ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ριζικές αλλαγές από το 2026 – Στο τραπέζι και τα αναδρομικά. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 ξεκινά μια νέα εποχή για τις συντάξεις, καθώς τίθεται σε εφαρμογή ο νέος μηχανισμός αυξήσεων που αφορά κυρίως τους 671.586 συνταξιούχους με προσωπική διαφορά, οι οποίοι στερήθηκαν τις αυξήσεις των ετών 2023, 2024 και 2025.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει ότι η σχετική διάταξη θα κατατεθεί στη Βουλή εντός Οκτωβρίου και θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα καταβάλλονται οι αυξήσεις και θα αντιμετωπίζεται η πολυσυζητημένη προσωπική διαφορά.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ρυθμίσεις για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία αναμένεται να μειωθεί ή να επανυπολογιστεί για περίπου 380.000 συνταξιούχους, ανοίγοντας τον δρόμο και για καταβολή αναδρομικών ποσών έως και 3.751 ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν φτάσει στο Υπουργείο Εργασίας.
Πώς θα λειτουργεί ο νέος μηχανισμός – Το 2026 η μισή αύξηση, το 2027 ολόκληρη
Ο νέος μηχανισμός αλλάζει ριζικά το τοπίο. Όπως προβλέπεται στη διάταξη, το 2026 οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά θα λάβουν τουλάχιστον το 50% της αύξησης στην τσέπη, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα χρησιμοποιηθεί για να μειώσει το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Από 1/1/2027 και εφεξής, οι αυξήσεις θα δίνονται ολόκληρες στην εθνική και ανταποδοτική σύνταξη, ανεξάρτητα από την ύπαρξη προσωπικής διαφοράς, η οποία θα καταβάλλεται ξεχωριστά ως ειδική παροχή και δεν θα συμψηφίζεται πλέον με τις αυξήσεις.
📌 Παράδειγμα: Συνταξιούχος με σύνταξη 1.000 € και προσωπική διαφορά 50 € θα λάβει αύξηση 2,6% (26 €). Από αυτά, τα 13 € θα μπουν στην τσέπη και τα άλλα 13 € θα μειώσουν την προσωπική διαφορά στα 37 €. Συνολικά, θα εισπράξει 1.063 €.
Αναδρομικά και ΕΑΣ: Ποιοι θα δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους
Το ζήτημα της ΕΑΣ επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις εργατολόγων και πληροφορίες από τον e-ΕΦΚΑ, η κυβέρνηση εξετάζει την επιστροφή κρατήσεων ΕΑΣ για την περίοδο 2017–2021, με τα ποσά να κυμαίνονται:
- Από 980 έως 1.500 ευρώ για όσους έχουν κύρια σύνταξη από 1.000 έως 1.400 ευρώ.
- Από 2.000 έως 3.751 ευρώ για όσους έχουν σύνταξη άνω των 1.800 ευρώ.
- Μέση επιστροφή περίπου 2.300 ευρώ για τις περισσότερες κατηγορίες.
Η επιστροφή θα γίνει είτε εφάπαξ είτε σε 2 έως 3 δόσεις μέσα στο 2025–2026, με στόχο να συνδυαστεί με τις ετήσιες αυξήσεις και τις ενισχύσεις που προγραμματίζονται από το Υπουργείο Οικονομικών.
Πώς καταργείται η προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά – ένα ποσό που «προστάτευε» τις παλιές συντάξεις από μειώσεις αλλά ταυτόχρονα μπλόκαρε τις αυξήσεις – καταργείται σταδιακά. Το 2026 θα παραμείνει ως υπόλοιπο που θα μειώνεται με κάθε αύξηση. Από το 2027 θα αποτελεί ξεχωριστή παροχή, χωρίς να εμποδίζει πλέον τις αυξήσεις.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ακόμη και αν η προσωπική διαφορά δεν μηδενιστεί, οι αυξήσεις θα δίνονται ολόκληρες κάθε χρόνο, αποκαθιστώντας μια μεγάλη αδικία για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Τα ποσά των αυξήσεων και των αναδρομικών ανά κατηγορία
| Κατηγορία | Εκτιμώμενη αύξηση 2026 | Εκτιμώμενη αύξηση 2027 | Αναδρομικά ΕΑΣ (μέσο ποσό) |
|---|---|---|---|
| Σύνταξη έως 1.000 € | 12 € – 15 € | 26 € – 30 € | 980 € |
| Σύνταξη 1.001 – 1.400 € | 18 € – 22 € | 35 € – 40 € | 1.500 € |
| Σύνταξη 1.401 – 1.800 € | 24 € – 28 € | 45 € – 50 € | 2.000 € |
| Σύνταξη άνω των 1.800 € | 28 € – 34 € | 55 € – 60 € | 3.751 € |
Ποιοι μένουν εκτός – Ο ηλικιακός κόφτης και οι «χαμένοι» του μέτρου
Οι αυξήσεις και οι ενισχύσεις δεν θα αφορούν όλους. Συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών δεν θα λάβουν το επίδομα των 250 ευρώ που θα δοθεί τον Νοέμβριο, ακόμη και αν το εισόδημά τους είναι χαμηλό. Ο λεγόμενος «ηλικιακός κόφτης» παραμένει σε ισχύ, κάτι που προκαλεί ήδη αντιδράσεις από ενώσεις συνταξιούχων όπως η ΠΟΣΕ.
Ο νέος «δείκτης μισθών» και οι νέες συντάξεις από 2026
Από το 2026, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης θα υπολογίζονται με βάση τον δείκτη μισθών και όχι τον πληθωρισμό. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερες συντάξιμες αποδοχές και άρα υψηλότερες συντάξεις.
Ενδεικτικά, αν οι μισθοί αυξηθούν κατά 5,5%, τότε και οι συντάξιμες αποδοχές θα αυξηθούν αντίστοιχα, ανεβάζοντας και το τελικό ποσό σύνταξης.
Παράδειγμα:
- Ασφαλισμένος με 40 έτη και συντάξιμο μισθό 1.575 € το 2025 θα πάρει σύνταξη 1.257 €.
- Αν αποχωρήσει το 2026, ο συντάξιμος μισθός ανεβαίνει στα 1.662 € και η σύνταξη στα 1.279 € (+22 €).
Τα πλασματικά έτη αυξάνουν σύνταξη έως και 289 ευρώ
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επίδραση των πλασματικών ετών ασφάλισης, τα οποία μπορούν να αυξήσουν τη σύνταξη έως και 289 ευρώ το μήνα και να επιτρέψουν έως και 7 χρόνια νωρίτερα συνταξιοδότηση. Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 35 έτη μπορεί να εξαγοράσει 5 πλασματικά χρόνια και να μεταβεί από μειωμένη σε πλήρη σύνταξη, αυξάνοντας το ποσό από 768 € σε 1.057 €.
Ετήσια προσαύξηση για εργαζόμενους συνταξιούχους
Σημαντικό όφελος θα έχουν και οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται. Για κάθε πλήρες έτος εργασίας, θα λαμβάνουν προσαύξηση 0,77% επί των συντάξιμων αποδοχών, σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ. Έτσι, κάποιος με μισθό 1.000 € για 3 έτη θα λάβει 23 € επιπλέον μηνιαίως στη σύνταξή του.
Ένα τέλος στην «παγωμένη δεκαετία»
Μετά από τρία χρόνια στασιμότητας, οι συντάξεις μπαίνουν σε τροχιά ουσιαστικών αυξήσεων από το 2026, με σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, μείωση ή επιστροφή της ΕΑΣ και σημαντικά αναδρομικά. Ο νέος μηχανισμός δεν είναι απλώς τεχνική αλλαγή· αποτελεί μια πολιτική επιλογή για να αποκατασταθούν αδικίες που ταλαιπώρησαν εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των μέτρων που εξετάζονται ξεπερνά τα 850 εκατ. ευρώ, αλλά, όπως τονίζουν στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών, η απόδοση για την κοινωνική συνοχή και την ανακούφιση των συνταξιούχων θα είναι πολύ μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, τα πρώτα ποσά αναδρομικών και ΕΑΣ αναμένεται να πιστωθούν στους λογαριασμούς των δικαιούχων το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ οι αυξήσεις θα ενσωματωθούν αυτόματα στις καταβαλλόμενες συντάξεις από τον Μάρτιο του 2026.
