ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», το 2026 θα είναι χρονιά μεγάλων ανατροπών για το ασφαλιστικό.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Στο προσκήνιο έρχονται τέσσερις μεγάλες αλλαγές, που αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους: η αναμόρφωση της προσωπικής διαφοράς, η εφαρμογή του νέου δείκτη μισθών (ΝΕΑΣ), οι ετήσιες αυξήσεις και το ετήσιο επίδομα των 250 ευρώ.
Παράλληλα, στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ειδικοί εργατολόγοι που τόνισαν ότι το 2026 θα κριθεί και το ζήτημα των αναδρομικών αλλά και της αμφιλεγόμενης Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
1. Προσωπική διαφορά – η μεγάλη αδικία που κρατάει 650.000 συνταξιούχους πίσω
Η προσωπική διαφορά αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο «αγκάθι». Πρόκειται για τον μηχανισμό που κρατά περίπου 650.000 συνταξιούχους εκτός πραγματικών αυξήσεων. Από το 2023 έως το 2025, οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι έχασαν αθροιστικά πάνω από 13% σε αγοραστική δύναμη, αφού όλες οι αυξήσεις συμψηφίστηκαν με την προσωπική διαφορά.
Αν το 2026 δεν υπάρξει γενναία παρέμβαση, οι απώλειες θα φτάσουν σχεδόν το 15%. Στελέχη του Υπουργείου Εργασίας εξετάζουν τρία σενάρια:
1. Ολική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και ένταξη όλων στο νέο καθεστώς αυξήσεων.
2. Σταδιακή μείωση σε βάθος τριετίας, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος.
3. Μερική απορρόφηση, με μικρές αυξήσεις για όσους έχουν υψηλή προσωπική διαφορά.
Όπως τόνισε εργατολόγος στο vimaorthodoxias.gr: «Η προσωπική διαφορά είναι μόνιμη αδικία. Είτε θα σπάσει οριστικά το 2026, είτε οι συνταξιούχοι αυτοί θα μείνουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας».
2. – Νέος Δείκτης Μισθών από 1/1/2026
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι η εφαρμογή του Νέου Δείκτη Μισθών (ΝΕΑΣ). Από 1ης Ιανουαρίου 2026, ο υπολογισμός των συντάξιμων αποδοχών θα γίνεται με βάση τη μεταβολή μισθών και όχι μόνο τον πληθωρισμό.
Αυτό θεωρείται ευνοϊκό για τους ασφαλισμένους, καθώς οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα αυξάνονται συνήθως ταχύτερα. Έτσι, μια αύξηση μισθών κατά 4,5% το 2025 θα οδηγήσει σε αντίστοιχη αύξηση στις ανταποδοτικές συντάξεις.
Ωστόσο, ο ΝΕΑΣ θα συνδεθεί και με τις εισφορές. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι αγρότες θα δουν τις εισφορές τους να ακολουθούν τον δείκτη μισθών του ιδιωτικού τομέα. Στόχος, όπως εξηγούν στελέχη του e-ΕΦΚΑ, είναι να αποφευχθεί μια απότομη αύξηση που θα προέκυπτε αν συνυπολογίζονταν και οι αυξήσεις σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ.
3. Ετήσιες αυξήσεις – πόσα χρήματα θα μπουν στην τσέπη
Οι συντάξεις Ιανουαρίου 2026 θα φέρουν αυξήσεις της τάξης του 2,5%–2,7%. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι χωρίς προσωπική διαφορά θα δουν καθαρές αυξήσεις από 14 έως 81 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξής τους.
Παράδειγμα:
• Σύνταξη 600€ → αύξηση 15€.
• Σύνταξη 1.000€ → αύξηση 27€.
• Σύνταξη 1.500€ → αύξηση 40€.
• Σύνταξη 3.000€ → αύξηση 81€.
Ωστόσο, για τους συνταξιούχους με προσωπική διαφορά, τα ποσά αυτά θα λειτουργήσουν ως «λογιστικός συμψηφισμός» και δεν θα δουν αύξηση στην τσέπη τους.
4. Επίδομα 250 ευρώ – ποιοι το δικαιούνται
Από τον Νοέμβριο του 2025 και κάθε χρόνο, περίπου 1,4 εκατ. χαμηλοσυνταξιούχοι θα λαμβάνουν το ετήσιο επίδομα των 250 ευρώ. Πρόκειται για στοχευμένη ενίσχυση με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Δικαιούχοι είναι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών με εισόδημα έως 14.000€ (άγαμοι) ή 26.000€ (έγγαμοι). Το ποσό θα δίνεται μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, με δημοσιονομικό κόστος 360 εκατ. ευρώετησίως. Δικαιούχοι είναι επίσης άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες, που λαμβάνουν ενίσχυση από τον ΟΠΕΚΑ.
5. Αναδρομικά και ΕΑΣ – το «καυτό μέτωπο»
Οι εκκρεμείς αποφάσεις δικαστηρίων αναμένεται να κρίνουν το αν θα καταβληθούν νέα αναδρομικά. Οι βασικές κατηγορίες είναι:
• περικοπές επικουρικών,
• μειώσεις κύριων συντάξεων του Ν. 4093/2012,
• κατάργηση δώρων,
• αναδρομικά συνταξιούχων Δημοσίου,
• ΕΑΣ αποστράτων.
Αν δικαιωθούν οι συνταξιούχοι, το κόστος θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ και πιθανότατα θα καταβληθεί σε δόσεις.
Όσον αφορά την ΕΑΣ, η οποία παρακρατείται από υψηλότερες συντάξεις, εξετάζεται σταδιακή μείωση. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Οικονομικών, ενδέχεται να υπάρξει ελάφρυνση για τους απόστρατους και τους συνταξιούχους του Δημοσίου, που φέρουν το μεγαλύτερο βάρος.
Τι λένε οι εργατολόγοι
Στο vimaorthodoxias.gr, οι εργατολόγοι ήταν ξεκάθαροι:
• «Η προσωπική διαφορά πρέπει να καταργηθεί. Είναι ο μεγαλύτερος μηχανισμός αδικίας στο ασφαλιστικό».
• «Ο ΝΕΑΣ μπορεί να φέρει δικαιότερες αυξήσεις, αλλά χρειάζεται προσοχή στις εισφορές».
• «Τα αναδρομικά είναι εκκρεμότητα που δεν μπορεί να μείνει άλλο αναπάντητη».
• «Η ΕΑΣ έχει χάσει το νόημά της. Αν δεν μειωθεί, θα οδηγήσει σε νέες δικαστικές προσφυγές».
Το 2026 θα είναι χρονιά-σταθμός για τις συντάξεις. Οι τέσσερις βασικές αλλαγές που παρουσίασαν «Τα Νέα» και το πέμπτο ζήτημα που τόνισαν οι εργατολόγοι στο vimaorthodoxias.gr συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό.
Η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει αν θα αποκαταστήσει αδικίες ετών ή αν θα αφήσει τους συνταξιούχους μετέωρους. Για τους ίδιους τους συνταξιούχους, τα διακυβεύματα είναι ξεκάθαρα: πραγματικές αυξήσεις, δικαιοσύνη στα αναδρομικά, και τέλος στην αβεβαιότητα.
Όπως είπε χαρακτηριστικά συνταξιούχος στο ρεπορτάζ: «Δεν ζητάμε χάρη. Ζητάμε τα δικά μας χρήματα, τον ιδρώτα μιας ζωής».
