ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι πρώτες μέρες του Δεκεμβρίου λειτουργούν σαν «γέφυρα» ανάμεσα στον σημερινό οικογενειακό προϋπολογισμό και στις μεγάλες εξαγγελίες για αυξήσεις μισθών και συντάξεων έως το 2029. Από τη μια πλευρά, ο «χάρτης» των πληρωμών που έχουν προγραμματίσει ο e-ΕΦΚΑ και η ΔΥΠΑ μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου δίνει άμεση ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Από την άλλη, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2026-2029 φιλοδοξεί να αλλάξει σταδιακά τον μισθολογικό χάρτη της χώρας, με αυξήσεις, νέες προσλήψεις και στοχευμένες ελαφρύνσεις.
Ο «χάρτης» πληρωμών μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, την περίοδο 1–5 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν συνολικά περίπου 81,76 εκατ. ευρώ σε 94.230 δικαιούχους. Το μεγαλύτερο μέρος των ποσών προέρχεται από παροχές κοινωνικής ασφάλισης, επιδόματα και εφάπαξ.
Από τον e-ΕΦΚΑ ξεχωρίζουν τρεις βασικές ροές:
• Στις 3 Δεκεμβρίου πιστώνονται περίπου 310.000 ευρώ σε 380 δικαιούχους για εξωιδρυματικά επιδόματα του ΤΑΥΤΕΚΩ.
• Στις 5 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν περίπου 16,45 εκατ. ευρώ σε 34.350 δικαιούχους για επιδόματα μητρότητας, ασθενείας, ατυχημάτων και έξοδα κηδείας.
• Στο ίδιο διάστημα 1–5 Δεκεμβρίου, περίπου 21 εκατ. ευρώ θα φτάσουν σε 1.000 δικαιούχους ως εφάπαξ παροχές, κλείνοντας εκκρεμότητες ετών.
Την ίδια στιγμή, η ΔΥΠΑ μοιράζει επιδόματα που συνδέονται με την ανεργία και την αγορά εργασίας: πάνω από 23 εκατ. ευρώ σε 38.000 ανέργους για επιδόματα ανεργίας και λοιπές παροχές, 1 εκατ. ευρώ σε περίπου 1.500 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας και περίπου 20 εκατ. ευρώ σε 19.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.
Πρόκειται για «μικρές» ροές σε σχέση με τα μεγάλα νούμερα του προϋπολογισμού, αλλά για τους δικαιούχους αποτελούν κρίσιμη ανάσα ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα με υψηλό κόστος ζωής.
Αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις μέχρι το 2029
Παράλληλα με τις άμεσες πληρωμές, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2026-2029, που παρουσίασε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περιγράφει ένα φιλόδοξο σχέδιο αύξησης εισοδημάτων και μείωσης της ανεργίας. Στόχος είναι ο μέσος μισθός να φτάσει τα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος μισθός τα 950 ευρώ έως το 2027, με αυξήσεις που –όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση– θα τρέχουν ταχύτερα από τον πληθωρισμό.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται νέα οριζόντια αύξηση το 2026, συνδεδεμένη με την αύξηση του κατώτατου μισθού, ύψους περίπου 360 εκατ. ευρώ. Για τους συνταξιούχους, το κονδύλι των συντάξεων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 34,3 δισ. ευρώ το 2025 σε πάνω από 40 δισ. ευρώ το 2029, με σταδιακές ετήσιες αυξήσεις και επαναφορά πλήρων αυξήσεων για όσους είχαν «παγωθεί» λόγω προσωπικής διαφοράς.
Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει ήδη προαναγγείλει ότι από το 2026 περίπου 671.000 συνταξιούχοι θα λαμβάνουν το 50% της αύξησης, ενώ από το 2027 η αύξηση θα καταβάλλεται στο 100% για όσους έχουν μηδενίσει την προσωπική διαφορά. Παράλληλα, θεσμοθετείται ετήσια ενίσχυση 250 ευρώ κάθε Νοέμβριο σε περίπου 1,4 εκατ. χαμηλοσυνταξιούχους άνω των 65 ετών με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
148.500 προσλήψεις και κίνητρα απασχόλησης
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στις αυξήσεις, αλλά περιλαμβάνει και ένα από τα μεγαλύτερα κύματα προσλήψεων στο Δημόσιο των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, την περίοδο 2025-2029 προβλέπονται 148.533 νέες προσλήψεις στη γενική κυβέρνηση έναντι 109.540 αποχωρήσεων. Το 2026 αναμένεται να καλυφθούν 35.840 θέσεις, πέραν των 31.434 που θα έχουν ήδη καλυφθεί μέχρι το τέλος του 2025.
Η λογική που περιγράφουν κυβερνητικές πηγές είναι «στοχευμένες» προσλήψεις σε υγεία, παιδεία, ψηφιακό κράτος και ελεγκτικούς μηχανισμούς, με έμφαση σε προσωπικό υψηλής ειδίκευσης. Την ίδια ώρα, στόχος είναι η ανεργία να υποχωρήσει κάτω από 9% το 2026, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, μέσα από συνδυασμό προγραμμάτων απασχόλησης, επενδύσεων και φορολογικών κινήτρων.
Φοροελαφρύνσεις και επόμενες παρεμβάσεις
Από το 2027 το πρόγραμμα προβλέπει νέες παρεμβάσεις στην κατεύθυνση της ελάφρυνσης της φορολογίας και των εισφορών. Μεταξύ άλλων, σχεδιάζεται πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή μονάδα, αλλά και στοχευμένες φοροελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων που επαναφέρουν στην αγορά κατοικίες που παρέμεναν κλειστές.
Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, οι αυξήσεις στις συντάξεις και στις κοινωνικές παροχές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναβαθμίσει τον ρόλο της βιώσιμης ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής στα νέα δημοσιονομικά πλαίσια. Η Ελλάδα καλείται, έτσι, να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυστηρούς στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων και σε πραγματικές ανάγκες στήριξης των πιο ευάλωτων.
Από τις εξαγγελίες στην τσέπη του πολίτη
Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, για συνταξιούχους, μισθωτούς και ανέργους είναι πόσο γρήγορα και σε ποιο βαθμό όλα αυτά θα μεταφραστούν σε πραγματική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι πολλές φορές οι ονομαστικές αυξήσεις «ροκανίζονται» από πληθωρισμό, αυξημένα ενοίκια, υψηλό ενεργειακό κόστος και φόρους.
Η κυβέρνηση ποντάρει στο ότι οι αυξήσεις μισθών και συντάξεων τα επόμενα χρόνια θα τρέξουν πιο γρήγορα από τον πληθωρισμό, δημιουργώντας καθαρό όφελος για τα νοικοκυριά. Οι πολίτες, όμως, θα κρίνουν από το πραγματικό υπόλοιπο στο τέλος του μήνα: από το αν οι πληρωμές του ΕΦΚΑ τα επιδόματα της ΔΥΠΑ και οι μελλοντικές αυξήσεις επαρκούν για να καλύψουν το καλάθι του σούπερ μάρκετ, τους λογαριασμούς και τις δόσεις.
Σε κάθε περίπτωση, ο Δεκέμβριος ξεκινά με έναν συμπυκνωμένο «χάρτη πληρωμών» και με ένα φιλόδοξο, αλλά απαιτητικό, σχέδιο τετραετίας. Αν οι δεσμεύσεις που αποτυπώνονται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισηςυλοποιηθούν στον βαθμό που ανακοινώνονται, χιλιάδες συνταξιούχοι και εργαζόμενοι θα δουν σταδιακά ουσιαστικές διαφορές. Αν όχι, ο επόμενος κύκλος απογοήτευσης θα είναι ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί – πολιτικά και κοινωνικά.
