ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Τι έκριναν τα ανώτατα δικαστήρια και γιατί «τρέχουν» οι αποφάσεις-Ο φετινός Φεβρουάριος αποτέλεσε σημείο καμπής: η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου «κλείδωσε» ότι οι κρίσιμες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις περικοπές του 11μήνου (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016) ισχύουν στο ακέραιο για κύριες, επικουρικές και Δώρα.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Αυτό άνοιξε τον δρόμο για επίσπευση εκδίκασης στα Πρωτοδικεία και στο Ελεγκτικό Συνέδριο με αποτέλεσμα να πληθαίνουν οι τελεσίδικες αποφάσεις υπέρ των συνταξιούχων.
Οι πρώτες πληρωμές ήδη γίνονται για όσους είχαν ασκήσει προσφυγές έως τον Ιούλιο του 2020, με ποσά που στις επικουρικές και τα Δώρα φτάνουν ενδεικτικά έως 4.527 ευρώ, ενώ στους δημοσίους υπαλλήλους τα επιστρεφόμενα της ΕΑΣ για 2017–2018 φτάνουν έως 11.753 ευρώ. Οι τόκοι (παλαιότερα 6%, κατόπιν 3,5%) προστίθενται μέχρι την ημέρα εξόφλησης, αυξάνοντας το καθαρό πληρωτέο.
Ποιοι πληρώνονται άμεσα και ποιο είναι το «μονοπάτι» της πληρωμής
Για τις περιπτώσεις με τελεσίδικες αποφάσεις, η διαδικασία παραμένει συγκεκριμένη: επίδοση της απόφασης στον e-ΕΦΚΑ, γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και εκκαθάριση/πίστωση από τις υπηρεσίες πληρωμών. Οι υπηρεσιακοί παράγοντες περιγράφουν ότι οι γνωμοδοτήσεις είναι πλέον τυποποιημένες, ώστε να αποφεύγονται νέες καθυστερήσεις. Στο μεταξύ, «τρέχει» και ο φάκελος των επανυπολογισμών με τον νόμο 4670/2020 (βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης για πάνω από 30 έτη ασφάλισης), που αποδίδει αυξήσεις και αναδρομικά από τον Οκτώβριο του 2019 και μετά — σε αρκετές περιπτώσεις μέχρι και 72 μήνες.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ- ΦΑΚΕΛΟΣ: Τι θα γίνει με όσους δεν έκαναν αγωγές
Το πιο μεγάλο κενό αφορά περίπου 800.000 συνταξιούχους που δεν προσέφυγαν για επικουρικές/Δώρα, είτε επειδή θεώρησαν ότι καλύπτονται από τη νομολογία, είτε επειδή ο νόμος του 2020 έσβησε τις αξιώσεις χωρίς εκκρεμή δίκη. Κατά πληροφορίες, εξετάζεται πολιτική λύση με εφάπαξ ποσό για τους «μη προσφεύγοντες», ώστε να αποκατασταθεί εν μέρει η ανισορροπία με όσους δικαιώνονται δικαστικά. Το εύρος που συζητείται υπηρεσιακά κινείται μεταξύ 500 και 700 ευρώ ανά δικαιούχο· πρόκειται για επιλογή που δεν έχει ακόμη δεσμευτικά ανακοινωθεί, αλλά βρίσκεται στο τραπέζι.
Χρονοδιάγραμμα πληρωμών έως το τέλος του 2025
Το επιχειρησιακό πλάνο που περιέγραψαν οι αρμόδιοι υπηρεσιακοί έχει ως στόχο να «σβήσει» το μεγαλύτερο μέρος των εκκρεμοτήτων μέχρι την εκπνοή του έτους. Συνοπτικά:
• Έως 31 Δεκεμβρίου 2025:
1. Εκκαθάριση όλων των τελεσίδικων αποφάσεων που έχουν ήδη επιδοθεί στον e-ΕΦΚΑ, ξεκινώντας από τις υψηλότερες επιδικασθείσες οφειλές σε επικουρικές (ΔΕΚΟ – Τράπεζες) και τις αποφάσεις ΕΑΣ στο Δημόσιο.
2. Ολοκλήρωση της πλειονότητας των επανυπολογισμών κύριων συντάξεων με πίστωση αυξήσεων και αναδρομικών (όπου προκύπτουν).
3. Νομοτεχνική προετοιμασία της οριζόντιας ρύθμισης για όσους δεν προσέφυγαν, ώστε να μην επηρεάζονται οι εκκρεμείς δίκες.
• Τι σημαίνει για τον συνταξιούχο: Όσοι έχουν αποφάσεις «στο χέρι» και τις επιδώσουν εγκαίρως βλέπουν την αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών. Όσοι περιμένουν επανυπολογισμό, θα λαμβάνουν σταδιακά αυξήσεις με πακέτο αναδρομικών.
Οι πρώτοι τέσσερις μήνες του 2026: «ζώνη ασφαλείας» για το κλείσιμο εκκρεμοτήτων
Για την περίοδο Ιανουάριος – Απρίλιος 2026 προβλέπονται τρεις παράλληλες ροές:
1. Καταβολή του εφάπαξ στους μη προσφεύγοντες (εφόσον προκριθεί πολιτικά), με στόχο να ολοκληρωθεί έως τέλους Απριλίου.
2. Σκούπισμα δικαστικών αποφάσεων που θα έχουν εκδοθεί στο μεσοδιάστημα, με αυστηρή τήρηση της προθεσμίας των 60 ημερών από την επίδοση.
3. Ενιαία εφαρμογή προσαυξήσεων επικουρικών λόγω πρόσθετων εισφορών (>6%), με σαφείς οδηγίες προς τα τμήματα του πρώην ΕΤΕΑΕΠ ώστε να μην «χάνονται» δικαιώματα.
Προσαυξήσεις επικουρικών για έξτρα εισφορές: τι να ελέγξετε
Χιλιάδες συνταξιούχοι που είχαν καταβάλει αυξημένες εισφορές στην επικουρική ασφάλιση (π.χ. βαρέα, ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ/τραπεζών) δικαιούνται προσαύξηση στην επικουρική τους, η οποία σε ορισμένες αποφάσεις δεν υπολογίστηκε. Η σύσταση είναι να ζητηθεί αναλυτική βεβαίωση εισφορώνκαι, αν δεν υπάρχει ενσωματωμένη προσαύξηση, να υποβληθεί αίτηση θεραπείας στον κλάδο επικουρικής του e-ΕΦΚΑ. Χρήσιμα έγγραφα ανακοινώνονται συστηματικά από το Υπουργείο Εργασίας, ενώ η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως παραμένει το σημείο αναφοράς για κάθε οριζόντια ρύθμιση.
Δημόσιοι υπάλληλοι και ΕΑΣ: τι ισχύει και ποιοι πληρώνονται
Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου, η νομολογία του Ελεγκτικού για την ΕΑΣ έχει σταθεροποιήσει το πλαίσιο. Όσοι προσέφυγαν πριν την κρίσιμη απόφαση λαμβάνουν αναδρομικά έως πενταετίας, σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από 30.000 ευρώ. Οι περισσότεροι που κινήθηκαν μετά, δικαιώνονται για τη διετία 2017–2018 με ποσά έως 11.753 ευρώ. Ο νομικός «διάδρομος» είναι καθαρός ώστε ο e-ΕΦΚΑ να πληρώνει χωρίς νέους γύρους αμφισβητήσεων, ενώ η Διοικητική Δικαιοσύνη (Ελεγκτικό Συνέδριο) δημοσιεύει συστηματικά τις αποφάσεις που αφορούν οριζόντιες κατηγορίες.
Για όσους έχουν εκκρεμείς αγωγές: πρακτικά βήματα
Οι συνταξιούχοι με ανοιχτές υποθέσεις πρέπει να προσέξουν δύο σημεία:
α) Ακριβής προσδιορισμός περικοπών στην αγωγή για το 11μηνο 6/2015–5/2016. Αν τα ποσά λείπουν ή είναι λανθασμένα, το δικαστήριο θα ζητήσει στοιχεία από τον e-ΕΦΚΑ, παρατείνοντας τον χρόνο έκδοσης.
β) Άμεση επίδοση της τελεσίδικης απόφασης στον e-ΕΦΚΑ· από εκείνη τη μέρα μετράει η προθεσμία πληρωμής. Η συνεχής παρακολούθηση των ανακοινώσεων του ΣτΕ και του Υπουργείου Εργασίας βοηθά να εντοπίζονται εγκύκλιοι που επιταχύνουν διαδικασίες.
Πολιτική λύση για τους «εκτός κάδρου»: τι μπορεί να περιλαμβάνει
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της μια δύσκολη ισορροπία: να σεβαστεί απολύτως τις δικαστικές αποφάσεις και να μην αφήσει απ’ έξω όσους δεν προσέφυγαν, επειδή η ίδια η νομοθεσία του 2020 μπλόκαρε αξιώσεις. Η πρόταση που συζητείται προβλέπει εφάπαξ για τους μη προσφεύγοντες, χρηματοδοτούμενο από ειδικό κωδικό του προϋπολογισμού, που δεν θα επικαλύπτει ούτε θα αναιρεί τις δικαστικές επιδικάσεις. Η υλοποίηση θα απαιτήσει σαφή δημοσιονομική πρόβλεψη από το Γενικό Λογιστήριο και συντονισμό με τον e-ΕΦΚΑ για να μην «παγώσουν» άλλες πληρωμές. Το κρίσιμο είναι το πότε: το ρεαλιστικό παράθυρο υλοποίησης τοποθετείται στο πρώτο τετράμηνο του 2026.
Δυο ταχύτητες, κοινός στόχος
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι τα αναδρομικά προχωρούν με δύο ταχύτητες: οι δικαστικά δικαιωθέντες πληρώνονται ήδη ή μπαίνουν σε ουρά με σαφή βήματα, ενώ για τους «εκτός» προκρίνεται πολιτική λύση με εφάπαξ. Αν το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, έως το τέλος του 2025 θα έχουν αποσυμφορηθεί οι μεγάλες εκκρεμότητες και οι πρώτοι τέσσερις μήνες του 2026 θα λειτουργήσουν ως «τελική σκούπα».
