ΑΔΙΕΞΟΔΟ! Πως εγκλωβίστηκαν στις συντάξεις πείνας! 15 παραδείγματα για ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΑΥ –ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η επιλογή χαμηλών ασφαλιστικών εισφορών μπορεί να φαίνεται βραχυπρόθεσμα ελκυστική, όμως εγκλωβίζει εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες σε ένα συνταξιοδοτικό αδιέξοδο.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Οι ασφαλισμένοι που πληρώνουν τις κατώτατες εισφορές θα βρεθούν αντιμέτωποι με συντάξεις που δεν θα μπορούν να καλύψουν ούτε τις βασικές τους ανάγκες, οδηγώντας σε διεύρυνση της φτώχειας στους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα είναι ότι πολλοί ασφαλισμένοι αδυνατούν να καταβάλουν ακόμα και αυτές τις χαμηλές εισφορές, με αποτέλεσμα να συσσωρεύουν χρέη προς τον ΕΦΚΑ. Οι οφειλές αυτές μειώνουν ακόμα περισσότερο το τελικό ποσό της σύνταξης ή ακόμα και μπλοκάρουν τη συνταξιοδότηση, καθώς για να βγει κάποιος στη σύνταξη απαιτείται να έχει ρυθμίσει τις οφειλές του.
ΑΔΙΕΞΟΔΟ! Πως εγκλωβίστηκαν στις συντάξεις πείνας! 15 παραδείγματα για ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΑΥ -Τι μπορεί να γίνει για να αποτραπεί η συνταξιοδοτική παγίδα;
Για να αποφευχθούν οι συντάξεις «πείνας», απαιτούνται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όπως:
- Κίνητρα για επιλογή υψηλότερων κατηγοριών εισφορών: Το κράτος θα μπορούσε να παρέχει εκπτώσεις ή φορολογικά οφέλη για όσους ασφαλισμένους επιλέγουν μεγαλύτερες ασφαλιστικές κατηγορίες.
- Ενημερωτικές καμπάνιες: Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες πρέπει να κατανοήσουν τις συνέπειες της επιλογής της χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας και να έχουν σαφή εικόνα για τις μελλοντικές τους συντάξεις.
- Διαμόρφωση νέου συστήματος επικουρικής ασφάλισης: Η δημιουργία ενός συστήματος που θα δίνει τη δυνατότητα στους ελεύθερους επαγγελματίες να αποταμιεύουν επιπλέον εισφορές για ενίσχυση της μελλοντικής τους σύνταξης.
Ακολουθούν 15 παραδείγματα συντάξεων ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, τις ασφαλιστικές κατηγορίες και το πρώην ταμείο ασφάλισης, ώστε να γίνει ξεκάθαρη η διαφορά στις αποδοχές:
- Ελεύθερος επαγγελματίας (πρώην ΟΑΕΕ) – 40 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία εισφορών (244,65€)→ Σύνταξη: 887,85€ μικτά→ 834€ καθαρά
- 6η κατηγορία εισφορών (659,39€)→ Σύνταξη: 1.893€ μικτά→ 1.673€ καθαρά
- Ελεύθερος επαγγελματίας (πρώην ΟΑΕΕ) – 35 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 773€ μικτά→ 727€ καθαρά
- 6η κατηγορία→ 1.523€ μικτά→ 1.389€ καθαρά
- Ελεύθερος επαγγελματίας (πρώην ΟΑΕΕ) – 30 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 674€ μικτά→ 634€ καθαρά
- 6η κατηγορία→ 1.204€ μικτά→ 1.132€ καθαρά
- Επαγγελματίας με 25 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 580€ μικτά→ 546€ καθαρά
- 4η κατηγορία (422,90€)→ 893€ μικτά→ 850€ καθαρά
- 1η κατηγορία εισφορών (124,45€)→ Σύνταξη: 680€ μικτά→ 638€ καθαρά
- 3η κατηγορία εισφορών (351,84€)→ Σύνταξη: 1.270€ μικτά→ 1.189€ καθαρά
- Αγρότης (πρώην ΟΓΑ) – 35 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 598€ μικτά→ 562€ καθαρά
- 3η κατηγορία→ 1.110€ μικτά→ 1.043€ καθαρά
- Αγρότης (πρώην ΟΓΑ) – 30 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 530€ μικτά→ 498€ καθαρά
- 3η κατηγορία→ 974€ μικτά→ 915€ καθαρά
- Μηχανικός (πρώην ΤΣΜΕΔΕ) – 40 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 940€ μικτά→ 888€ καθαρά
- 6η κατηγορία→ 2.100€ μικτά→ 1.870€ καθαρά
- Γιατρός (πρώην ΤΣΑΥ) – 35 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 870€ μικτά→ 823€ καθαρά
- 5η κατηγορία (506,78€)→ 1.700€ μικτά→ 1.542€ καθαρά
- Δικηγόρος (πρώην Ταμείο Νομικών) – 30 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία→ 750€ μικτά→ 710€ καθαρά
- 4η κατηγορία→ 1.300€ μικτά→ 1.220€ καθαρά
- Νέος επαγγελματίας (ειδική κατηγορία) – 5 χρόνια ασφάλισης
- Ειδική κατηγορία (148,50€)→ Σύνταξη: 250€ μικτά→ 238€ καθαρά
- Μηχανικός με επικουρική ασφάλιση – 35 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία (45,43€ για επικουρική)→ Συνολική σύνταξη: 1.050€ μικτά
- 3η κατηγορία (65,25€ για επικουρική)→ Συνολική σύνταξη: 1.280€ μικτά
- Γιατρός με επικουρική και εφάπαξ – 40 χρόνια ασφάλισης
- 1η κατηγορία επικουρικής (45,43€) + 1η κατηγορία εφάπαξ (30,29€)→ Συνολική σύνταξη: 1.300€ μικτά
- 3η κατηγορία επικουρικής (65,25€) + 3η κατηγορία εφάπαξ (43,10€)→ Συνολική σύνταξη: 1.550€ μικτά
- Επαγγελματίας που μπήκε στη ρύθμιση των 120 δόσεων (Ν.4611/2019)
- Πλήρωνε εισφορές με κατώτατο μισθό (158€) έως το 2019→ Μείωση σύνταξης 18%-25%
- Επιλογή 1ης κατηγορίας μετά το 2020→ Σύνταξη 40 ετών: 760€ μικτά
- Επιλογή 4ης κατηγορίας μετά το 2020→ Σύνταξη 40 ετών: 1.280€ μικτά
- Αγρότης που είχε ασφαλιστικά κενά και πλήρωσε αναδρομικά εισφορές
- Με 30 χρόνια ασφάλισης και εξαγορά 5 ετών→ Σύνταξη: 810€ μικτά
- Χωρίς εξαγορά χαμένων ετών (25 χρόνια ασφάλισης)→ Σύνταξη: 600€ μικτά
Από τα παραδείγματα φαίνεται ξεκάθαρα ότι:
- Η επιλογή της 1ης κατηγορίας οδηγεί σε χαμηλές συντάξεις, κοντά στον κατώτατο μισθό.
- Η επιλογή υψηλότερων εισφορών μπορεί να αυξήσει τη σύνταξη έως και 100%σε σχέση με την κατώτατη κατηγορία.
- Οι ασφαλισμένοι που ρύθμισαν χρέη με τον Νόμο 4611/2019 ή είχαν μεγάλα ασφαλιστικά κενά θα δουν ακόμα χαμηλότερες συντάξεις.
Η ανάγκη για σωστό προγραμματισμό είναι πλέον πιο κρίσιμη από ποτέ, ώστε οι ασφαλισμένοι να αποφύγουν την «παγίδα» των συντάξεων πείνας.
Η επόμενη μέρα για τους ασφαλισμένους
Το ασφαλιστικό σύστημα στην Ελλάδα έχει αλλάξει πολλές φορές την τελευταία δεκαετία, όμως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες συνεχίζουν να είναι οι μεγάλοι χαμένοι. Η επιλογή της κατώτατης εισφοράς μπορεί να φαίνεται λογική επιλογή λόγω του σημερινού οικονομικού περιβάλλοντος, όμως σε βάθος χρόνου μετατρέπεται σε παγίδα.
Αν δεν ληφθούν μέτρα για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων θα γιγαντωθεί, οδηγώντας σε νέα κοινωνικά αδιέξοδα. Το ερώτημα είναι αν η πολιτεία θα αναλάβει δράση εγκαίρως ή αν οι επαγγελματίες και οι αγρότες θα συνεχίσουν να βαδίζουν σε ένα δρόμο που καταλήγει σε συντάξεις-φιλοδωρήματα.
Η πολιτική επιλογή των χαμηλών ασφαλιστικών εισφορών μπορεί να εξυπηρετεί προσωρινά τις ανάγκες των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών, αλλά δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας για το συνταξιοδοτικό τους μέλλον. Η πολιτεία καλείται να δώσει λύσεις μέσα από κίνητρα και στοχευμένες παρεμβάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα αξιοπρεπές επίπεδο σύνταξης για όλους.
