ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ο e-ΕΦΚΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σοβαρό ζήτημα νομιμότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, καθώς –σύμφωνα με το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ)– εδώ και χρόνια εφαρμόζεται λανθασμένος τρόπος υπολογισμού στις συντάξεις χηρείας, προκαλώντας μεγάλες οικονομικές απώλειες σε περίπου 300.000 δικαιούχους.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου- vimaorthodoxias
News: Το πρόβλημα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς πλέον υπάρχουν και δεσμευτικές αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι οποίες δικαιώνουν τους επιζώντες συζύγους και ανοίγουν τον δρόμο για μαζικές διεκδικήσεις αναδρομικών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΕΝΔΙΣΥ, κάθε δικαιούχος χάνει κατά μέσο όρο 110 ευρώ τον μήνα, ποσό που μεταφράζεται σε ετήσια απώλεια άνω των 1.300 ευρώ, πλήγμα ιδιαίτερα βαρύ για νοικοκυριά που στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά στη σύνταξη χηρείας για την επιβίωσή τους.
Πού εντοπίζεται το λάθος
Το πρόβλημα αφορά συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν σε επιζώντες συζύγους ασφαλισμένων οι οποίοι:
• ήταν ήδη συνταξιούχοι πριν τον Μάιο του 2016,
• απεβίωσαν μετά τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή μετά τη δημοσίευση του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου).
Όπως εξηγεί το ΕΝΔΙΣΥ, αντί ο υπολογισμός της σύνταξης χηρείας να γίνεται επί του πραγματικού ποσού που λάμβανε ο θανών κατά τον χρόνο του θανάτου του, ο e-ΕΦΚΑ εφαρμόζει τον υπολογισμό επί της επανυπολογισμένης σύνταξης, η οποία είναι χαμηλότερη. Πρόκειται για πρακτική που παραβιάζει ευθέως το άρθρο 12 του νόμου 4387/2016, σύμφωνα με νομικούς κύκλους.
Πώς μεταφράζεται η απώλεια στην πράξη
Το αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής είναι οι νέες συντάξεις χηρείας να εμφανίζονται έως και 18% χαμηλότερες από το ποσό που θα έπρεπε να καταβάλλεται. Για χιλιάδες χήρες και χήρους, η διαφορά αυτή δεν είναι απλώς λογιστική, αλλά καθορίζει την καθημερινή τους επιβίωση, ιδίως σε μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού και αυξημένου κόστους ζωής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που περιλαμβάνεται σε απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά χήρα, η οποία έλαβε σύνταξη χηρείας ίση με το 50% επί ποσού 1.403,90 ευρώ, δηλαδή της επανυπολογισμένης σύνταξης του θανόντος συζύγου της. Ωστόσο, η αρχική –προ επανυπολογισμού– σύνταξη ανερχόταν σε 1.906,60 ευρώ. Ουσιαστικά, στην ενάγουσα καταβλήθηκε μόλις το 36,8% της πραγματικής σύνταξης του αποβιώσαντος, γεγονός που το δικαστήριο έκρινε μη νόμιμο.
Παρέμβαση προς Υπουργείο Εργασίας
Το ΕΝΔΙΣΥ έχει αποστείλει επιστολή τόσο προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όσο και προς τη διοίκηση του e-ΕΦΚΑ, ζητώντας άμεση διορθωτική παρέμβαση. Όπως προειδοποιεί, αν δεν αλλάξει άμεσα ο τρόπος υπολογισμού, είναι αναπόφευκτοένα νέο κύμα μαζικών δικαστικών προσφυγών, με υψηλό κόστος όχι μόνο για τους συνταξιούχους αλλά και για το Δημόσιο.
Ο πρόεδρος του ΕΝΔΙΣΥ, Νίκος Χατζόπουλος, τονίζει ότι η συνέχιση της ίδιας πρακτικής, ενώ υπάρχουν τελεσίδικες αποφάσεις, εκθέτει τη διοίκηση και δημιουργεί σοβαρό ζήτημα αξιοπιστίας του ασφαλιστικού συστήματος.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ 8.960€ ανά Σώμα – Τι αλλάζει οριστικά στις συντάξεις το 2026
Στο φόντο οι πληρωμές συντάξεων Μαρτίου
Το ζήτημα των συντάξεων χηρείας έρχεται σε μια περίοδο όπου οι συνταξιούχοι περιμένουν τις πληρωμές Μαρτίου 2026, οι οποίες θα γίνουν νωρίτερα λόγω της Καθαράς Δευτέρας. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:
• Οι μη μισθωτοί (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ και νέοι συνταξιούχοι μετά το 2017) θα πληρωθούν την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026.
• Οι μισθωτοί (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΝΑΤ, ΔΕΗ, ΟΤΕ, τράπεζες) θα πληρωθούν την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026.
Κύριες και επικουρικές συντάξεις καταβάλλονται πλέον την ίδια ημέρα, σε μόνιμη βάση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι δικαιούχοι χηρείας
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους δικαιούχους:
1. Να ελέγξουν αν ο θανών σύζυγος ήταν συνταξιούχος πριν τον Μάιο του 2016.
2. Να συγκρίνουν το ποσό της σύνταξης που λάμβαναν πριν τον θάνατο με το ποσό βάσει του οποίου υπολογίστηκε η χηρείας.
3. Να αναζητήσουν αν η σύνταξη έχει υπολογιστεί επί επανυπολογισμένου και όχι επί πραγματικού ποσού.
4. Να ενημερωθούν για τις πρόσφατες αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί
Το θέμα των συντάξεων χηρείας δεν είναι απλώς τεχνικό. Αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής προστασίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το ασφαλιστικό σύστημα. Με 300.000 πιθανούς δικαιούχους, απώλειες που ξεπερνούν τα 1.300 ευρώ ετησίως και ήδη διαμορφωμένη νομολογία, η πίεση προς τον e-ΕΦΚΑ και το Υπουργείο Εργασίας αυξάνεται.
Αν δεν υπάρξει άμεση πολιτική και διοικητική λύση, το επόμενο διάστημα αναμένεται να κριθεί όχι μόνο το ύψος των συντάξεων χηρείας, αλλά και το κόστος ενός νέου, γενικευμένου κύματος δικαστικών διεκδικήσεων που θα επιβαρύνει συνολικά το Δημόσιο.
