ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες του ασφαλιστικού συστήματος επανέρχεται στο προσκήνιο με χιλιάδες συνταξιούχους να περιμένουν προσαύξηση επικουρικών συντάξεων έως και 300 ευρώ τον μήνα, αλλά και αναδρομικά έως και 16.800 ευρώ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ο επανυπολογισμός αφορά συνταξιούχους που πλήρωσαν αυξημένες εισφορές επικουρικής ασφάλισης άνω του 6% έως το 2014, αλλά δεν είδαν ποτέ να αποδίδονται τα αντίστοιχα ποσά στην επικουρική τους σύνταξη.
Η διεκδίκηση των ποσών γίνεται μέσω αίτησης επανυπολογισμού στο αντίστοιχο ταμείο προέλευσης, ενώ ειδικά για όσους έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2015, τα αναδρομικά ξεκινούν από την ημερομηνία έκδοσης της πρώτης επικουρικής σύνταξης.
Ποιοι δικαιούνται προσαύξηση – Τα ποσά για κάθε κατηγορία συνταξιούχων
Ο επανυπολογισμός της επικουρικής σύνταξης για αυξημένες εισφορές άνω του 6% γίνεται με βάση ποσοστό αναπλήρωσης 0,075% για κάθε μία μονάδα επιπλέον εισφοράς. Έτσι, συνταξιούχος που πλήρωσε 10% αντί για 6%, δικαιούται 0,3% επιπλέον για κάθε έτος εισφοράς, οδηγώντας σε προσαύξηση από 40 έως και 301 ευρώ τον μήνα.
Για παράδειγμα:
• Συνταξιούχος από ταμείο τράπεζας, με εισφορά 10% και 28 έτη ασφάλισης, δικαιούται επικουρική 399 ευρώ αντί 254, με προσαύξηση 145 ευρώ.
• Άλλος συνταξιούχος που αποχώρησε το 2020 με 35 έτη και εισφορές 10%, βλέπει την επικουρική του από 377 ευρώ να ανεβαίνει στα 599 ευρώ, με προσαύξηση 222 ευρώ.
• Το ανώτατο παράδειγμα αφορά συνταξιούχο τράπεζας με 37 έτη και συντάξιμες αποδοχές 3.460 ευρώ: από 555 ευρώ φτάνει στα 856 ευρώ, με προσαύξηση 301 ευρώ.
Οι αυξήσεις αυτές μεταφράζονται σε αναδρομικά 5.000 έως 16.800 ευρώ, εφόσον το δικαίωμα υπήρχε από το 2015 και δεν καταβλήθηκε.
Παράδειγμα με ασφαλισμένο στα Βαρέα του ΙΚΑ
• Συνταξιούχος με 25 έτη στα Βαρέα και εισφορές 8% (αντί 6%) αποχώρησε το 2018 με 1.750 ευρώ συντάξιμες αποδοχές. Η επικουρική του από 196 ευρώ ανεβαίνει στα 251 ευρώ, με προσαύξηση 55 ευρώ.
• Συνταξιούχος με 30 έτη αποχώρησε το 2022 στα 60 με 2.110 ευρώ μισθό. Η επικουρική του από 276 ευρώ ανεβαίνει στα 352 ευρώ, με προσαύξηση 76 ευρώ.
Προσαύξηση συντάξεων για ασφαλισμένους σε ειδικά ταμεία
Στα επικουρικά ταμεία των πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών, οι συντάξεις που προκύπτουν μετά τις προσαυξήσεις αγγίζουν υψηλά επίπεδα:
• Στο επικουρικό της ΔΕΗ (επιπλέον εισφορά 3%), με 35 έτη και μισθό 2.770 ευρώ, η επικουρική αυξάνεται από 414 σε 582 ευρώ, με προσαύξηση 168 ευρώ.
• Στο ταμείο της ΕΡΤ (επιπλέον εισφορά 4%), η επικουρική από 370 ευρώ ανεβαίνει στα 570 ευρώ, με προσαύξηση 200 ευρώ.
Οι αυξήσεις αυτές εφαρμόζονται μόνο για εισφορές που καταβλήθηκαν έως το 2014. Από το 2015 και μετά, ισχύει το νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα, όπου η επικουρική εξαρτάται από το συνολικό ποσό εισφορών και όχι από τα ποσοστά.
Γιατί δεν δίνονται ακόμα οι αυξήσεις;
Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει επίσημα αναγνωρίσει ότι οι συνταξιούχοι με αυξημένες εισφορές δικαιούνται τις αντίστοιχες αυξήσεις. Ωστόσο, το ΕΤΕΑΕΠ (το πρώην Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης) αρνείται να εφαρμόσει καθολικά το νόμο, επικαλούμενο διαφορετικές ερμηνείες.
Η περίπτωση των συνταξιούχων της πρώην Εμπορικής Τράπεζας είναι χαρακτηριστική. Παρότι από το 2020 ως το 2022 λάμβαναν κανονικά τις προσαυξήσεις, με έγγραφο του Νοεμβρίου 2023αποκλείστηκαν από τις αυξήσεις, με το σκεπτικό ότι δεν εμπίπτουν στο νόμο.
Αυτό το έγγραφο, σύμφωνα με τις ενώσεις συνταξιούχων, αποτελεί αντισυνταγματική πράξη, καθώς ερμηνεύει νόμο χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση. Παρά τις πιέσεις, η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ δεν έχει ανατρέψει αυτή την πρακτική.
Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι – Αιτήσεις και έλεγχος συντάξεων
Όλοι οι συνταξιούχοι που:
• έχουν συνταξιοδοτηθεί μετά την 1/1/2015,
• πλήρωσαν εισφορές επικουρικής άνω του 6% έως το 2014,
• και δεν βλέπουν προσαύξηση στην επικουρική τους,
πρέπει να υποβάλουν αίτηση επανυπολογισμού στο e-ΕΦΚΑ. Ανάλογες ενέργειες μπορούν να γίνουν και μέσω ένωσης συνταξιούχων, καθώς πολλά αιτήματα επανεξετάζονται μόνο κατόπιν πίεσης.
Επίσης, όσοι βλέπουν ότι το ποσό της επικουρικής τους δεν αντιστοιχεί στα εισφερόμενα ποσοστά, μπορούν να ζητήσουν πλήρη ανάλυση υπολογισμού από το ΕΤΕΑΕΠ.
Ποιοι είναι οι κερδισμένοι – Ποιοι οι χαμένοι
✅ Κερδισμένοι είναι οι ασφαλισμένοι πριν το 1993, που είχαν δεκαετίες υψηλών εισφορών. Οι συντάξεις τους, μετά τις αυξήσεις, μπορεί να ξεπερνούν κατά πολύ τα 500 ή και τα 600 ευρώ στην επικουρική.
❌ Χαμένοι είναι οι νέοι ασφαλισμένοι μετά το 1993, που είχαν λίγα έτη με υψηλές εισφορές και συντάξιμες αποδοχές. Αν και δικαιούνται προσαύξηση, αυτή είναι μικρότερη, κυμαινόμενη από 40 έως 70 ευρώ.
Η θέση του υπουργείου – Αντίφαση και καθυστέρηση
Ο πρώην υφυπουργός Πάνος Τσακλόγλου, είχε δηλώσει στη Βουλή ότι:
«Για τις εισφορές έως το 2014, η επιπλέον παροχή χορηγείται για κάθε έτος με εισφορά πάνω από 6%, με αναπλήρωση 0,075% για κάθε 1%».
Ωστόσο, οι υπηρεσίες του υπουργείου δεν έχουν εκδώσει ενιαία εγκύκλιο, αφήνοντας τον e-ΕΦΚΑ και το ΕΤΕΑΕΠ να ερμηνεύουν το νόμο «α λα καρτ».
Πίεση για λύση πριν το τέλος του 2025
Το ζήτημα των αναδρομικών και των προσαυξήσεων επικουρικών συντάξεων είναι ζήτημα ισονομίας και ασφάλειας δικαίου. Με χιλιάδες συνταξιούχους να περιμένουν αυξήσεις έως και 301 ευρώ τον μήνα, η κυβέρνηση καλείται να αποσαφηνίσει τη διαδικασία και να σταματήσει τη διοικητική αμφισβήτηση του νόμου.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Συνήγορος του Πολίτη έχει ήδη παρέμβει σε ανάλογες περιπτώσεις, ζητώντας να γίνονται δεκτές οι αιτήσεις επανυπολογισμού. Παράλληλα, οι συνταξιουχικές ενώσεις σχεδιάζουν νέες προσφυγές στα διοικητικά δικαστήρια αν δεν ξεκινήσουν άμεσα οι καταβολές.
Το 2025 είναι χρονιά κλειδί: αν δεν επιλυθεί φέτος το θέμα, θα ενταθεί η κοινωνική πίεση και πιθανώς να ανακύψει και πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση.
