ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Ελάχιστες ημέρες απομένουν έως την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου για τους παραγωγούς που πρέπει να ολοκληρώσουν διορθώσεις στο monitoring, προκειμένου να συμπεριληφθούν στην προγραμματισμένη πίστωση πριν το Πάσχα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
News: Η διαδικασία εξελίσσεται σε πραγματική «καρμανιόλα», καθώς ο διοικητικός και διασταυρωτικός έλεγχος που θα ακολουθήσει αναμένεται να κρίνει όχι μόνο τα υπόλοιπα της βασικής ενίσχυσης, αλλά και τη συμμετοχή στις συνδεδεμένες, την ειδική βάμβακος και εκκρεμότητες της περσινής εξισωτικής.
Οι καταχωρίσεις γίνονται μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ και της εφαρμογής Agrisnap-GR, με πενταψήφιο κωδικό από myAADE, λήψη δύο καθαρών φωτογραφιών από διαφορετικές γωνίες και «ενημέρωση τοποθεσίας» ώστε να μην απορριφθεί το υλικό ως εκτός ορίων. Οι αγρότες πρέπει να ελέγξουν ευρήματα σε «κιτρινισμένα» αγροτεμάχια, καθώς και στοιχεία για ΚΑΕΚ, ΑΤΑΚ, ιδιόκτητη ή μισθωμένη γη, μητρώο αγροτών και οικογενειακή κατάσταση.
Το διακύβευμα των 230 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στόχος είναι να εκταμιευθεί πακέτο περίπου 230 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά την ειδική ενίσχυση βάμβακος (περί τα 180 εκατ. ευρώ), με εκτιμώμενη τιμή γύρω στα 74 ευρώ/στρέμμα. Για το σκληρό σιτάρι (περί τα 15 εκατ. ευρώ), η ενίσχυση εκτιμάται στο ανώτατο ποσό των 11,5 ευρώ/στρέμμα, με περίπου 38.000 δικαιούχους. Στην ίδια πληρωμή προβλέπονται υπόλοιπα βασικής και αναδιανεμητικής ενίσχυσης 2025, γεωργοί νεαρής ηλικίας και εκκρεμότητες 2016–2017.
Καθοριστικός είναι ο ρόλος της Αρχής Πληρωμών ΓΔΕΛΕΠ (που αντικαθιστά τον ΟΠΕΚΕΠΕ), καθώς θα «τρέξει» τους διοικητικούς ελέγχους και τις διασταυρώσεις. Αγροτικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι τυχόν απορρίψεις στο monitoring ενδέχεται να «παγώσουν» και τις συνδεδεμένες, με αποτέλεσμα να χαθεί ολόκληρη η πίστωση και να μεταφερθεί επόμενος κύκλος πληρωμής πιθανότατα για Ιούνιο.
Τεχνικές παγίδες και αντικειμενικές δυσκολίες
Τα προβλήματα δεν είναι μόνο γραφειοκρατικά. Πλημμυρισμένα χωράφια καθιστούν αδύνατη τη λήψη φωτογραφιών. Σε άλλες περιπτώσεις, η εποχικότητα δημιουργεί αδιέξοδα: πώς τεκμηριώνεται την άνοιξη του 2026 μια σπορά σιταριού του φθινοπώρου 2024 ή μια καλλιέργεια βαμβακιού της άνοιξης 2025 όταν έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος; Παραγωγοί ζητούν ευελιξία στα αποδεικτικά μέσα και σαφείς οδηγίες, προκειμένου να αποφευχθούν άδικοι αποκλεισμοί.
Επιπλέον, οι μεταποιητικές επιχειρήσεις έχουν προθεσμία έως 9 Μαρτίου για διορθώσεις ή καταχωρήσεις παραδόσεων ποσοτήτων που συνδέονται με τις συνδεδεμένες ενισχύσεις. Κατόπιν, θα ακολουθήσουν οι διασταυρώσεις με στόχο την έγκαιρη εκκαθάριση.
Πίεση από τα μπλόκα – Σταθμοί Κιλελέρ και Agrotica
Στο πεδίο των κινητοποιήσεων, η Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων ετοιμάζει τα επόμενα βήματα, με ορόσημα την 6η Μαρτίου (Κιλελέρ) και την 31η Agrotica (12–15 Μαρτίου). Οι αγροτοσυνδικαλιστές ζητούν επιτάχυνση πληρωμών (υπόλοιπα τσεκ 112 εκατ. ευρώ σε έως 100.000 δικαιούχους), αναδιανομή άνω των 160 εκατ. ευρώ σε βαμβάκι, σιτάρι και κτηνοτροφία, καθώς και de minimis σε μηδική και ρύζι.
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η πολιτική ηγεσία αναγνωρίζει την πίεση ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα και επιδιώκει «καθαρούς» ελέγχους ώστε να αποφευχθούν καταλογισμοί. Ωστόσο, οι παραγωγοί μιλούν για «ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα» και για κόστος συμμόρφωσης που συσσωρεύεται.
CBAM και κόστος εισροών
Στο φόντο, το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό. Η εφαρμογή του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα της ΕΕ (CBAM) επηρεάζει τις τιμές αζωτούχων λιπασμάτων, αυξάνοντας το κόστος θρέψης ενόψει επιφανειακών εφαρμογών. Οι τιμές παραγωγού στα αροτραία δεν ανακάμπτουν με τον ρυθμό που απαιτεί η βιωσιμότητα, εντείνοντας την ανάγκη για έγκαιρες πληρωμές.
ΟΣΔΕ και κίνδυνος «παγώματος» διορθώσεων
Αν στις 31 Μαρτίου ανοίξει το νέο ΟΣΔΕ, όπως έχει ανακοινωθεί, δεν αποκλείεται να μην γίνονται δεκτές διορθώσεις στα περσινά, ώστε να αποφευχθούν λάθη. Σε μια τέτοια περίπτωση, όσοι δεν «περάσουν» τώρα τον έλεγχο, θα περιμένουν νέο κύκλο ελέγχων, με πιθανή μετάθεση πληρωμών για Ιούνιο.
Η διαδικασία συνδέεται και με τον έλεγχο ιδιοκτησιακών στοιχείων (ΚΑΕΚ/ΑΤΑΚ), όπου απαιτείται ακρίβεια και ταύτιση με τα δεδομένα του Κτηματολογίου. Λάθη σε μισθωτήρια ή οικογενειακή κατάσταση μπορούν να οδηγήσουν σε απορρίψεις.
Το στοίχημα της αξιοπιστίας
Το μεγάλο στοίχημα είναι διπλό: να διασφαλιστεί ότι οι δικαιούχοι θα πληρωθούν εγκαίρως και ακέραια, αλλά και ότι οι έλεγχοι θα είναι αξιόπιστοι. Η ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα είναι λεπτή.
Με την προθεσμία της 27ης Φεβρουαρίου να πλησιάζει, οι παραγωγοί καλούνται να κινηθούν άμεσα, να ελέγξουν καρτέλες, να ανεβάσουν ορθά αποδεικτικά και να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία τους. Κάθε αστοχία μπορεί να έχει αλυσιδωτές συνέπειες σε συνδεδεμένες, τσεκ και εξισωτική.
Η επόμενη εβδομάδα θα κρίνει αν το πακέτο των 230 εκατ. ευρώ θα φτάσει πριν το Πάσχα στους λογαριασμούς ή αν οι 100.000 δικαιούχοι θα συνεχίσουν να κινούνται σε καθεστώς αγωνίας.
