ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Το 2026 ξεκινά για τους συνταξιούχους με μια σκληρή πραγματικότητα, καθώς –σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και επίσημες εκτιμήσεις του e-ΕΦΚΑ– ενεργοποιείται ένα πλέγμα δέκα διαφορετικών μηχανισμών που οδηγούν σε σωρευτικές απώλειες ύψους 3,5 δισ. ευρώ μέσα σε έναν μόνο χρόνο.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Πρόκειται για απώλειες που προστίθενται στα πάνω από 130 δισ. ευρώ που έχουν ήδη χαθεί από το 2010, μετατρέποντας το 2026 σε χρονιά καμπής για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Η εικόνα των συντάξεων σήμερα
Τα τελευταία διαθέσιμα συγκεντρωτικά στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας δείχνουν ότι η πλειονότητα των συνταξιούχων κινείται σε χαμηλά επίπεδα εισοδήματος. Πάνω από το 55% λαμβάνει καθαρή σύνταξη έως 940 ευρώ, ενώ σχεδόν 1 στους 3 ζει με λιγότερα από 600 ευρώ τον μήνα. Το πλαίσιο αυτό καθιστά κάθε νέα επιβάρυνση πολλαπλά επώδυνη.
Οι δέκα «κόφτες» που ροκανίζουν τις συντάξεις
1. Νόμος 4387/2016 (Κατρούγκαλου): Παραμένει σε ισχύ, διατηρώντας τις μεγάλες περικοπές σε κύριες, επικουρικές και εφάπαξ.
2. Φορολογική στασιμότητα: Τα όρια των φορολογικών κλιμακίων δεν τιμαριθμοποιούνται, δημιουργώντας το φαινόμενο του «fiscal drag», όπως αποτυπώνεται και στα στοιχεία της ΑΑΔΕ.
3. Προσωπική διαφορά: Το 2026 περιορίζει τις αυξήσεις στο 50% για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, πριν την οριστική κατάργησή της από το 2027.
4. ΕΑΣ – Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: Διπλή φορολόγηση σε κύριες και επικουρικές, με έσοδα 888 εκατ. ευρώ μόνο για το 2026.
5. Αυξήσεις κάτω από τον πληθωρισμό: Η ονομαστική αύξηση 2,4% υπολείπεται των πραγματικών ανατιμήσεων, σύμφωνα με τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ.
6. Παγωμένες επικουρικές: Από το 2010 δεν έχουν δοθεί ουσιαστικές αυξήσεις, λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος.
7. Αναδρομικά 2015–2016: Παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν έχουν αποδοθεί σε όλους τους δικαιούχους.
8. Καθυστερήσεις επανυπολογισμών: Χιλιάδες συντάξεις παραμένουν «κολλημένες», στερώντας αυξήσεις και αναδρομικά.
9. Εισφορά ασθένειας 6%: Επιβάλλεται και στις επικουρικές, χωρίς καμία αναπροσαρμογή λόγω ακρίβειας.
10. Απουσία κατώτατης σύνταξης: Δεν υπάρχει πλέον δίχτυ ασφαλείας για όσους ζουν με 400 ευρώ ή λιγότερα.
Το συνολικό κόστος για το 2026
Σύμφωνα με αναλυτικές εκτιμήσεις συνταξιουχικών οργανώσεων, οι απώλειες κατανέμονται ως εξής:
• 2,2 δισ. ευρώ από εισφορά υγείας 6%,
• 888 εκατ. ευρώ από ΕΑΣ,
• 500 εκατ. ευρώ από την προσωπική διαφορά.
Το άθροισμα οδηγεί στο ασφυκτικό ποσό των 3,5 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι έμμεσες απώλειες από τον πληθωρισμό και τη φορολογική επιβάρυνση.
Οι πληρωμές Φεβρουαρίου 2026
Οι ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων Φεβρουαρίου, όπως έχουν ανακοινωθεί από τον e-ΕΦΚΑ, κινούνται στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιανουαρίου. Μη μισθωτοί (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ) και νέοι συνταξιούχοι θα πληρωθούν στις 27 Ιανουαρίου, ενώ μισθωτοί ΙΚΑ, ΝΑΤ και Δημόσιο στις 29 Ιανουαρίου. Τα ποσά εμφανίζονται συνήθως από το απόγευμα της προηγούμενης εργάσιμης ημέρας.
Ωστόσο, παρά τις αυξήσεις που θα ενσωματωθούν, η καθαρή εικόνα παραμένει απογοητευτική. Οι περισσότερες αυξήσεις «εξαϋλώνονται» από την προσωπική διαφορά, τις κρατήσεις και τη φορολογία, αφήνοντας ελάχιστο πραγματικό όφελος.
Ένα 2026 με κοινωνικό αποτύπωμα
Το 2026 δεν είναι απλώς μια ακόμη χρονιά περικοπών. Είναι ένα έτος όπου η σωρευτική πίεση στο εισόδημα των συνταξιούχων αποκτά κοινωνικές διαστάσεις. Με τις βασικές ανάγκες να ακριβαίνουν και τις συντάξεις να παραμένουν στάσιμες σε πραγματικούς όρους, το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά είναι αν το υφιστάμενο σύστημα μπορεί να διασφαλίσει αξιοπρεπή διαβίωση.
Το βέβαιο είναι ότι οι «δέκα κόφτες» του 2026 δεν αποτελούν τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι μηχανισμοί με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων – και το αποτύπωμά τους θα φανεί σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
