Ο ύμνος «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ» αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς και συγκινητικούς ύμνους της Ορθόδοξης Εκκλησίας και είναι αφιερωμένος στην Παναγία, την οποία οι πιστοί τιμούν ως Προστάτιδα και Υπέρμαχο του λαού.
Ο ύμνος ψάλλεται στην αρχή του Ακαθίστου Ύμνου και συνδέεται ιστορικά με τη Θαυμαστή σωτηρία της Κωνσταντινούπολης κατά την πολιορκία του 626 μ.Χ., όταν ο λαός απέδωσε τη νίκη και τη σωτηρία της πόλης στη βοήθεια της Θεοτόκου.
Με λόγια δοξολογίας και ευγνωμοσύνης, οι πιστοί εκφράζουν την ευχαριστία τους προς την Παναγία, αναγνωρίζοντάς την ως «Υπέρμαχο Στρατηγό», δηλαδή ως Ισχυρή Προστάτιδα που υπερασπίζεται τον λαό του Θεού από κάθε κίνδυνο και δοκιμασία. Ο ύμνος αυτός μέχρι σήμερα συγκινεί βαθιά τους πιστούς και ψάλλεται ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’.
19ῇ ὑπερμάχω στρατηγῷ τὰ νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια, ἀναγράφω σοι ἡ πόλις σου, Θεοτόκε· ἀλλ’ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζω σοί· Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε.
Μετάφραση
Σε σένα, Θεοτόκε, την Υπέρμαχο Στρατηγό
εγώ η Πόλη Σου αποδίδω με ευγνωμοσύνη
την ένδοξη νίκη, επειδή λυτρώθηκα απο τις
φοβερές συμφορές. Αλλά Συ, επειδή Έχεις
ακατανίκητη δύναμη, ελευθέρωσέ με από κάθε
είδος κινδύνου, για να Σου φωνάζω δυνατά:
Χαίρε, Νύφη ανύμφευτε.
