ΕΛΓΑ: Σε φάση τακτικών πληρωμών επιστρέφει ο ΕΛΓΑ, με στόχο –σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες– να πιστωθούν 15 έως 20 εκατ. ευρώ μέσα στην τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου για απώλειες φυτικής παραγωγής εντός Κανονισμού.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ζήτημα της ανασύστασης Φυτικού Κεφαλαίου 2023 (Daniel – Elias), καθώς δεν έχει ακόμη εκδοθεί το πλήρες θεσμικό πλαίσιο επαναφύτευσης, παρότι έχουν ήδη καταβληθεί προκαταβολές 60%.
Στο vimaorthodoxias.gr στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιβεβαιώνουν ότι «ο Οργανισμός κινείται σε ρυθμούς τακτικών εκκαθαρίσεων, με προτεραιότητα τις υποθέσεις που έχουν πλήρως ωριμάσει διοικητικά», ενώ για την ανασύσταση τονίζουν ότι «απαιτείται συντονισμός με συναρμόδια υπουργεία ώστε να αποσαφηνιστούν οι τεχνικές και νομικές λεπτομέρειες».
Πού βρίσκονται οι πληρωμές – Τι μένει ανοιχτό
Μετά τη δεύτερη πίστωση προκαταβολών ύψους 6,4 εκατ. ευρώ για πορίσματα εαρινού παγετού που δεν ήταν έτοιμα προς πληρωμή τον Δεκέμβριο, ο ΕΛΓΑ έχει κλείσει σχεδόν το σύνολο των εκκρεμοτήτων. Πληροφορίες αναφέρουν ότι λιγότερο από 1% των πορισμάτων παραμένει χωρίς προκαταβολή, εξαιρουμένων περιπτώσεων που δεν καλύπτονται από το θεσμικό πλαίσιο (όπως δηλώσεις ζημιάς σε προανθικό στάδιο).
Συνολικά, οι προκαταβολές έχουν φτάσει τα 127,9 εκατ. ευρώ, ενώ η εξόφληση του υπολοίπου 25% για περίπου 35.000 δικαιούχους εκτιμάται λογιστικά σε πάνω από 30 εκατ. ευρώ. Για όσους δεν έλαβαν προκαταβολή, εξετάζονται δύο σενάρια: είτε μικρή συμπληρωματική πίστωση τέλος Μαρτίου είτε εφάπαξ εξόφληση εντός Απριλίου.
Παράλληλα, σε εξέλιξη είναι η συγκρότηση πινάκων δικαιούχων ανά Περιφερειακή Ενότητα για λοιπές απώλειες φυτικής παραγωγής πέραν των παγετών Μαρτίου-Απριλίου, με στόχο μια τακτική πληρωμή 15–20 εκατ. ευρώ εντός Φεβρουαρίου.
Ανασύσταση Φυτικού Κεφαλαίου 2023: Προκαταβολές χωρίς σαφές πλαίσιο
Το πιο «καυτό» ζήτημα αφορά την ανασύσταση Φυτικού Κεφαλαίου μετά τις καταστροφές του 2023. Οι παραγωγοί έλαβαν από 22 Δεκεμβρίου προκαταβολή ίση με το 60% της αξίας των πορισμάτων, συνολικού ύψους 34.350.722,94 ευρώ. Το υπόλοιπο 40% θα καταβληθεί μετά την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων αποκατάστασης και τον σχετικό έλεγχο από γεωπόνους.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιευθεί αναλυτική εγκύκλιος που να εξειδικεύει το θεσμικό πλαίσιο επαναφύτευσης, αρμοδιότητα που συνδέεται και με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας σε συνεργασία με το ΥΠΑΑΤ και το Υπουργείο Οικονομικών.
Στελέχη του ΥΠΑΑΤ που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr παραδέχονται ότι «υπάρχει πίεση από τον κόσμο της παραγωγής για σαφείς οδηγίες», καθώς σε περίπτωση μη ορθής ή μη ολοκληρωμένης αναφύτευσης οι δικαιούχοι ενδέχεται να κληθούν να επιστρέψουν τις προκαταβολές με επιτόκιο 3%.
«Το ζητούμενο είναι να υπάρξει άμεσα διευκρινιστική εγκύκλιος για τις πρακτικές υποχρεώσεις, ώστε να μη βρεθούν οι παραγωγοί εκτεθειμένοι», σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Leader: Ενισχύσεις 60-80% για επενδύσεις έως 400.000€
Την ίδια στιγμή, «παίρνει μπρος» και το Leader με επτά δράσεις ιδιωτικών επενδύσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτες προσκλήσεις αναμένονται από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ έως τα τέλη Μαρτίου αναμένεται να έχουν προκηρυχθεί από όλες τις ΟΤΔ της χώρας.
Το πρόγραμμα, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, προβλέπει ποσοστά ενίσχυσης 60% έως 80% για φακέλους έως 400.000 ευρώ και αφορά:
• Μεταποίηση γεωργικών προϊόντων
• Μεταποίηση μη γεωργικών προϊόντων
• Δασοκομικό τομέα και οικοτεχνία
• Βιοτεχνία και χειροτεχνία
• Τουριστικές επιχειρήσεις
• Επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών
• Δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και νερού, βιοοικονομίας και κυκλικής οικονομίας
Στελέχη του ΥΠΑΑΤ υπογραμμίζουν ότι «η στόχευση είναι να κινητοποιηθούν επενδύσεις στην ύπαιθρο με έμφαση στη βιωσιμότητα και την προστιθέμενη αξία».
Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί
1. Έλεγχος πορίσματος και προκαταβολής: Επιβεβαιώστε ότι το ποσό που πιστώθηκε αντιστοιχεί στο 60% του πορίσματος.
2. Τεκμηρίωση επαναφύτευσης: Κρατήστε όλα τα παραστατικά (φυτά, εργασίες, γεωπονική υποστήριξη).
3. Χρονοδιάγραμμα εργασιών: Μη μεταθέτετε την αποκατάσταση χωρίς σαφή ενημέρωση.
4. Ενημέρωση για εγκύκλιο: Παρακολουθείτε ανακοινώσεις από ΥΠΑΑΤ και συναρμόδια υπουργεία.
5. Leader: Προετοιμάστε φάκελο επένδυσης (οικονομοτεχνική μελέτη, άδειες, προσφορές) πριν την προκήρυξη.
Το πολιτικό μήνυμα και η πραγματικότητα
Η εικόνα που μεταφέρουν κυβερνητικές πηγές είναι ότι «ο ΕΛΓΑ επανέρχεται σε κανονικό ρυθμό αποζημιώσεων». Όμως, στο πεδίο της ανασύστασης Φυτικού Κεφαλαίου, η απουσία σαφούς πλαισίου δημιουργεί εύλογη ανησυχία.
«Οι πληρωμές είναι θετικό σήμα, αλλά χωρίς ξεκάθαρες οδηγίες δεν υπάρχει ασφάλεια δικαίου για τον παραγωγό», επισημαίνουν αγροτικοί φορείς.
Η τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου, λοιπόν, αποκτά διπλή σημασία:
Αφενός για τις πληρωμές έως 20 εκατ. ευρώ, αφετέρου για την ανάγκη θεσμικής αποσαφήνισης της ανασύστασης του 2023. Παράλληλα, το Leader ανοίγει παράθυρο επενδυτικής επανεκκίνησης με υψηλά ποσοστά ενίσχυσης.
Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι σαφές: να συνδυάσει ταχύτητα πληρωμών με καθαρό θεσμικό πλαίσιο, ώστε οι αποζημιώσεις να μετατραπούν σε πραγματική ανάκαμψη της αγροτικής οικονομίας και όχι σε νέα γραφειοκρατική περιπέτεια.
