ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ: Καλλωπίζεται πατρίς η θρεψαμένη σε, Πάτερ Λουκά μακάριε, καί επαγάλλεται χαρμονικώς σήμερον εν τή πανηγύρει, κηρύττουσα τά σά κατορθώματα, τό δέ σώμά σου τό ιερόν, ως θησαύρισμα κατέχουσα βοά σοι μή ελλίπης πρεσβεύων υπέρ τών πίστει εκτελούντων τό ιερόν σου μνημόσυνον.
Σεμνύνεται η των Βοιωτών Εκκλησία για το ανεκτίμητο μαργαριτάρι της, από το θησαυροφυλάκιο των Αγίων Της, το οποίο πανηγυρίζει την 7ην Φεβρουαρίου, ζητώντας τις προς Κύριον πρεσβείες Του.
Όσιε πάτερ Λουκά πανσεβάσμιε, τό τής Ελλάδος καύχημα, τών ασκητών ωραιότης, ουκ έδωκας, ύπνον σοίς οφθαλμοίς εις κόρον, ουδέ τοίς βλεφάροις σου νυσταγμόν, έως σου τήν ψυχήν καί τό σώμα, τών παθών ηλευθερώσας, καί σεαυτόν ητοίμασας τού αγίου Πνεύματος καταγώγιον.
Το καύχημα της Ελλάδος και των ασκητών το αγλάϊσμα υπέβαλε το σώμα του σε πολλούς κόπους, με αγρυπνίες και αμέτρητες γονυκλισίες, ζώντας μόνος στην ερημιά και έχοντας σκάψει στη σκηνή του έναν επιμήκη λάκκο, σαν τάφο, στον οποίο ξάπλωνε για να έχει τη μνήμη του θανάτου άσβεστη.
Τόν φιλόξενον τρόπον, Αβραάμ εζήλωσας, μακαριώτατε, τούς απανταχόθεν προσιόντας προθύμως δεχόμενος, καί προβλέπων τούτων, καί προορών τάς επελεύσεις, ανεκήρυττες πάσι τρανότατα.
Σε όσους τον επισκέπτονταν τους φιλοξενούσε προσφέροντάς τους πνευματική και υλική τροφή μέχρι κορεσμού μη φειδόμενος φιλοξενίας ακόμη και αν γνώριζε ότι δεν είχε άλλες τροφές. Κοντά στην καλύβα του καλλιεργούσε κήπο με κάθε λογής λαχανικά και όλα τα πρόσφερε πρόθυμα στους έχοντες ανάγκη και στους περαστικούς. Όταν βρισκόταν στο ξερονήσι Άμπελος, στο οποίο πολλές φορές στερήθηκε όχι μόνο το ψωμί αλλά και το νερό, και η αδελφή του τού πήγε ψωμιά, δεν τα έφαγε, αλλά της είπε ότι αυτά είναι για την ανάγκη άλλων. Αν και η αδελφή του δεν έβλεπε άλλους στο νησί, ο Όσιος πράγματι πρόσφερε τα ψωμιά σε ναύτες, που προσάραξαν με το πλοίο τους στο νησί λόγω τρικυμίας, από την οποία σώθηκαν με επέμβαση του Αγίου. Στο νησί Άμπελος, που είχε καταφύγει μαζί με άλλους ανθρώπους λόγω εχθρικών επιδρομών, κάθε μέρα έφευγε και μετέφερε νερό και έδινε στους ανθρώπους, αλλά και κρασί και τρόφιμα όταν είχε τους μοίραζε, καθώς και ψάρια που ο ίδιος ψάρευε.
Χάριν μεγίστην εισδέδεξαι, παρά Χριστού τού Θεού, καί κατ αξίαν τών πόνων σου, προοράν τά μέλλοντα, καί προλέγειν σαφέστατα, ιάσθαι νόσους, διώκειν δαίμονας, εν τώ καιρώ δέ τής προσευχής από γής, ώ ξένου θαύματος! εις αέρα αίρεσθαι, σωματικού, πάχους μή κωλύοντός σε, παναοίδιμε.
Λαμβάνει από το Θεό το προφητικό χάρισμα. Προφητεύει είκοσι χρόνια πριν την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Σαρακηνούς λέγοντας: «Ρωμανός Κρήτην χειρούται». Όταν κάποιος τον ρώτησε αν εννοούσε τον αυτοκράτορα Ρωμανό τον πρεσβύτερο, που τότε βασίλευε, ο Όσιος απάντησε «Ουχ ούτος αλλ έτερος». Πράγματι η απελευθέρωση της Κρήτης έγινε 20 χρόνια μετά, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Ρωμανός Β΄. Προείπε την επιδρομή των Βουλγάρων στον ελλαδικό χώρο «Ελλάς ελαθήσεται καί Πελοπόννησος πολεμηθήσεται». Όταν λόγω των επιδρομών των Ούγγρων ο Όσιος με πολλούς από τα γύρω χωριά κατέφυγαν στην Άμπελο, και στη συνέχεια ο λαός θέλησε να περάσει απέναντι στην Πελοπόννησο, πιστεύοντας ότι η Στερεά Ελλάδα δεν θα απελευθερωνόταν σύντομα, ο Όσιος τους εμπόδισε λέγοντας: «Εαρινόν τό νέφος, αδελφοί καί όσον ούπω διαλυθήσεται καί η αιθρία φαιδρότερον ημίν επιλάμψει».
Άκακος, όσιος, ευθύς καί ήμερος, καί ακέραιος ώφθης, πάτερ Λουκά όθεν μεμακάρισαι, παρά τού πάντων Ποιητού, καί Δεσπότου παμμακάριστε.
Xωρίς κακία πρόσφερε τη βοήθειά του σε κάθε έλλογο κι άλογο ον που συναντούσε, μάλιστα στο κελί του είχε κλεισμένους δυο όφεις και τους έτρεφε για αρκετό καιρό, αλλά και για τα σπουργίτια του αγρού μεριμνούσε για την τροφή τους. Πάντα ήταν ήρεμος και δεν εξοργιζόταν, όπως κάποτε που τον έκλεψαν, αλλά άφησε στο Θεό να μεταχειρισθεί τον κλέφτη.
Καλώς τελέσας τόν ιερόν, βίον σου, παμμάκαρ, καί λαβών από Θεού τήν αντίδοσιν, χάριν ιαμάτων, τυφλούς εφώτισας, χωλούς καί παραλύτους αποτελών υγιείς.
Τυφλοί, παράλυτοι, δαιμονισμένοι, χωλοί, λεπροί θεραπεύονται υπό του Οσίου προ του θανάτου Του αλλά και μετά καταφεύγοντες στον τάφο Του και στη λάρνακα, όπου βρίσκεται το ιερό του λείψανο, ώστε ο υμνογράφος του να αναφωνεί: Η θήκη τών σών λειψάνων, Λουκά, πηγή αναδέδεικται, ιαμάτων εν ή πάς προστρέχων, εκλυτρούται παντοίων παθών, σέ μακαρίζων, Όσιε, καί υμνών τόν Δεσπότην Χριστόν.
«Έπλησε Λουκάς θαυμάτων τήν Ελλάδα,
Ός ουδέ νεκρός παύεται τών θαυμάτων»
Προ του θανάτου του ο Όσιος προλέγει πως πρόκειται ο Θεός για λόγους που μόνο αυτός γνωρίζει, να δοξάσει αυτόν τον τόπο και πλήθη πιστών θα συρρέουν μέχρι τη συντέλεια του κόσμου και θα δοξάζουν το εκείνου θείο όνομα.
«Μέλλει γάρ τώ Θεώ λόγοις οίς αυτός οίδεν αρρήτοις δοξάσαι τόν τόπον, άχρι γούν καί τής συντελείας πλήθους τών πιστών ενταύθα συνερχομένων καί τό εκείνου θείον όνομα δοξαζόντων».
Επιμέλεια κειμένου: Αρετή Μουλαρά, Θεολόγος-M.Th.
Ιερά Μητρόπολη Θηβών, Λεβαδείας και Αυλίδος
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Ακολουθίαι τού Οσίου καί Θεοφόρου πατρός ημών Λουκά τού εν τώ Στειρίω τής Ελλάδος, (Στείριον: Έκδοσις Ιεράς Βυζαντινής Μονής Οσίου Λουκά, 2001).
Κρέμου, Γεωργίου, Προσκυνητάριον τής εν τή Φωκίδι Μονής τού Οσίου Λουκά τούπίκλιν Στειριώτου, τόμος Α΄, (Εν Αθήναις: Έκδ. Εκ τού τυπογραφείου τής Εφημερίδος τών Συζητήσεων, 1874).
Σοφιανού, Δημητρίου, Όσιος Λουκάς-Ο βίος του: Προλεγόμενα-μετάφραση-κριτική έκδοση τού κειμένου, Αγιολογική Βιβλιοθήκη 1, (Αθήνα: Εκδόσεις Ακρίτας, 19932).
