ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Κρίσιμη χρονιά για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους αναμένεται να είναι το 2026, καθώς «κλειδώνουν» σταδιακά οι επιστροφές από αντισυνταγματικές περικοπές, με τις διαδικασίες να περνούν μέσα από τον μηχανισμό του e-ΕΦΚΑ και τις δημοσιονομικές αντοχές που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Στο επίκεντρο βρίσκονται τα αναδρομικά από επικουρικές, Δώρα και κυρίως η επιστροφή κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), αλλά και το πώς θα επηρεαστεί η λεγόμενη προσωπική διαφορά, που συνεχίζει να «παγώνει» αυξήσεις.
Οι δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται σωρηδόν αφορούν τις περικοπές του 11μήνου Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, καθώς και τις κρατήσεις ΕΑΣ της διετίας 2017-2018 για τους συνταξιούχους του Δημοσίου. Νομικοί κύκλοι εξηγούν ότι η μη άσκηση εφέσεων από την πλευρά του Δημοσίου επιταχύνει τις πληρωμές, περιορίζοντας τη διαδικασία σε επίδοση απόφασης και εκτέλεση εντός τριμήνου.
Τι θα γίνει με την ΕΑΣ
Η ΕΑΣ αφορά κρατήσεις που επιβλήθηκαν σε κύριες συντάξεις άνω συγκεκριμένων ορίων και κρίθηκαν αντισυνταγματικές για το επίμαχο διάστημα. Οι επιστροφές φτάνουν ακόμη και τα 8.500 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Σύμφωνα με νομική ερμηνεία που υιοθετούν στελέχη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι αποφάσεις έχουν ευρύτερη σημασία, καθώς εδράζονται στην αρχή της ισότητας και δημιουργούν πίεση για συνολική συμμόρφωση.
Ειδικός εργατολόγος που μίλησε στο vimaorthodoxias.gr τόνισε ότι «η ΕΑΣ αποτελεί ξεχωριστή αξίωση από τα αναδρομικά επικουρικών και Δώρων, με ισχυρό νομικό έρεισμα, ιδίως για τους συνταξιούχους Δημοσίου και ειδικών μισθολογίων». Όπως εξήγησε, η παραγραφή είναι πενταετής, όμως το επίδικο διάστημα καλύπτεται πλήρως από τις αποφάσεις.
Η προσωπική διαφορά: το “κλειδί” των αυξήσεων
Παράλληλα, η προσωπική διαφορά συνεχίζει να επηρεάζει το καθαρό όφελος των συνταξιούχων. Πρόκειται για τη διαφορά που προέκυψε στον επανυπολογισμό συντάξεων με τον νόμο Κατρούγκαλου. Όσοι έχουν θετική προσωπική διαφορά δεν βλέπουν πραγματικές αυξήσεις, καθώς οι αναπροσαρμογές συμψηφίζονται.
Πηγές από το Υπουργείο Εργασίας αναφέρουν ότι το 2026 εξετάζεται σταδιακή απομείωση της προσωπικής διαφοράς μέσω αυξήσεων, ώστε μέρος των συνταξιούχων να δει πραγματική βελτίωση. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν πως τα αναδρομικά δεν επηρεάζουν άμεσα την προσωπική διαφορά, καθώς πρόκειται για επιστροφή παρελθουσών κρατήσεων.
Ποια αναδρομικά πληρώνονται
Οι βασικές κατηγορίες είναι:
• Επικουρικές συντάξεις (μειώσεις ν.4051/2012 & 4093/2012)
• Καταργημένα Δώρα κύριων και επικουρικών
• Κρατήσεις ΕΑΣ Δημοσίου
• Διαφορές ειδικών μισθολογίων
Τα ποσά κυμαίνονται από 400 έως και 7.900 ευρώ για επικουρικές και Δώρα, ενώ για ΕΑΣ μπορεί να ξεπεράσουν τα 8.000 ευρώ.
Οι κρατήσεις στα τελικά ποσά
Παρά τους τόκους, τα ποσά δεν καταβάλλονται ακέραια. Υπάρχουν:
• 6% για υγειονομική περίθαλψη
• 20% φόρος αναδρομικών
• 15% φόρος τόκων
• Χαρτόσημα 3% και 0,6%
Έτσι, το καθαρό ποσό μειώνεται έως και 30%.
Το δημοσιονομικό παζλ
Το συνολικό κόστος επιστροφών εκτιμάται κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Στελέχη του ασφαλιστικού μηχανισμού δείχνουν προς το αποθεματικό του ΑΚΑΓΕ ως πιθανή πηγή χρηματοδότησης μέσω των ετήσιων τόκων του, ώστε να μην επιβαρυνθεί άμεσα ο προϋπολογισμός.
Τι σημαίνει για τους συνταξιούχους
Το 2026 αναμένεται να λειτουργήσει ως έτος εκκαθάρισης δικαστικών υποθέσεων. Οι συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει προηγούνται, όμως νομικές φωνές επιμένουν ότι η συμμόρφωση της Πολιτείας δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε αυτούς.
Ο εργατολόγος που μίλησε στο vimaorthodoxias.gr υπογράμμισε ότι «η πίεση θα μεταφερθεί στο πεδίο της πολιτικής απόφασης: ή θα υπάρξει συνολική ρύθμιση ή θα συνεχιστεί η καταβολή μέσω δικαστικών αποφάσεων».
Η ΕΑΣ επιστρέφεται, η προσωπική διαφορά παραμένει «φρένο» στις αυξήσεις, και τα αναδρομικά του 11μήνου κινούνται δικαστικά. Το 2026 δεν θα είναι χρονιά γενικευμένων αυξήσεων, αλλά χρονιά επιστροφών, με τη νομική δικαίωση να προηγείται της πολιτικής λύσης.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ 2026
10 συγκεκριμένα παραδείγματα για να καταλαβαίνει ο συνταξιούχος τι παίρνει και τι κρατιέται — με βάση αναδρομικά επικουρικών, Δώρων και ΕΑΣ.
Παράδειγμα 1 – ΙΚΑ (επικουρική)
Αρχική επικουρική: 610€ → σήμερα 278€
Αναδρομικά 11μήνου + Δώρα: 1.966€
Κρατήσεις ~30% → Καθαρά: ~1.375€
⸻
Παράδειγμα 2 – ΙΚΑ χαμηλότερης κλίμακας
Αρχική: 385€ → σήμερα 195€
Αναδρομικά: 1.373€
Καθαρά πληρωτέα: ~960€
⸻
Παράδειγμα 3 – ΔΕΚΟ/Τράπεζες
Αρχική επικουρική: 915€ → σήμερα 499€
Αναδρομικά: 4.024€
Καθαρά μετά κρατήσεων: ~2.820€
⸻
Παράδειγμα 4 – Δημόσιο
Αρχική επικουρική: 467€ → σήμερα 285€
Αναδρομικά: 2.004€
Καθαρά: ~1.400€
⸻
Παράδειγμα 5 – ΝΑΤ
Αρχική επικουρική: 587€ → σήμερα 381€
Αναδρομικά: 1.679€
Καθαρά: ~1.175€
⸻
Παράδειγμα 6 – Λοιπά επικουρικά ταμεία
Αρχική: 449€ → σήμερα 274€
Αναδρομικά: 1.927€
Καθαρά: ~1.350€
⸻
Παράδειγμα 7 – ΕΑΣ (Δημόσιο υψηλής σύνταξης)
Αρχική κύρια: 3.100€
Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ: 372€
Αναδρομικά 23 μηνών: 8.556€
Καθαρά: ~6.000€
⸻
Παράδειγμα 8 – ΕΑΣ (μεσαία σύνταξη)
Αρχική κύρια: 2.450€
Μηνιαία κράτηση: 221€
Αναδρομικά: 5.083€
Καθαρά: ~3.560€
⸻
🔹 Παράδειγμα 9 – Ειδικό μισθολόγιο (γιατρός ΕΣΥ)
Διαφορά σύνταξης από μισθολογικές περικοπές
Αναδρομικά δικαστικής απόφασης: 6.627€
Καθαρά: ~4.640€
Παράδειγμα 10 – Συνδυαστικό (επικουρική + ΕΑΣ)
Αναδρομικά επικουρικής: 2.004€
Αναδρομικά ΕΑΣ: 3.703€
Σύνολο μικτά: 5.707€
Καθαρά στο χέρι: ~4.000€
