών διαβίωσης των εν λόγω κοινοτήτων με όρους αξιοπρέπειας, συμμετοχής και αμοιβαίας κατανόησης, καθώς και σε τρόπους προώθησης της ανάπτυξης στην περιοχή μετά το τέλος της κρίσης.
Επιπλέον, καταδικάστηκε δριμύτητα η εκ προθέσεως καταστροφή και λεηλασία θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως εκκλησίες, τεμένη, τόποι θρησκευτικής λατρείας, μνημεία και μουσεία της περιοχής, ενώ εκφράστηκε στήριξη σε κάθε προσπάθεια διασφάλισης της αποτελεσματικής προστασίας των εν λόγω πολιτιστικών θησαυρών.
Η Διάσκεψη εμπλουτίστηκε περαιτέρω από τις εμπειρίες που έχουν αποκομισθεί από ήδη αναληφθείσες διεθνείς πρωτοβουλίες. Οι συμμετέχοντες εξέτασαν τρόπους για την ανάληψη μελλοντικών δράσεων, την αντιμετώπιση της επείγουσας ανθρωπιστικής κατάστασης και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εν λόγω κοινοτήτων.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη επαγρύπνησης και αντάλλαξαν απόψεις επί μιας ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία ενός μηχανισμού παρακολούθησης που θα πάρει τη μορφή ενός Κέντρου που θα εξετάζει την κατάσταση όσον αφορά ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας ή ελευθερίας θρησκευτικών πεποιθήσεων και πολιτιστικού πλουραλισμού, θα κωδικοποιεί τα διάφορα προβλήματα και θα επεξεργάζεται συγκεκριμένες προτάσεις και βιώσιμες λύσεις. Οι συμμετέχοντες στη Διεθνή Διάσκεψη θα κληθούν να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες του εν λόγω Κέντρου.
