ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Από την πρώτη κιόλας γραμμή του προλόγου, οι επιβεβαιωμένες πληροφορίες από τον ΕΦΚΑ αποτυπώνουν το κλίμα που διαμορφώνεται για τις πληρωμές των συντάξεων Ιανουαρίου 2026, καθώς οι αυξήσεις του 2,4% ενεργοποιούνται μέσα στον Δεκέμβριο, ενώ την ίδια στιγμή ο θεσμικός διάλογος με το Υπουργείο Εργασίας για την ΕΑΣ και την προσωπική διαφορά προμηνύει ένα από τα πιο πυκνά οικονομικά δεκαήμερα για 2,5 εκατ. συνταξιούχους της χώρας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η κυβέρνηση προχωρά νωρίτερα στις πιστώσεις λόγω Χριστουγέννων, ενώ οι αναλυτές της ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνουν ότι η δαπάνη για το 2026 θα αγγίξει τα 542 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 467 εκατ. αφορούν τις καθαρές αυξήσεις και τα 75 εκατ. τη σταδιακή εξαφάνιση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 671.586 συνταξιούχους. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, εστιάζεται στις κατηγορίες που δεν θα λάβουν αύξηση, στις επιπτώσεις της νέας τιμαριθμοποίησης της ΕΑΣ, αλλά και στα ανησυχητικά στοιχεία της Eurostat για την αυξανόμενη συνταξιοδοτική φτώχεια.
Οι ημερομηνίες πληρωμής – Ποιοι πληρώνονται πρώτοι
Οι επικρατέστερες ημερομηνίες πληρωμής, σύμφωνα με τον ΟΠΣ–ΕΦΚΑ, είναι:
• Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου: Πληρωμές για όσους συνταξιοδοτήθηκαν από 1/1/2017, καθώς και ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ.
• Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου: Πληρωμή σε ΙΚΑ, ΝΑΤ και Δημόσιο.
Η αύξηση του 2,4% αποτυπώνεται με συγκεκριμένα ποσά που, ανά κατηγορία σύνταξης, διαμορφώνονται ως εξής:
• 12–20 ευρώ για συντάξεις 500–850 ευρώ
• Έως 31 ευρώ για συντάξεις 800–1.300 ευρώ
• Έως 36 ευρώ για συντάξεις 1.300–1.500 ευρώ
• Έως 45 ευρώ για συντάξεις 1.500–1.800 ευρώ
• Έως 65 ευρώ για συντάξεις 1.800–2.700 ευρώ
• Έως 100 ευρώ για συντάξεις άνω των 2.700 ευρώ
Ποιοι θα δουν αύξηση – Ποιοι μένουν εκτός
Αυξήσεις θα λάβουν:
1. Παλαιοί συνταξιούχοι πριν το 2016, των οποίων ο επανυπολογισμός έχει ολοκληρωθεί.
2. Παλαιοί συνταξιούχοι με εκκρεμή επανυπολογισμό.
3. Σύνταξες που δεν υπόκεινται σε επανυπολογισμό, όπως ΝΑΤ και ΟΓΑ.
Δεν θα πάρουν αύξηση όσοι λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη έως την έκδοση οριστικής καθώς και 1,3 εκατ. συνταξιούχοι με επικουρικές που παραμένουν παγωμένες για μία ακόμη χρονιά.
ΕΑΣ: Η αλλαγή που φέρνει ανάσα – αλλά όχι για όλους
Με την τιμαριθμοποίηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, το όριο των 1.434 ευρώ ανεβαίνει στα 1.469,85 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες συνταξιούχοι που βρίσκονται κοντά στο όριο ενδέχεται να απαλλαγούν προσωρινά από την κράτηση 3%.
Ωστόσο, περίπου 400.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να επιβαρύνονται με ΕΑΣ, η οποία αποτελεί διπλή φορολόγηση – όπως αναφέρει σε παλαιότερη έκθεσή του το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο έχει επισημάνει επανειλημμένα την στρέβλωση της συγκεκριμένης κράτησης.
Το συνολικό ποσό που θα πληρώσουν οι συνταξιούχοι σε ΕΑΣ μόνο το 2025 ανέρχεται σε 886 εκατ. ευρώ.
Προσωπική διαφορά: Ποιοι κερδίζουν για πρώτη φορά
Η μεγάλη τομή αφορά την κατάργηση της διαδικασίας συμψηφισμού αύξησης – προσωπικής διαφοράς.
Έτσι:
• 671.586 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά θα λάβουν αύξηση για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο.
• Το 2026 θα πάρουν το 50% της αύξησης που τους αναλογεί.
• Από Ιανουάριο 2027 θα λαμβάνουν το 100%, ανεξαρτήτως προσωπικής διαφοράς.
Κερδισμένοι είναι:
• όσοι έχουν μηδενική προσωπική διαφορά,
• όσοι έχουν μικρή και πλέον καλύπτεται,
• οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΑΕΕ με μεγάλες προσωπικές διαφορές.
Στοιχεία σοκ για την πραγματική φτώχεια των συνταξιούχων
Τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αλλά και οι αναλύσεις της Eurostat αποκαλύπτουν βαθιά δομική αντίφαση:
• Η Ελλάδα δαπανά το 52,2% της κοινωνικής δαπάνης για συντάξεις – το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε.
• Ωστόσο, 6 στους 10 συνταξιούχους ζουν με κάτω από 1.000 ευρώ το μήνα.
• Στο 21,4% το ποσοστό συνταξιούχων κάτω από το όριο φτώχειας (διπλάσιο από το 2017).
• Για τις γυναίκες άνω των 75 ετών το ποσοστό αγγίζει το 24,2%.
Στη χώρα μας, η μέση δαπάνη σύνταξης στον ιδιωτικό τομέα παραμένει 43% χαμηλότερη από το Δημόσιο, γεγονός που επιβεβαιώνει τις ανισότητες του ασφαλιστικού συστήματος.
Το δημογραφικό πίεζει τα Ταμεία – Τι δείχνει η ανάλυση
Η Ελλάδα είναι ήδη μία από τις πιο γερασμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο λόγος εξάρτησης (εργαζόμενοι προς συνταξιούχοι) μειώνεται ραγδαία, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές του ΟΟΣΑ, δημιουργεί προϋποθέσεις ασφυκτικής πίεσης στα Ταμεία από το 2028 και μετά.
Υπενθυμίζεται ότι το 2023:
• οι κοινωνικές δαπάνες έφτασαν τα 52,37 δισ. ευρώ,
• οι δαπάνες γήρατος αντιστοιχούσαν στο 52,2%,
• οι δικαιούχοι κύριας σύνταξης ανήλθαν σε 2.447.543 άτομα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις συντάξεις του 2026
Το ασφαλιστικό σύστημα παραμένει γενναιόδωρο ως προς το ύψος των παροχών σε σχέση με το ΑΕΠ, αλλά δυσλειτουργικό ως προς την κατανομή των πόρων. Το αποτέλεσμα είναι πως:
• οι συντάξεις αυξάνονται, αλλά
• η καθημερινότητα των συνταξιούχων παραμένει πιεστική
• η ανισότητα παλιών–νέων συντάξεων αυξάνεται
• και η φτώχεια στους άνω των 75 εκτοξεύεται.
Οι αυξήσεις του 2,4% είναι θετικές αλλά δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν το κύμα ακρίβειας, την πίεση στο καλάθι του νοικοκυριού και τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης.
