ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Με θετικό πρόσημο μπαίνει το 2026 για συνταξιούχους και εργαζόμενους, καθώς σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων διαμορφώνεται ένα πακέτο αυξήσεων σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, αλλά και σε μισθούς, που στηρίζεται τόσο στη δημοσιονομική εικόνα όσο και στην πορεία της απασχόλησης.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Στο επίκεντρο βρίσκεται το πλεόνασμα-έκπληξη του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, το οποίο ανοίγει –μετά από χρόνια– τον δρόμο για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις.
Το πλεόνασμα που αλλάζει τα δεδομένα στις επικουρικές
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (πρώην ΕΤΕΑΕΠ) αναμένεται να κλείσει το 2025 με πλεόνασμα που ξεπερνά τα 188 εκατ. ευρώ, αισθητά υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη των 115 εκατ. ευρώ. Η αναθεώρηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των εσόδων από εισφορές, αποτέλεσμα της ανόδου της απασχόλησης και των μισθών, αλλά και της βελτίωσης της εισπραξιμότητας.
Πρόκειται για την πρώτη φορά μετά το 2020 που ο κλάδος εμφανίζει τόσο ισχυρό πλεόνασμα, γεγονός που ενεργοποιεί εκ νέου τη συζήτηση για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις, οι οποίες είχαν «παγώσει» λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος.
Η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και ο νέος υπολογισμός
Με βάση τη ρήτρα που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου, αυξήσεις στις επικουρικές επιτρέπονται μόνο όταν το ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα, ενώ μειώσεις απαγορεύονται ακόμη και σε ελλειμματικές χρήσεις. Το πλεόνασμα του 2025 αίρει αυτό το εμπόδιο και μεταφέρει την τελική απόφαση στο οικονομικό και πολιτικό πεδίο.
Ο νέος υπολογισμός των επικουρικών αναμένεται να γίνει εντός του 2026, αφού πρώτα ολοκληρωθεί αναλογιστική μελέτη από τις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, η οποία θα καθορίσει το ποσοστό αύξησης που μπορεί να δοθεί χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητα του συστήματος.
Πόση θα είναι η αύξηση στις επικουρικές
Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν σε αύξηση κοντά στο 3%. Με δεδομένο ότι η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται σήμερα περίπου στα 195 ευρώ μικτά, μια τέτοια αύξηση θα ανεβάσει το ποσό στα 201 ευρώ. Το ετήσιο κόστος ανά σύνταξη υπολογίζεται στα 72 ευρώ, ενώ η συνολική επιβάρυνση για το ταμείο διαμορφώνεται στα 93,6 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου στο μισό του ετήσιου πλεονάσματος.
Η εικόνα ωστόσο δεν είναι ενιαία για όλους. Υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των επικουρικών συντάξεων ανά πρώην ταμείο, γεγονός που σημαίνει ότι το απόλυτο όφελος διαφέρει σημαντικά από συνταξιούχο σε συνταξιούχο.
Ποιοι έχουν τις υψηλότερες και χαμηλότερες επικουρικές
Στην κορυφή της κλίμακας βρίσκονται οι συνταξιούχοι του πρώην επικουρικού ταμείου της Αγροτικής Τράπεζας (ΕΛΕΜ), με μέση επικουρική σύνταξη 438 ευρώ καθαρά, ενώ ακολουθεί το επικουρικό της Εμπορικής Τράπεζας με περίπου 417 ευρώ καθαρά. Στον αντίποδα, τις χαμηλότερες επικουρικές καταβάλλει το πρώην ΤΣΜΕΔΕ, με μέσο ποσό μόλις 71 ευρώ καθαρά, λόγω των χαμηλών εισφορών του παρελθόντος.
Αυξήσεις και στις κύριες συντάξεις από 1/1/2026
Παράλληλα με τις επικουρικές, από την 1η Ιανουαρίου 2026 προβλέπεται αύξηση 2,4% στις κύριες συντάξεις. Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε μηνιαία ενίσχυση από 12 ευρώ για χαμηλότερες συντάξεις έως και 65 ευρώ για συντάξεις που προσεγγίζουν τα 2.700 ευρώ μικτά.
Σημαντική παράμετρος είναι και η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 671.000 συνταξιούχους, εξέλιξη που επιτρέπει σε περισσότερους να δουν καθαρές αυξήσεις στο πορτοφόλι τους. Επιπλέον, τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται η χορήγηση έκτακτης ενίσχυσης 250 ευρώ σε όσους πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια.
Παραδείγματα πραγματικών αυξήσεων
Συνταξιούχος με ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 10.000 ευρώ και καθαρή μηνιαία σύνταξη 823 ευρώ αναμένεται να δει συνολικό όφελος 464 ευρώ μέσα στο 2026, συνδυάζοντας αύξηση σύνταξης και επίδομα Νοεμβρίου. Αν υπάρχει προσωπική διαφορά, το όφελος περιορίζεται αλλά παραμένει θετικό.
Αντίστοιχα, συνταξιούχος με εισόδημα 14.000 ευρώ και καθαρή μηνιαία σύνταξη 1.080 ευρώ μπορεί να φτάσει συνολική ενίσχυση 593 ευρώ, συνυπολογίζοντας και τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης μέσω της ΑΑΔΕ.
Μισθοί: κατώτατος, δημόσιο και ιδιωτικός τομέας
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στις συντάξεις. Ο μέσος μισθός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 3,7%, ενώ από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός ανεβαίνει από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά. Η αύξηση αυτή συμπαρασύρει και τις αποδοχές στο Δημόσιο, καθώς πολλές κλίμακες είναι συνδεδεμένες με τον κατώτατο μισθό.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι αναμένεται να δουν μέση αύξηση περίπου 40 ευρώ τον μήνα, ενώ στους ένστολους οι αυξήσεις διαφοροποιούνται ανά βαθμίδα, φτάνοντας έως και τα 276 ευρώ για ανώτερους αξιωματικούς.
Τι λένε στελέχη του Υπουργείου Εργασίας
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ειδικά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, επισημαίνοντας ότι «το 2026 είναι χρονιά σταθεροποίησης και στοχευμένης ενίσχυσης εισοδημάτων», με έμφαση στη διατήρηση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος και στη δίκαιη κατανομή των αυξήσεων.
Το συμπέρασμα για το 2026
Το πλεόνασμα στις επικουρικές, οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις και η άνοδος των μισθών συνθέτουν ένα σκηνικό ήπιας αλλά ουσιαστικής ενίσχυσης των εισοδημάτων. Το ζητούμενο πλέον είναι η έγκαιρη εφαρμογή των αποφάσεων και η σαφής ενημέρωση των δικαιούχων, ώστε οι αυξήσεις να μεταφραστούν σε πραγματικό όφελος για εκατομμύρια πολίτες.
