Θεολογική Σχολή Χάλκης: Επιστημονικά όργανα και πειραματική διδασκαλία των φυσικών επιστημών

 Λάππα Χρυσάνθη, φιλόλογος

Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης  έχει μία πλούσια, αλλά και γεμάτη περιπέτειες ιστορία. Μία από τις πιο άγνωστες πτυχές της είναι η ύπαρξη εργαστηρίου φυσικής και η διδασκαλία του αντίστοιχου μαθήματος, κάτι όχι αυτονόητο σε μία θεολογική σχολή.

Ο διασωζόμενος εξοπλισμός του εργαστηρίου είναι ιδιαίτερης επιστημονικής, ιστορικής, εκπαιδευτικής αλλά και αισθητικής αξίας. Τα περισσότερα όργανα και διατάξεις, που αποκτήθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα,  προέρχονται από σημαντικούς γαλλικούς κατασκευαστικούς οίκους, ενώ υπάρχει κι αξιόλογος εξοπλισμός που αγοράστηκε από τις Η.Π.Α. τη δεκαετία του 1950.

Στο ανά χείρας βιβλίο παρουσιάζεται αρχικά η χρονική εξέλιξη της διδασκαλίας των μαθημάτων της φυσικής και της χημείας στη Σχολή. Η συνέχεια είναι  αφιερωμένη στην περιγραφή, τη χρήση και την ιστορία κάθε τμήματος του πλούσιου εξοπλισμού του εργαστηρίου, ενώ η ιστορία των κατασκευαστών ή εφευρετών που σχετίζονται με τον εξοπλισμό αυτόν παρατίθεται στα τελευταία κεφάλαια.

Ελπίζουμε πως η συγκεκριμένη μονογραφία θα αναδείξει μία ελάχιστα μελετημένη όψη της πολύχρονης λειτουργίας της Σχολής, αλλά και γενικότερα της παιδείας του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης.

Ο Παναγιώτης (Τάκης) Λάζος  γεννήθηκε το 1971 στην Αθήνα. Είναι φυσικός, εκπαιδευτικός στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση και υπεύθυνος του Εργαστηριακού Κέντρου Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Φ.Ε.) Ηλιούπολης στην Αθήνα.

Κύριο ρόλο ανάμεσα στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα παίζει η ιστορία των επιστημονικών οργάνων και η χρήση τους στην εκπαίδευση. Στα πλαίσια αυτά, έχει προχωρήσει στην καταγραφή, ταυτοποίηση και ανάδειξη των επιστημονικών οργάνων (τέλη 19ου – αρχές 20ου αιώνα) που υπάρχουν σε αρκετά σχολεία του ελληνικού χώρου και ιδιαίτερα στην Κωνσταντινούπολη. Ερευνά, επίσης, τους λόγους και τους τρόπους χάρη στους οποίους αποκτήθηκαν τα όργανα αυτά καθώς και το αν και πώς τα αξιοποιήθηκαν στα πλαίσια της διδασκαλίας της φυσικής και της χημείας. 

Παράλληλα σε συνεργασία με συναδέλφους εκπαιδευτικούς προτείνει πρωτότυπα πειράματα φυσικής και υλοποιεί κατασκευές για διάφορα θέματα της φυσικής με στόχο την αξιοποίησή τους στα σχολεία.

Εισηγήσεις και άρθρα του συγγραφέα σχετικά με τα παραπάνω θέματα μπορούν να βρεθούν στην διαδικτυακή διεύθυνση: https://en-uoa-gr.academia.edu/PANAGIOTISLAZOS