ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκονται χιλιάδες συνταξιούχοι που βλέπουν φως στο τούνελ των παλαιών αδικιών που έφερε ο νόμος Κατρούγκαλου (ν.4387/2016) σε συνδυασμό με την αδράνεια του ΕΤΕΑΕΠ και του e-ΕΦΚΑ στην απόδοση των προσαυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις, για όσους είχαν καταβάλει εισφορές άνω του 6% πριν από το 2014.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Τα ποσά που αναλογούν στους θιγόμενους φτάνουν ακόμη και τις 16.800 ευρώ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που επικαλούνται συνταξιοδοτικοί κύκλοι και το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις».
Πρόκειται για τουλάχιστον 100.000 συνταξιούχους από 16 ταμεία επικουρικής ασφάλισης με υψηλές εισφορές, που δικαιούνται σημαντική προσαύξηση αλλά δεν την έχουν λάβει.
Οι δικαιούχοι και οι χαμένες αυξήσεις
Τα επικουρικά ταμεία που ενσωματώθηκαν στον ΕΤΕΑΕΠ και διατηρούσαν επιπλέον εισφορές πέραν του 3% (από πλευράς ασφαλισμένου), μεταξύ των οποίων το ΤΕΑΠΕΤΕ (Εμπορικής Τράπεζας), το ΛΕΠΕΤΕ (Εθνικής Τράπεζας), η ΔΕΗ, η ΕΡΤ, τα ταμεία των εμποροϋπαλλήλων (ΤΕΑΥΕΚ), των χημικών (ΤΕΑΧ) και άλλα, είναι αυτά που δημιουργούν τον πυρήνα των δυνητικά ωφελούμενων.
Όπως προβλέπει ο νόμος 4387/2016 και διατήρησε και ο νόμος Βρούτση (ν.4670/2020), για κάθε επιπλέον μονάδα εισφοράς, δικαιούται ο συνταξιούχος προσαύξηση 0,075% ανά έτος. Δηλαδή, κάποιος που είχε εισφορές 9% αντί για 6% επί 25 έτη δικαιούται προσαύξηση περίπου 5,6% επί των συντάξιμων αποδοχών του, μόνο για την επικουρική του.
Όμως, παρά τη νομοθετική πρόβλεψη, το ΕΤΕΑΕΠ δεν έχει ενσωματώσει τις αυξήσεις σε χιλιάδες συντάξεις. Η Ανεξάρτητη Αρχή Συνήγορος του Πολίτη επιβεβαιώνει με έγγραφο του ότι ο νόμος δεν εφαρμόστηκε για αρκετές περιπτώσεις και καλεί τον e-ΕΦΚΑ να αποδώσει τις αναλογούσες προσαυξήσεις με τα αντίστοιχα αναδρομικά ποσά.
Ποια είναι τα ποσά – Πίνακας ενδεικτικών αναδρομικών
Τα αναδρομικά που μπορούν να διεκδικήσουν οι συνταξιούχοι ανέρχονται σε χιλιάδες ευρώ. Για παράδειγμα:
Τα ποσά αυτά αντιστοιχούν σε πραγματικές περιπτώσεις συνταξιούχων που είτε έχουν ήδη προσφύγει είτε βρίσκονται στη διαδικασία υποβολής αιτήσεων θεραπείας ή ακόμα και προσφυγών στη Δικαιοσύνη.
Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι
Οι συνταξιούχοι που θεωρούν ότι εντάσσονται στην κατηγορία αυτή, πρέπει:
1. Να διασταυρώσουν ότι η εισφορά για επικουρική ασφάλιση ξεπερνούσε το 6%.
2. Να ελέγξουν εάν στην απόφαση απονομής της επικουρικής σύνταξής τους αναγράφεται ρητά ότι υπολογίστηκαν οι αυξημένες εισφορές.
3. Αν δεν αποδόθηκε προσαύξηση, να υποβάλουν αίτηση θεραπείας στον ΕΦΚΑ – ΕΤΕΑΕΠ με αριθμό πρωτοκόλλου για να διακόψουν την πενταετή παραγραφή.
4. Σε περίπτωση μη απάντησης ή απόρριψης, να προσφύγουν δικαστικά με νομική υποστήριξη.
Νέα δεδομένα για την προσωπική διαφορά
Παράλληλα με τα αναδρομικά στις επικουρικές, στο τραπέζι βρίσκονται και οι τροποποιήσεις στην προσωπική διαφορά. Η κυβέρνηση εξετάζει –όπως έχει διαρρεύσει– νέο σχήμα εξομάλυνσης, ώστε η προσωπική διαφορά που διατηρούν αρκετοί συνταξιούχοι, να μειώνεται σταδιακά, δίνοντας χώρο για αυξήσεις.
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εργασίας, για περίπου 380.000 συνταξιούχους, θα δοθεί μερική ή ολική εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς έως το 2026. Αυτό αφορά κυρίως όσους έχουν ήδη πάρει δύο αυξήσεις, αλλά ακόμη διατηρούν υψηλό αρνητικό υπόλοιπο.
Η διαδικασία θα γίνει πιθανότατα μέσω fast track επανυπολογισμού, με στόχο να απελευθερωθούν οι αυξήσεις σε ένα σύστημα “τριών ταχυτήτων”: α) όσοι λαμβάνουν ήδη αυξήσεις, β) όσοι έχουν μικρή προσωπική διαφορά και μπαίνουν σταδιακά σε αυξήσεις, και γ) όσοι έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά και θα τη δουν να μειώνεται σημαντικά για πρώτη φορά.
Η ΕΑΣ και η φορολόγηση των επιστροφών
Στο μεταξύ, ξεκινά και η εκκαθάριση των κρατήσεων ΕΑΣ (Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων), που είχαν επιβληθεί αντισυνταγματικά από το 2010 και μετά. Η ΑΑΔΕ επεξεργάζεται τον τρόπο επιστροφής των ποσών, ενώ οι πρώτες δοκιμές για επιστροφές μέσω συμψηφισμών ή απευθείας καταβολής σε τραπεζικούς λογαριασμούς ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη.
Οι συνταξιούχοι που έχουν ήδη δει επιστροφές στο εκκαθαριστικό τους, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:
• Τα αναδρομικά της ΕΑΣ φορολογούνται, ανάλογα με το έτος που αφορούν.
• Αν η επιστροφή αφορά ποσά από το 2017 και μετά, τότε επιμερίζεται σε διαφορετικά φορολογικά έτη, και δηλώνεται ανάλογα.
Για τον σκοπό αυτό, η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του e-ΕΦΚΑ αναμένεται να εκδώσει οδηγίες υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων, ώστε οι δικαιούχοι να αποφύγουν φορολογικές παγίδες.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα
Η πίεση των συνταξιούχων –ιδίως των λεγόμενων “υψηλόμισθων” επικουρικών ασφαλισμένων– προς τον ΕΦΚΑ και την κυβέρνηση αυξάνεται καθημερινά. Το υπουργείο Εργασίας, σε συνεργασία με την Εθνική Αναλογιστική Αρχή, εξετάζει το κόστος και τις δυνατότητες οριζόντιας αποκατάστασης.
Παράλληλα, εργατολόγοι επισημαίνουν πως, πέρα από τις προσωπικές ενέργειες κάθε συνταξιούχου, είναι σημαντική και η μαζική κινητοποίηση, με ομαδικές αιτήσεις και ενστάσεις. Αυτό, όπως λένε, θα ενισχύσει τη θεσμική πίεση και θα περιορίσει τον κίνδυνο περαιτέρω καθυστερήσεων ή παραγραφής δικαιωμάτων.
Η υπόθεση των αναδρομικών προσαυξήσεων σε επικουρικές, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην προσωπική διαφορά και την ΕΑΣ, συνθέτει ένα πολυσύνθετο σκηνικό με πολλές παγίδες αλλά και ευκαιρίες για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Όσοι είχαν υψηλές εισφορές, πρέπει να ενεργοποιηθούν άμεσα, να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους και να κινηθούν με σωστή ενημέρωση. Οι θεσμοί υπάρχουν, οι διαδικασίες υπάρχουν – η βούληση είναι το ζητούμενο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, ήδη έχει προγραμματιστεί τεχνική συνάντηση στο υπουργείο για το ζήτημα της εφαρμογής των αυξημένων εισφορών, με στόχο την έκδοση ερμηνευτικής εγκυκλίου που θα απελευθερώσει τις καθυστερούμενες προσαυξήσεις.
