ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέος κύκλος πληρωμών αναδρομικών ανοίγει για χιλιάδες συνταξιούχους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, με τα ποσά να φτάνουν, ανάλογα με την κατηγορία, έως 4.000 ευρώ για επικουρικές συντάξεις, έως 7.089 ευρώ για συντάξεις χηρείας και ακόμη υψηλότερα για ειδικές περιπτώσεις επιστροφών από κρατήσεις ΕΑΣ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Το σκηνικό που διαμορφώνεται το 2026 αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο e-ΕΦΚΑ προχωρά πλέον σε καταβολές που στηρίζονται σε δικαστικές αποφάσεις, επανυπολογισμούς και διορθώσεις λαθών προηγούμενων ετών.
Το βασικό στοιχείο είναι ότι οι πληρωμές αυτές δεν αφορούν ένα ενιαίο σύνολο συνταξιούχων, αλλά πολλές διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων. Άλλοι λαμβάνουν επιστροφές για αντισυνταγματικές περικοπές στις επικουρικές συντάξεις του 11μήνου Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, άλλοι για λανθασμένους υπολογισμούς σε συντάξεις χηρείας, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις συνταξιούχων που πληρώνονται επειδή ο επανυπολογισμός της σύνταξής τους έγινε με σφάλματα ή παραμένει σε εκκρεμότητα.
Ποιοι δικαιούνται τα αναδρομικά
Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 430.000 συνταξιούχοι που έχουν κινηθεί δικαστικά για τα αναδρομικά των επικουρικών τους. Από αυτούς, οι περισσότεροι –περίπου 370.000– διεκδικούν επιστροφές για τις αντισυνταγματικές περικοπές που επιβλήθηκαν στις επικουρικές τους συντάξεις. Πρόκειται κυρίως για παλαιούς συνταξιούχους, όσους δηλαδή είχαν αποχωρήσει πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015, αφού για τις νεότερες συντάξεις ισχύει διαφορετικός τρόπος υπολογισμού μετά τον νόμο Κατρούγκαλου.
Την ίδια στιγμή, νέος μεγάλος κύκλος πληρωμών ανοίγει για συντάξεις χηρείας του Δημοσίου. Εδώ το πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι, για ένα κρίσιμο διάστημα από τον Μάιο του 2016 έως τον Απρίλιο του 2019, οι υπηρεσίες υπολόγισαν τη σύνταξη χηρείας πάνω στην επανυπολογισμένη –και χαμηλότερη– σύνταξη του θανόντος, ενώ ο νόμος προέβλεπε ότι για το επίμαχο διάστημα οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις δεν έπρεπε να επηρεαστούν από επανυπολογισμό. Αυτό οδήγησε πολλές χήρες σε μικρότερες αποδοχές από αυτές που πραγματικά δικαιούνταν.
Η υπόθεση αυτή κρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο άνοιξε τον δρόμο για πληρωμές με διαφορές που φτάνουν έως 7.089 ευρώ, δημιουργώντας πλέον πιλότο και για άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις.
Τα ποσά ανά κατηγορία
Οι επιστροφές διαφοροποιούνται σημαντικά ανά Ταμείο και ύψος σύνταξης. Για συνταξιούχους ΙΚΑ τα αναδρομικά κινούνται περίπου από 410 έως 2.372 ευρώ. Για συνταξιούχους ΔΕΚΟ και τραπεζών τα ποσά είναι σαφώς μεγαλύτερα και φτάνουν έως 4.004 ευρώ. Στους συνταξιούχους του Δημοσίου, οι επιστροφές από επικουρικές και Δώρα διαμορφώνονται έως 2.820 ευρώ, ενώ για τα λοιπά επικουρικά ταμεία τα ποσά φτάνουν έως 2.399 ευρώ. Στο ΝΑΤ οι επιστροφές κινούνται χαμηλότερα, έως 1.985 ευρώ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι συντάξεις χηρείας του Δημοσίου. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η μηνιαία διαφορά έφτασε τα 173 ευρώ και, στο σύνολο των 28 μηνών, τα αναδρομικά ανέβηκαν στα 4.830 ευρώ. Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα που έχει ήδη δημοσιοποιηθεί, χήρα συνταξιούχου του Δημοσίου λάμβανε 769,51 ευρώ, ενώ έπρεπε να λαμβάνει 978 ευρώ. Η συνολική διαφορά για την επίμαχη τριετία έφτασε τα 7.089 ευρώ.
Τι γίνεται με τους κληρονόμους
Ένα νέο στοιχείο που αποκτά ξεχωριστή σημασία είναι ότι σε ορισμένες νεότερες αποφάσεις οι δικαστές αναγνωρίζουν πλέον το δικαίωμα αναδρομικών και στους νόμιμους κληρονόμους αποβιωσάντων συνταξιούχων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, όπου υπάρχουν διαθήκες ή νόμιμα πιστοποιητικά αποδοχής κληρονομιάς, οι κληρονόμοι μπορούν να υποκαταστήσουν τον θανόντα και να λάβουν τα ποσά που επιδικάστηκαν.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων, ενώ παράλληλα εντείνει την πίεση προς την πολιτεία και το Υπουργείο Εργασίας να δώσουν μια πιο οριστική λύση, αντί να αφήνουν το θέμα να κινείται μόνο μέσω δικαστικών αποφάσεων.
Οι 5 κρατήσεις που μειώνουν το καθαρό ποσό
Παρότι οι τίτλοι μιλούν για υψηλά ποσά, το καθαρό ποσό που τελικά φτάνει στο χέρι του συνταξιούχου είναι μικρότερο, λόγω πέντε διαφορετικών κρατήσεων. Πρώτα αφαιρείται 6% για εισφορά ασθένειας στο ποσό των αναδρομικών, χωρίς τους τόκους. Στη συνέχεια εφαρμόζεται αυτοτελής φορολόγηση 20% στο υπόλοιπο ποσό των αναδρομικών. Επιπλέον, επιβάλλεται φόρος 15% επί των τόκων, χαρτόσημο 3% επί των τόκων και χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ 0,6% επίσης στους τόκους.
Έτσι, ένα αναδρομικό πακέτο 4.307 ευρώ με τόκους 1.756 ευρώ μπορεί, μετά τις κρατήσεις, να αποδώσει καθαρά περίπου 4.671 ευρώ. Γι’ αυτό και οι συνταξιούχοι θα πρέπει να κοιτούν όχι μόνο το μικτό ποσό που επιδικάζεται, αλλά και το πραγματικό καθαρό αποτέλεσμα.
Από πού θα βρεθούν τα χρήματα
Το συνολικό κόστος για να πληρωθούν όλα τα αναδρομικά υπολογίζεται κοντά στα 2,4 δισ. ευρώ. Η συζήτηση πλέον επικεντρώνεται στο πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί μια τόσο μεγάλη υποχρέωση χωρίς να επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός. Στο τραπέζι βρίσκεται το αποθεματικό του ΑΚΑΓΕ, του ασφαλιστικού «κουμπαρά» αλληλεγγύης γενεών, ο οποίος διαθέτει σημαντικά κεφάλαια και ετήσιους τόκους. Η κυβέρνηση, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ανακοινώσει συνολική πολιτική λύση.
Από νομικής πλευράς, οι δικαιούχοι που έχουν ήδη προσφύγει φαίνεται πως έχουν «κλειδώσει» τις επιστροφές τους. Εκείνοι που δεν προσέφυγαν, βρίσκονται σε πιο αδύναμη θέση και πρακτικά περιμένουν πολιτική παρέμβαση ή νέα ρύθμιση μέσω Εθνικού Τυπογραφείου και δημοσίευσης σχετικής νομοθετικής διάταξης.
Το μεγάλο ερώτημα
Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά κρίσιμων αποφάσεων για τις συντάξεις και τα αναδρομικά. Οι πληρωμές έχουν αρχίσει, οι δικαστικές αποφάσεις πολλαπλασιάζονται και ο gov.gr παραμένει το βασικό ψηφιακό εργαλείο ενημέρωσης και εξυπηρέτησης των πολιτών. Το μεγάλο ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο ποιοι θα πληρωθούν πρώτοι. Είναι αν θα υπάρξει τελικά μια οριζόντια λύση που θα αποκαταστήσει συνολικά τις περικοπές ή αν οι συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να κινούνται μεμονωμένα, περιμένοντας χρόνια για να δικαιωθούν.
ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΕΩΣ 338€ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι 7 κατηγορίες που κερδίζουν – 10 παραδείγματα
