ΕΦΚΑ: Η νέα εγκύκλιος που εξέδωσε ο e-ΕΦΚΑ αναδιαμορφώνει σε θεμελιώδη βαθμό το σύστημα επιβάρυνσης των εισφορών σε εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, καθώς πλέον οι προσαυξήσεις για νυχτερινή εργασία, υπερεργασία, υπερωρίες και απασχόληση σε Κυριακές δεν επιβαρύνονται με ασφάλιστρα.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ πριν τα Χριστούγεννα – Αυξήσεις 2,4% και νέα ποσά εφάπαξ έως 77.000€
News: Η απόφαση αυτή συνδέεται με εφαρμογή διάταξης του ν.5184/25 (άρθρο 41) και αποτελεί τμήμα της συνολικής πολιτικής μείωσης του μη μισθολογικού κόστους, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη Βουλή των Ελλήνων από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας.
Η απαλλαγή τίθεται σε ισχύ από 1η Νοεμβρίου 2025, και σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, αποτελεί τη μεγαλύτερη θετική αλλαγή των τελευταίων ετών σε σχέση με τις επιπλέον αμοιβές εργαζομένων που απασχολούνται σε διευρυμένα ωράρια. Η ρύθμιση επηρεάζει πρωτίστως εργαζόμενους σε επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, υπηρεσίες εστίασης, βιομηχανικές βάρδιες αλλά και σε όλες τις δραστηριότητες που λειτουργούν σε 24ωρη βάση.
Τι σημαίνει στην πράξη η απαλλαγή των εισφορών
Παραδοσιακά, η προσαύξηση για νυχτερινή εργασία, υπερεργασία και υπερωρίες συνυπολογιζόταν ως ασφαλιστέο ποσό. Από 1η Νοεμβρίου αυτό παύει να ισχύει. Η εγκύκλιος αναφέρει ότι το ποσό προσαύξησης δεν θα δηλώνεται ως ασφαλιστέο στις μηνιαίες ΑΠΔ, αλλά μόνο ως καταβαλλόμενη αμοιβή.
Σε αυτό το πλαίσιο ο Οργανισμός Απασχόλησης ΔΥΠΑ αναμένεται να καταρτίσει συμπληρωματικούς οδηγούς, καθώς προκύπτουν διαφοροποιήσεις σε δικαιώματα ενσήμων ανά είδος προσαύξησης.
Το οικονομικό αποτέλεσμα για τον εργαζόμενο είναι άμεσο:
• Η προσαύξηση ενσωματώνεται στον καθαρό μισθό
• Δεν αφαιρούνται ποσοστά ασφαλιστικών επιβαρύνσεων
• Αυξάνεται το τελικό ποσό που καταβάλλεται την ημέρα μισθοδοσίας
Για τον εργοδότη, η ελάφρυνση λειτουργεί ως κίνητρο για να καταβάλει αποζημιώσεις υπερωριακής απασχόλησης, χωρίς να υπόκειται στο πρόσθετο κόστος που στο παρελθόν τον επιβάρυνε.
Ποιες προσαυξήσεις εξαιρούνται από ασφάλιση
Οι βασικές κατηγορίες στις οποίες εφαρμόζεται απαλλαγή είναι οι εξής:
1. Νυχτερινή εργασία (22:00 – 06:00)
Ο νόμιμος συντελεστής είναι +25% επί του ημερομισθίου.
Η προσαύξηση αυτή πλέον δεν επιβαρύνεται με εισφορές.
2. Υπερεργασία (πάνω από το συμβατικό ωράριο)
Για πενθήμερο: μέχρι 45 ώρες εβδομαδιαίως
Για εξαήμερο: μέχρι 48 ώρες
Συντελεστής: +20% επί του ωρομισθίου
Και εδώ η προσαύξηση παραμένει ανεξάρτητη από κρατήσεις.
3. Υπερωρία
Νόμιμη υπερωρία έως 150 ώρες ετησίως: +40%
Παράνομη υπερωρία: +120%
Οι νέες ρυθμίσεις ορίζουν επίσης ότι σε περιπτώσεις έγκρισης επιπλέον υπερωριακής απασχόλησης με υπουργική απόφαση, ισχύει προσαύξηση +60%, η οποία επίσης απαλλάσσεται.
4. Κυριακές & Αργίες
Η προσαύξηση ορίζεται σε +75% επί του ημερομισθίου
Αφορά ενδεικτικά:
• 25η Μαρτίου
• 1η Μαΐου
• Χριστούγεννα
• Πάσχα
• 15η Αυγούστου
Ποιοι ωφελούνται άμεσα
Σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο, τα μεγαλύτερα οφέλη θα αποτυπωθούν:
• Στο προσωπικό καταστημάτων με κυριακάτικη εργασία
• Σε εργαζόμενους σε υπερωριακές βάρδιες παραγωγής
• Σε προσωπικό call centers
• Σε εργαζόμενους logistics και μεταφορών
• Σε κλάδους συνεχούς λειτουργίας (υγεία, ενέργεια, μεταφορές)
Οι διατάξεις είναι πλήρως ενεργές από την ημέρα έκδοσης της εγκυκλίου και δεν απαιτείται επιπλέον έγκριση από τον εργοδότη.
Στόχος της ρύθμισης
Όπως σημειώνεται σε αναφορά που κατέθεσε το Υπουργείο Οικονομικών στη Βουλή, η πολιτική αυτή:
• Μειώνει το κόστος εργασίας
• Ενθαρρύνει αύξηση δηλωμένων αποδοχών
• Μειώνει κίνητρα αδήλωτης υπερωρίας
• Ενισχύει τον καθαρό μισθό εργαζομένων
Η αλλαγή συνέπεσε χρονικά και με την τελική αποτύπωση εισφορών για το 2026, που παρουσιάστηκε σε αναλυτικούς πίνακες από τον e-ΕΦΚΑ.
Τι αλλάζει για επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες
Παράλληλα, δημοσιεύθηκαν επίσημα τα νέα ποσά εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών, εργαζομένων με δελτίο και αγροτών. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, οι εισφορές αυξάνονται κατά 2,6%, ποσοστό που ταυτίζεται με την τελική εκτίμηση του ετήσιου ΔΤΚ για το 2025.
Για τους αγρότες προβλέπεται ειδικό πλαίσιο, με διατήρηση μειωμένης βάσης εισφορών. Ταυτόχρονα, η διατήρηση επιλογής μιας ασφαλιστικής κατηγορίας για όλο το έτος σημαίνει ότι η αίτηση αλλαγής πρέπει να ολοκληρωθεί έως 31 Ιανουαρίου 2026.
Ειδικό καθεστώς για προσαυξήσεις που υπερβαίνουν τη νομιμότητα
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εξής σημείο:
Όταν η επιχείρηση καταβάλλει μεγαλύτερη προσαύξηση από τη νόμιμη, η απαλλαγή ισχύει και για το υπερβάλλον ποσό.
Παράδειγμα:
Εργαζόμενος δικαιούται 75% λόγω Κυριακής, αλλά ο εργοδότης παρέχει 100%.
Το επιπλέον 25% επίσης δεν επιβαρύνεται.
Το ίδιο ισχύει για:
• υπερεργασία
• υπερωρία
• βραδινή εργασία
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι το ασφαλιστέο ποσό περιορίζεται μόνο στον βασικό μισθό και στο νόμιμο ωρομίσθιο κατά την καταβολή.
Πώς θα υποβληθεί σωστά στην ΑΠΔ
Στο έντυπο υποβολής:
• εμφανίζεται μόνο ο βασικός μισθός
• καταγράφονται οι ώρες εργασίας
• καταγράφεται η ημερομηνία εργασίας
• δεν καταχωρείται ασφαλιστική επιβάρυνση για την προσαύξηση
Οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν αναρτήσει πρότυπο υποβολής στην επίσημη πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ, ώστε να εξασφαλίζεται ενιαίο μοντέλο εφαρμογής.
Συμπέρασμα και εκτιμήσεις
Η απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές λειτουργεί τελικά σε τρία επίπεδα:
1. Ενίσχυση μισθού εργαζομένων
2. Μείωση επιβαρύνσεων για εργοδότη
3. Ενθάρρυνση δηλωμένων επιπλέον ωρών
Οι αλλαγές συμπίπτουν χρονικά με την αναπροσαρμογή ασφαλιστικών κλάσεων και τη μετάβαση σε νέο μοντέλο μισθολογικών κινήτρων.
Από την 1η Νοεμβρίου 2025 και μετά, το τοπίο στη μισθολογική πολιτική μεταβάλλεται υπέρ του εργαζομένου, καθώς ποσά που στο παρελθόν παρακρατούνταν τώρα περνούν απευθείας στο καθαρό καταβαλλόμενο εισόδημα.
Σε όρους διαθέσιμης αποδοτικότητας, πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που έκαναν πράξη οι ασφαλιστικές αρχές στη σύγχρονη αγορά εργασίας.
