ΟΠΕΚΕΠΕ: Με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να προγραμματίζει για σήμερα Δευτέρα την καταβολή της εξισωτικής αποζημίωσης ύψους 216 εκατ. ευρώ, η αγροτική ύπαιθρος υποδέχεται την πληρωμή με έντονη καχυποψία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Παρά τις διαβεβαιώσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ότι έως τις 31 Δεκεμβρίου οι συνολικές πιστώσεις θα φτάσουν τα 600 εκατ. ευρώ, χιλιάδες παραγωγοί γνωρίζουν ήδη ότι θα μείνουν –ξανά– εκτός, λόγω προβλημάτων στο monitoring, ελλιπών στοιχείων και τεχνικών αποκλεισμών.
Γιατί η φετινή εξισωτική είναι μειωμένη
Η φετινή εξισωτική καταβάλλεται με μειωμένο προϋπολογισμό εξαιτίας της νέας κατανομής των βοσκοτόπων και της αυστηρότερης εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανόνων. Το ΥΠΑΑΤ υποστηρίζει ότι πρόκειται για τεχνική προσαρμογή και όχι για πολιτική περικοπών. Ωστόσο, κτηνοτρόφοι σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές μιλούν για καθαρή απώλεια εισοδήματος, τη στιγμή που το κόστος παραγωγής παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ -Τα νούμερα πίσω από τον αποκλεισμό
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, φέτος δηλώθηκαν 5.986.180 αγροτεμάχια. Από αυτά, 697.280έμειναν εκτός προκαταβολής λόγω ελλιπών δεδομένων στο Area Monitoring System (AMS). Παράλληλα, 195.900 κοφτολίβαδα αποκλείστηκαν λόγω αναντιστοιχιών με τις δορυφορικές εικόνες, ενώ άλλα 15.166 αγροτεμάχια εμφάνισαν προβλήματα με το ΚΑΕΚ, κυρίως στην Κεντρική Μακεδονία.
Το AMS κατέγραψε περιπτώσεις όπου δεν εντοπίστηκε άροση ή κοπή στο διάστημα 1/1/2025 – 15/10/2025, αλλά και περιπτώσεις όπου η πραγματική καλλιέργεια δεν ταυτιζόταν με τη δηλωθείσα. Το αποτέλεσμα ήταν ένας μαζικός, αυτοματοποιημένος αποκλεισμός χιλιάδων παραγωγών.
Οι ενστάσεις και το «παράθυρο» του Ιανουαρίου
Για τα αγροτεμάχια που παραμένουν σε εκκρεμότητα, η διαδικασία ενστάσεων ενεργοποιείται από 15 Ιανουαρίου 2026 και θα διαρκέσει έναν μήνα μέσω ειδικής πλατφόρμας του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μετά την εξέταση των ενστάσεων, οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται ανά δεκαπενθήμερο, με βάση τα επικαιροποιημένα δεδομένα του monitoring.
Ωστόσο, πολλοί αγρότες επισημαίνουν ότι οι προηγούμενες προθεσμίες διορθώσεων (8 και 24 Δεκεμβρίου) δεν λειτούργησαν στην πράξη. Η πρώτη πρόλαβε ελάχιστους, ενώ η δεύτερη έληξε μετά την εξόφληση του τσεκ, με αποτέλεσμα ακόμη και όσοι υπέβαλαν διορθώσεις να μην συμπεριληφθούν στις πληρωμές.
Μέτρο 23 και ΚΑΕΚ: Πληρωμές με «αστερίσκους»
Παράλληλα με την εξισωτική, εντός της εβδομάδας αναμένονται πληρωμές για το Μέτρο 23, καθώς και για αγροτεμάχια χωρίς έγκυρο ΚΑΕΚ. Όπως καταγράφεται σε αναλύσεις της Agrenda, οι συγκεκριμένες πιστώσεις καλύπτουν μόνο μέρος των εκκρεμοτήτων, αφήνοντας μεγάλο αριθμό παραγωγών σε καθεστώς αναμονής και αβεβαιότητας.
Η αγορά ελαιολάδου δίνει «ανάσα», αλλά όχι σε όλους
Την ίδια στιγμή, η αγορά ελαιολάδου παρουσιάζει αντοχές, με πράξεις για έξτρα παρθένα τριών γραμμών στα 5,60–5,80 ευρώ/κιλό. Οι εξελίξεις στην Ισπανία και τα στοιχεία της AICA αναμένεται να επηρεάσουν τον Ιανουάριο, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά παγκόσμια παραγωγή 3,4 εκατ. τόνων και σχετικά ισορροπημένο ισοζύγιο. Παρ’ όλα αυτά, οι υψηλές τιμές δεν αντισταθμίζουν τις απώλειες από τις καθυστερήσεις και τους αποκλεισμούς στις ενισχύσεις.
Η πραγματική εικόνα στην ύπαιθρο
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για συνολικές πληρωμές 600 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους, η εμπιστοσύνη των αγροτών έχει κλονιστεί. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος των ποσών, αλλά η αστάθεια και η αβεβαιότητα: αγρότες που δηλώνουν σωστά τα χωράφια τους βρίσκονται εκτός πληρωμών, περιμένοντας διορθώσεις και επανελέγχους.
Χωρίς ουσιαστική απλοποίηση του monitoring και ταχύτερη εκκαθάριση των ενστάσεων, οι καθυστερήσεις απειλούν να μετατραπούν σε μόνιμο μηχανισμό πίεσης για την αγροτική οικονομία, με άμεσες επιπτώσεις στην παραγωγή και στην κοινωνική συνοχή της υπαίθρου.
